Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 1015/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 punkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę J. P. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy od skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w imieniu skarżącego skargę do WSA w Łodzi wniosła radca prawny K. M.-P.
Zarządzeniem z dnia [...] października 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego radcę prawnego K. M.-P. do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] października 2017 r. W odpowiedzi na to wezwanie w dniu [...] listopada 2017 r. pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie złożył adwokat W. O. WSA uznał, że siedmiodniowy termin do usunięcia tego braku formalnego skargi upłynął w dniu [...] listopada 2017 r. (poniedziałek). W terminie tym pełnomocnik skarżącego radca prawny K. M.-P. nie złożyła pełnomocnictwa udzielonego jej przez skarżącego. W dniu [...] listopada 2017 r. pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego złożył natomiast adwokat W. O. W pełnomocnictwie tym skarżący upoważnił wprawdzie tego pełnomocnika do udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji), lecz nie załączono do niego substytucji dla radcy prawnego K. M.-P., z której mogłoby wynikać jej umocowanie do wniesienia skargi w imieniu skarżącego.
W tej sytuacji Sąd I instancji stwierdził nieusunięcie braku formalnego ponieważ pełnomocnictwo złożone w dniu [...] listopada 2017 r. nie obejmowało swoim zakresem pełnomocnika, który wniósł skargę w imieniu skarżącego. W ocenie WSA powyższe skutkowało odrzuceniem skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego – adw. W. O., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i podnosząc naruszenie:
- 1) art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż pełnomocnik reprezentujący skarżącego nie wykazał swojego umocowania do działania w sprawie podczas gdy do akt sprawy zostało dwukrotnie złożone pełnomocnictwo udzielone adw. W. O. oraz pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez adw. W. O. radcy prawnemu K. M.-P., wobec czego brak było podstaw do uznania iż pełnomocnik nie wypełnił obowiązku nałożonego przez cytowany przepis;
- 2) art. 46 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez WSA, że po złożeniu skargi do sądu tj. na dzień [...] października 2017 r., istniała podstawa do wezwania skarżącego do złożenia pełnomocnictwa czy pełnomocnictwa substytucyjnego bowiem jak wynika z akt sprawy oraz ponownie załączonych dokumentów, zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i pełnomocnictwa substytucyjnego zostały załączone na wcześniejszym etapie sprawy, tj. przed złożeniem skargi do WSA;
- 3) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne jego zastosowanie i w efekcie bezpodstawne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy nie została wypełniona dyspozycja powołanego przepisu, bowiem skarga złożona w niniejszej sprawie nie była dotknięta brakami formalnymi, które uniemożliwiały jej rozpoznanie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pełnomocnik skarżącego był uprawniony do złożenia skargi na podstawie pełnomocnictw znajdujących się w aktach administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustanowienie przez stronę zawodowego pełnomocnika ma na celu należyte zabezpieczenie przysługujących jej praw. W przypadku gdy strona jest zastępowana przez pełnomocnika, za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 207/17, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się maksimum staranności, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1091/17, dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego pełnomocnik tego obowiązku nie dopełnił.
Pełnomocnik skarżącego dopiero w zażaleniu powołuje się na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych upoważniające do reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zaznacza, że spełniono w ten sposób przesłanki wynikające z art. 37 p.p.s.a. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Nie ulega więc wątpliwości, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu jest obligatoryjne, niezależnie od zakresu pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach administracyjnych.
Należy wskazać, że przepis art. 46 § 3 p.p.s.a., po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., stanowi, iż do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z treści powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Pierwszej czynności procesowej nie można zaś utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt II FZ 447/17, dostępne w CBOSA).
Istotnym jest, że skarga do WSA została złożona przez radcę prawnego K. M.-P. Do tego pełnomocnika skierowano wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. W związku z tym, jak słusznie uznał Sąd I instancji pełnomocnictwo złożone przez adw. W. O. w dniu [...] listopada 2017 r. nie obejmowało swoim zakresem pełnomocnika, który wniósł skargę w imieniu skarżącego. Tym samym w związku z brakiem przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa do skargi – inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne, odrębne od postępowania administracyjnego – zasadnie Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa. Skoro pełnomocnik w podanym terminie nie uzupełnił tego braku skarga podlegała odrzuceniu.
Reasumując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływanie się – w postępowaniu sądowoadaministracyjnym – na dokument pełnomocnictwa przedłożony w postępowaniu administracyjnym jest – w świetle jednoznacznej treści art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. nieuprawnione.
Jak już wcześniej wskazano od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać maksimum staranności w reprezentowaniu interesów strony skarżącej i pominięcie tak podstawowej czynności jak złożenie stosownego pełnomocnictwa przy składaniu skargi, przy założeniu opartym na analizie akt, że pełnomocnik został skutecznie wezwany do uzupełnienia braków formalnych, stanowiła wystarczającą podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.