Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r. sygn. III SA/Lu 128/17 odrzucił skargę A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] stycznia 2017 nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Sąd w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skargę w niniejszej sprawie wniósł w imieniu skarżącej spółki dyrektor W. P. C. Skarżącą wezwano do uzupełnienia braków skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej zgodnie z prawem krajowym Federacji Rosyjskiej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pełnomocnik skarżącej do doręczeń złożył kopię wypisu z rejestru osób prawnych Federacji Rosyjskiej wraz z kopią tłumaczenia na język polski dwóch pierwszych kart wypisu z rejestru, wskazujących osobę uprawnioną do działania w imieniu skarżącej oraz wniósł o przedłużenie terminu do złożenia oryginału wypisu z rejestru osób prawnych wraz z oryginałem tłumaczenia.
Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. przedłużono skarżącej termin do usunięcia braków formalnych skargi. W dniu [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej do doręczeń złożył wypis z rejestru osób prawnych z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz tłumaczenie tego rejestru w zakresie określającym umocowanie W. P. C. do reprezentowania skarżącej (dwie strony wypisu z rejestru).
W ocenie WSA skarżąca nie wykazała, że W. P. C. w dacie podpisania skargi był osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej. Stwierdził, że przedłożony przez skarżącą Wypis z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych Federacji Rosyjskiej wraz z tłumaczeniem fragmentu tego rejestru nie czyni zadość wezwaniu do uzupełnienia braków skargi oraz nie pozwala bezspornie i w sposób nie pozostawiający wątpliwości stwierdzić, że W. P. C. w dacie podpisania skargi był osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie w całości. Zarzuciła, iż w poz. 40 Wypisu z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych wskazano państwowy numer rejestracji i datę wpisu informacji o osobie, która ma prawo bez pełnomocnictwa działać w imieniu osoby prawnej. Jest to Pan Dyrektor C., a data wpisu to [...].01.2007 r. Nie pozostawia to żadnych wątpliwości, że C. W. P. co najmniej od [...] stycznia 2007 r. do [...] kwietnia 2017 r. (data wydania wypisu) był uprawiony do reprezentowania spółki A. Zarzuciła, że Sąd nie wzywał strony do złożenia wypisu z Rejestru Osób Prawnych Federacji Rosyjskiej wraz z tłumaczeniem na język polski. Wskazała, że w Federacji Rosyjskiej nie wydaje się, funkcjonującego w Rzeczpospolitej Polskiej krótkiego wypisu z rejestru osób prawnych, lecz wypis pełny, który zawiera szereg informacji obojętnych dla uczestnictwa osoby prawnej w postępowaniu sądowym. Gdyby Sąd wezwał do przetłumaczenia dokumentu w całości, strona żądanie takie spełniłaby.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień (art. 166 p.p.s.a.). Do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dochodzi, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyroki NSA z 26 czerwca 2009 r., II FSK 366/08 i z 8 października 2009 r., II FSK 784/08).
W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. post. SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714 oraz z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 6/99 opubl. OSNP 2000/9/343, a także post. NSA z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 421/09 lex 1589649 z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 194/10 lex 604981, z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 2117/15 lex 2000285).
Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 127).
Formułując treść wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych należy również mieć na względzie fakt, czy strona jest w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika czy nie. Zgodnie bowiem z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odrzucił skargę stwierdzając, iż pełnomocnik skarżącej do doręczeń na skutek wezwania Sądu I instancji do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, zgodnie z prawem krajowym Federacji Rosyjskiej, złożył kopię Wypisu z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych Federacji Rosyjskiej wraz z kopią tłumaczenia na język polski dwóch pierwszych kart wypisu z rejestru, wskazujących osobę uprawnioną do działania w imieniu skarżącej.
Uzasadniając odrzucenie skargi WSA wskazał, iż przedłożony przez skarżącą Wypis z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych Federacji Rosyjskiej wraz z tłumaczeniem fragmentu tego rejestru nie czyni zadość wezwaniu do uzupełnienia braków skargi oraz nie pozwala bezspornie i w sposób nie pozostawiający wątpliwości stwierdzić, że W. P. C. w dacie podpisania skargi był osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej.
Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm., dalej: ustawa o języku polskim), język polski jest językiem urzędowym organów, instytucji i urzędów podległych m.in. konstytucyjnym organom państwa powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a oświadczenia składane tym organom muszą być dokonywane w języku polskim (art. 5 ust. 2 ustawy).
Jednak z uzasadnienia Sądu nie wynika w jakim zakresie strona uchybiła regulacjom dotyczącym języka polskiego. Prawdą jest, że język polski jest językiem urzędowym przed sądami i dokumenty winny być składane przez strony postępowania w języku polskim, jednak Sąd winien w sytuacji kiedy brak jest stosownego tłumaczenia dokumentu, nałożyć na stronę obowiązek do złożenia przetłumaczonego dokumentu. Natomiast z zarządzenia Sądu o wezwaniu do uzupełnienia braków, ani z zarządzenia o przedłużeniu stronie terminu do wykonania tego zarządzenia, nie wynika, żeby Sąd doprecyzował obowiązki, które zostały nałożone na stronę. Tym bardziej, że strona wskazała, iż przedkłada kopię wypisu z rejestru osób prawnych Federacji Rosyjskiej oraz kopię tłumaczenia na język polski dwóch pierwszych kart tego wypisu. Jeśli zatem Sąd uznał, że zachodzi taka potrzeba, winien zobowiązać stronę do złożenia przetłumaczonego całego dokumentu. Zauważyć należy, że strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, że skarżący złożył powyższe dokumenty w wykonaniu wezwania Sądu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wezwanie to nie było precyzyjne, dlatego też skarżący mógł pozostawać w przekonaniu, iż przedłożenie dwóch stron tłumaczenia z kopii Wypisu z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych, które obejmowało dane dotyczące informacji o osobie, która ma prawo bez pełnomocnictwa działać w imieniu osoby prawnej, czyni zadość wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. W wezwaniu tym brak było także informacji, iż żądany dokument winien wykazywać umocowanie dla W. P. C. na dzień wniesienia skargi. Treść wyjaśnień skarżącej strony zawartych w piśmie z dnia [...]kwietnia 2017 r. wskazuje, iż zrozumiała, że w przypadku przedłużenia przez Sąd terminu do uzupełnienia braków zobowiązana będzie jedynie do złożenia oryginału wypisu z rejestru i oryginału dwóch stron tłumaczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wskazuje jasno, z jakich powodów doszło do odrzucenia skargi. WSA nie precyzuje bowiem w uzasadnieniu czy chodzi o to, iż z przedłożonego dokumentu nie wynika umocowanie do reprezentowania skarżącego, czy też o to, iż skarżący nie przedłożył tłumaczenia całego Wypis z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych, uniemożliwiając jednocześnie stwierdzenie kto był uprawniony do reprezentowania strony w dacie złożenia skargi, tj. w dniu [...] marca 2017 r. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie sposób zatem wywieść, jakimi motywami kierował się WSA wydając zaskarżone orzeczenie.
Sąd nie odniósł się a miał taki obowiązek zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. do przedłożonego fragmentu wypisu z rejestru, w którym jak zauważyła skarżąca, w poz. 40 jest data wpisu osoby uprawnionej do działania w imieniu osoby prawnej.
Powyższe wątpliwości uzasadniały uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, bowiem odrzucenie skargi na tym etapie postępowania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, było przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.