Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 806/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że 13 września 2019 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi - wezwano pełnomocnika S. z siedzibą w Ł. (dalej: Stowarzyszenie, strona skarżąca) adw. K. M. - do uzupełnienia braku formalnego ww. skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia.
W wykonaniu tego zarządzenia pełnomocnik przedłożył w dniu 30 września 2019 r. wydruk z KRS Stowarzyszenia, zawierający informacje odpowiadające aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców. Z odpisu KRS wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji strony skarżącej jest zarząd Stowarzyszenia. W zakresie sposobu reprezentacji Stowarzyszenia we wpisie z dnia 6 czerwca 2012 r. wskazano, że dla ważności oświadczeń woli, pism i dokumentów w przedmiocie nabycia praw i zaciągania zobowiązań majątkowych wymagane są podpisy prezesa oraz dwóch członków zarządu w tym skarbnika z zastrzeżeniem § 28 pkt 19 i § 35 pkt 2 i 3. Dla ważności innych pism i dokumentów związanych z działalnością Stowarzyszenia wymagane są trzy podpisy członków zarządu w tym: prezesa lub wiceprezesa i skarbnika.
Z uwagi na to, że załączony do pisma z dnia 30 września 2019 r. KRS Stowarzyszenia według stanu na dzień 30 września 2019 r., nie potwierdzał umocowania do wniesienia w dniu 14 sierpnia 2019 r. skargi i udzielenia w dniu 14 lipca 2017 r. pełnomocnictwa dla adw. K. M., jak również nie określał sposobu reprezentacji strony skarżącej w tych datach, zarządzeniem z dnia 19 listopada 2019 r. ponownie wezwano adw. K. M. do usunięcia, w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i udzielenia pełnomocnictwa oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...) - zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2335 - dalej: p.p.s.a.) - informując jednocześnie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd I instancji powziął bowiem wątpliwość, czy pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. dla adw.
K.M. wraz z nadesłaną informacją odpowiadającą aktualnemu odpisowi z rejestru KRS z dnia 30 września 2019 r. jest wystarczające do uznania, że wskazany w nich jako v-ce prezes zarządu – Z.G. był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Stowarzyszenia. Przedłożony odpis KRS nie dawał zdaniem WSA podstaw do przyjęcia by Z.G. w dniu udzielenia pełnomocnictwa adw. K. M. - 14 lipca 2019 r. - był uprawniony do dokonania takiej czynności. Jak wynika bowiem z załączonego odpisu KRS Stowarzyszenia dla ważności innych pism i dokumentów związanych z działalnością Stowarzyszenia wymagane są trzy podpisy członków zarządu w tym: prezesa lub wiceprezesa i skarbnika. O ile pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. dla adw. K. M. zostało udzielone przez Z.G. jako v-ce prezesa zarządu, to z informacji KRS wynikało, że funkcję v-ce prezesa zarządu Stowarzyszenia sprawuje on dopiero od dnia 23 sierpnia 2017 r.
W wykonaniu powyższego zarządzenia adw. K. M. przedłożył po raz kolejny odpis pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2017 r., pełny wydruk z KRS oraz statut Stowarzyszenia. Dokumenty te zostały złożone na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. z informacją o ich nadaniu pocztą 28 listopada 2019 r.
Zdaniem WSA - przedłożone przez adw. K. M. dokumenty nadal nie potwierdzały jednak, że Z. G. był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Stowarzyszenia. Nie można bowiem uznać, że dokumentem potwierdzającym tę okoliczność jest statut Stowarzyszenia, który określa jedynie sposób reprezentacji strony skarżącej. Dokumentem potwierdzającym fakt, że konkretna osoba ma prawo do reprezentowania organizacji, jako jej organ, może być odpis z KRS lub uchwała o powołaniu danej osoby do zarządu (gdy nastąpiła zmiana w składzie zarządu i nie została ona jeszcze zgłoszona do KRS lub jest w trakcie rejestracji).
