Uzasadnienie
Pełnomocnik [...] z siedzibą w Wiedniu, Austria złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1163/06 zapadłego w sprawie ze skarg spółki na decyzje Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, dotyczące sprzeciwu co do bezpośredniego nabycia akcji krajowego zakładu ubezpieczeń.
W tym samym piśmie z dnia 31 sierpnia 2006 r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia stosownego wniosku, a rozstrzygnięcie to zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II GZ 170/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1163/06 odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd podniósł, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przewidziany dla strony termin na złożenie wniosku wynosi siedem dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, a zatem spółka uchybiła terminowemu dokonaniu czynności. Pełnomocnik spółki był obecny na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r., termin upłynął więc już 3 sierpnia 2006 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, dokonanego z uwzględnieniem art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Spółka stwierdziła, że w stanie prawnym, w którym przepis prawa nie wskazuje, w jakich przypadkach może nastąpić odmowa sporządzenia uzasadnienia, brzmienie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarantującego prawo do sądu – jako przepisu wyższego rzędu w stosunku do przepisów ustawowych – powinno przesądzić, że naruszenie przez stronę terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. nie skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia. Na prawo do sądu składają się, zdaniem spółki, trzy elementy: prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej oraz prawo do wyroku sądowego. Przepisy jako sprzeczne z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP są zatem niekonstytucyjne, jeśli pozbawiają lub istotnie ograniczają prawo strony do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na zażalenie Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jego oddalenie jako bezzasadnego. Strona stwierdziła, że na konstytucyjne prawo do sądu składa się wiązka różnorodnych uprawnień, które mają zapewnić wszelkim podmiotom rozpatrzenie sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. Wprowadzenie przez ustawodawcę wymogów, które warunkują skorzystanie z możliwości kontroli sądowej nie może być postrzegane jako ograniczenie tego prawa. Nie można ponadto zarzucić, że brak przesłanek wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w art. 141 § 3 p.p.s.a. narusza Konstytucję RP, ponieważ przesłanki te są możliwe do ustalenia w drodze wykładni § 2 tego artykułu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z kolei § 3 tego artykułu stanowi, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.
Z akt sprawy wynika, że spółka złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Skoro bowiem pełnomocnik spółki był obecny na rozprawie, na której ogłoszono zapadły w sprawie wyrok, termin siedmiu dni określony w powołanym wyżej przepisie upływał siódmego dnia licząc od dnia następującego po rozprawie, tj. 3 sierpnia 2006 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ termin do złożenia wniosku w niniejszej sprawie nie został przywrócony, a pismo z 31 sierpnia 2006 r. należało uznać za złożone po terminie.
Nie można przyznać słuszności stanowisku spółki zaprezentowanemu w zażaleniu na odmowę sporządzenia wyroku, zgodnie z którym obowiązujące przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstawy do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku ze względu na uchybienie siedmiodniowego terminu z art. 141 § 2 p.p.s.a. Spółka uznała, że z uwagi na brak określenia w art. 141 p.p.s.a. expresis verbis przesłanek, które uprawniałyby wojewódzki sąd administracyjny do takiej odmowy, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie narusza jej konstytucyjne prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał tak sformułowany zarzut za chybiony, ponieważ, jak słusznie wskazała strona przeciwna w odpowiedzi na zażalenie, przesłanka odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku wynika z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a.
W utrwalonym już orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie przyjętej na tle ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęto, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skutkuje odrzuceniem takiego wniosku (por. postanowienie SN z 11 listopada 1974 r., I CZ 158/74, OSP 1976, Nr 2, poz.
33) bądź odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku (patrz: A. Kabat w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydanie II Wolters Kluwer Polska Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006, s. 309). Należy podkreślić, że z uwagi na treść art. 194 §1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku, właściwe wydaje się drugie ze wskazanych stanowisk jako korespondujące z treścią obowiązujących przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał w związku z powyższym za chybioną również argumentację odwołującą się do konieczności uwzględnienia przez sąd orzekający norm konstytucyjnych jako nadrzędnych nad normami ustawowymi w sytuacji, gdy mamy do czynienia z luką prawną. Regulacja odnosząca się do sporządzania uzasadnienia wyroku tak z urzędu, jak i na wniosek jest bowiem regulacją kompletną. Ponadto należy wskazać, że sądy w procesie orzekania są niezawisłe i podlegają jedynie ustawom. O niezgodności przepisu z Konstytucją RP władny jest orzec tylko Trybunał Konstytucyjny i dopóki Trybunał nie stwierdzi niezgodności przepisu z normami konstytucyjnymi, sąd zobowiązany jest do jego stosowania.
Z uwagi na stwierdzenie braku naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące wymienionych w zażaleniu art. 7, art. 45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, oparte na założeniu istnienia nierównej sytuacji prawnej podmiotów występujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
m.s.