Uzasadnienie
Objętym zażaleniem postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odmówił B. M. przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Relacjonując przebieg sprawy, Sąd pierwszej instancji podał, że w skardze kasacyjnej z dnia 10 czerwca 2014 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 492/14 o odrzuceniu skargi, B. M. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd wywiódł, iż z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie skarżący otrzymał w dniu 23 maja 2014 r., natomiast skargę kasacyjną złożył z uchybieniem terminu w dniu 10 czerwca 2013 r.
Następnie Sąd pierwszej instancji przywołał regulacje zawarte w art. 30 ust. 1 i ust. 2, a także w art. 30d ust. 1 i art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm. – dalej jako u.z.p.p.r.), a także w art. 85 i 86 § 1 oraz 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Podkreślając, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, Sąd pierwszej instancji wywiódł, że skarżący nie wykazał, aby okoliczności podawane przez niego jako uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu wskazywały na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Zdaniem WSA L., skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w trakcie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które Sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącemu zachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżący jako okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu wskazał jedynie "niedostarczenie dokumentacji wraz z postanowieniem". Z akt sprawy wynika, że skarżącemu w dniu 23 maja 2014 r. doręczono jedynie postanowienie o odrzuceniu skargi z uzasadnieniem, nie był w niniejszej sprawie doręczony żaden inny dokument i nie było obowiązku doręczenia żadnego innego dokumentu.
Sąd pierwszej instancji podkreślił też, że z kolei z akt sprawy o sygn. III SA/Lu 233/14, z której wyłączono skargę w niniejszej sprawie, wynika, iż skarżący nie stawił się na rozprawę w dniu 8 maja 2014 r., wobec czego odpis odpowiedzi na skargę w tej sprawie doręczono skarżącemu pocztą po rozprawie, co nastąpiło jak przyznaje skarżący w dniu 16 maja 2014 r. Sąd zwrócił nadto uwagę, że skarżący nie wyjaśnił wyraźnie, co rozumie pod pojęciem "dokumentacji", której niedostarczenie z zaskarżonym postanowieniem miałoby usprawiedliwiać wniosek o przywrócenie terminu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że pojęcie to skarżący wiąże z doręczeniem w dniu 6 czerwca 2014 r. wyroku z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie o sygn. III SA/Lu 233/14. Jednakże, w ocenie Sądu, w rzeczywistości jedyną "dokumentacją" jaka towarzyszyła doręczanemu wyrokowi było jego uzasadnienie. Treść uzasadnienia tegoż wyroku nie miała żadnego znaczenia ani dla rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie, ani dla możliwości złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę.
Tym samym, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zatem nie ma podstaw do uwzględnienia jego wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego WSA w L. na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. oddalił wniosek.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił, że stanowisko Sądu pierwszej instancji jest co najmniej niezrozumiałe, a w szczególności sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy. Z zarządzenia WSA w L. z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 492/14 wynika, iż skarżący został pouczony o tym, że skargę kasacyjną składa się wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, o której mowa w art. 30b ust. 9 u.z.p.p.r. Dokumentacja ta została skarżącemu zwrócona wraz z wyrokiem w dniu 6 czerwca 2014 r., co potwierdza treść pisma z dnia 29 maja 2014 r. w załączeniu. Oznacza to, że nie jest prawdą, że wraz z wyrokiem skarżącemu doręczono jedynie jego uzasadnienie.
Skarżący zarzucił, że dopiero po otrzymaniu przedmiotowych dokumentów możliwym było złożenie skargi kasacyjnej. Zatem to nie z jego winy skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu.
W tej sytuacji zasadnym jest przywrócenie terminu do jej złożenia i uwzględnienie zarzutów. Następnie uzasadniając zażalenie skarżący wywiódł, że zarzuty skargi kasacyjnej są na tyle istotne, że Sąd powinien je wziąć pod uwagę z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynnosci w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przepisu tego wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że nie mogła dokonać czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Kierunek sądowej wykładni przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych.
W niniejszej sprawie skarżący w bardzo lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu zawartym w skardze kasacyjnej podkreślił, że jest on zasadny: "z uwagi na niedostarczenie dokumentacji wraz z postanowieniem...". Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, w którym zarzuty dotyczące sformułowanych podstaw kasacyjnych powiązane zostały z okolicznościami wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w L. z dnia 14 maja 2014 r., wynika jedynie, że postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 23 maja 2014 r., natomiast wyrok wraz z całą dokumentacją został doręczony skarżącemu w dniu 6 czerwca 2014 r.
Tak przedstawione okoliczności mające uprawdopodobniać brak winy skarżącego w uchybieniu terminu trafnie zostały ocenione przez WSA w L. jako niewystarczające do uznania, że skarżący wykazał zaistnienie przesłanki pozytywnej przewidzianej w art. 86 § 1 p.p.s.a.
Przede wszystkim przeszkoda, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności, o której stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a., musi istnieć przez cały okres, w którym czynność ta miała być dokonana. Skoro bezspornym jest, że skarżącemu doręczono odpis postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu 23 maja 2014 r., to termin do złożenia skargi kasacyjnej, który wynosił 14 dni, rozpoczynał się 24 maja 2014 r. i kończył 6 czerwca 2014 r. Oznacza to, że do tego ostatniego dnia włącznie przeszkoda, na którą strona się powołuje, musiała istnieć. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazywał, że tą przeszkodą był brak dokumentacji, przy czym nie wyjaśnił wówczas bliżej jaką dokumentację miał na uwadze. Okoliczności wskazane w zażaleniu wskazują, że dokumentacją tą była tzw. dokumentacja kompletna, o której stanowi art. 30e u.z.p.p.r. Trafnie więc zauważa w zażaleniu skarżący, że wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 233/14 doręczonym skarżącemu w dniu 6 czerwca 2014 r. została B. M. doręczona dokumentacja, o której stanowi art. 30e u.z.p.p.r.
Powyższe wynika zarówno z treści zarządzenia z dnia 28 maja 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. III SA/Lu 233/14, jak i odpisu pisma z dnia 29 maja 2014 r. przesłanego do skarżącego w wyniku wykonania ww. zarządzenia (k. 70, 71 i 72 akt sprawy WSA w L. o sygn. III SA/Lu 233/14).
Nie ma więc racji Sąd pierwszej instancji, że przy doręczeniu ww. wyroku z uzasadnieniem nie doręczono skarżącemu innych dokumentów. Uchybienie to nie miało jednak żadnego istotnego wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Skoro przedmiotową dokumentację doręczono skarżącemu 6 czerwca 2014 r., tj. w ostatnim dniu upływu 14-dniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, to brak podstaw do uznania, że ziściła się przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż w tym dniu przyczyna ta ustała i skarżący miał możliwość złożenia skargi kasacyjnej wraz z wymaganą dokumentacją.
Dodać należy, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu zawartym w skardze kasacyjnej, a więc sporządzonym przez wykwalifikowanego pełnomocnika, jak też w zażaleniu skarżący nie wskazywał na okoliczności, które dowodziłyby o zaistnieniu przeszkód do złożenia skargi kasacyjnej w ostatnim dniu upływu terminu do jej wniesienia, tj. 6 czerwca 2014 r. Adnotacje dokonane na prezentacie Biura Podawczego Naczelnego Sądu Administracyjnego na złożonej skardze kasacyjnej wskazują, że skarżący dokonał tej czynności za pośrednictwem poczty. Tym samym nie było przeszkód, aby wraz z dokumentacją otrzymaną 6 czerwca 2014 r. skarżący złożył skargę kasacyjną w tym dniu. Skarżący nie wywodził też, aby czynił starania (np. próba uzyskania informacji telefonicznej) o uzyskanie przedmiotowej dokumentacji bądź też, że nie mógł jej wcześniej otrzymać na własne żądanie.
Trafnie też zauważył Sąd pierwszej instancji, że treść uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 233/14 nie miała żadnego znaczenia ani dla rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi objętego postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 492/14, ani dla możliwości złożenia skargi kasacyjnej od tegoż postanowienia.
Tym samym przedstawione przez skarżącego okoliczności nie spełniają wymogu uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., gdyż w istocie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił wystąpienia tej przesłanki.
Kwestie szeroko podnoszone w uzasadnieniu zażalenia, a będące zarzutami wobec orzeczenia, od którego przysługiwała skarżącemu skarga kasacyjna, nie mogą stanowić okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.