Na terminie rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. adw. K. M. zobowiązał się do załączenia do akt sprawy uchwały Stowarzyszenia potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. Z.G. był wiceprezesem zarządu. W tych okolicznościach Sąd I instancji postanowieniem wydanym na rozprawie zobowiązał adw. K. M. do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu potwierdzającego, iż w dniu 14 lipca 2017 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) Z. G. był wiceprezesem zarządu Stowarzyszenia.
W dniu 6 grudnia 2019 r. do WSA wpłynął odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Stowarzyszenie z dnia 14 lipca 2010 r., podpisanego przez inny skład zarządu Stowarzyszenia tj.: J.Z. prezesa zarządu, H.G.– członka zarządu oraz G. P. W treści ww. pełnomocnictwa nie zostało jednak wskazane, komu Stowarzyszenie udzieliło umocowania "do reprezentowania przed wszystkimi sądami powszechnymi, administracyjnymi we wszystkich instancjach oraz we wszystkich sprawach (...)". Ponadto G. P. składając podpis na pełnomocnictwie nie ujawniła funkcji, jaką pełniła w tym czasie w organie reprezentującym.
W ocenie Sądu I instancji, nie ulega wątpliwości, że udzielenie pełnomocnictwa wymaga złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest upoważnienie określonej osoby do dokonania w imieniu i ze skutkiem prawnym dla mocodawcy czynności prawnej indywidualnie oznaczonej albo czynności określonych rodzajowo. Skoro z treści pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2010 r. nie wynika komu zostało ono udzielone, to załączenie tego dokumentu do akt niniejszej sprawy nie może zostać uznane za wykonanie zobowiązania Sądu z dnia 29 listopada 2019 r.
Ponadto podczas rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. Sąd I instancji wyraźnie zobowiązał adw. K. M. do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, uchwały potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) Z. G. był wiceprezesem zarządu Stowarzyszenia. Taki dokument do Sądu nie wpłynął. Pomimo zatem trzykrotnie kierowanego przez WSA do adw. K. M. wezwania w trybie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (za każdym razem pod rygorem odrzucenia skargi), do akt sprawy nie został złożony dokument wykazujący umocowanie adw. K.M. do wniesienia skargi - zgodnie z art. 29 p.p.s.a.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że Stowarzyszenie w zakreślonym terminie nie uzupełniło braków formalnych skargi i dlatego zaistniała przesłanka do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie wnosząc o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 37 w zw. z art. 29 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, a przedłożone pełnomocnictwo należy uznać za wystarczające do reprezentowania strony skarżącej;
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i odrzucenie skargi, pomimo wykonania obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego oraz niedokonanie wezwania skarżącego do potwierdzenia czynności pełnomocnika bądź podpisania skargi.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów Stowarzyszenie przedstawiło w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl zaś art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Natomiast brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) - stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę Stowarzyszenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że pomimo trzykrotnego kierowanego przez WSA do adw. K. M.- wezwania (za każdym razem pod rygorem odrzucenia skargi - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), do akt sprawy nie został złożony dokument wykazujący umocowanie adw. K.M. do wniesienia skargi - zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Załączone do akt pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. - nie zawiera wymaganych dla swojej ważności przez statut i KRS Stowarzyszenia, podpisów trzech członków zarządu w tym: prezesa lub wiceprezesa i skarbnika. Złożony na tym pełnomocnictwie podpis Z.G., jako v-ce prezesa zarządu, nie jest zgodny z zapisem KRS Stowarzyszenia, z którego wynika, iż Z. G. pełnił tę funkcję dopiero od dnia 23 sierpnia 2017 r.
Należy również podkreślić, że podczas rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. Sąd I instancji wyraźnie zobowiązał adw. K. M. do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, uchwały potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) Z.G. był wiceprezesem zarządu Stowarzyszenia. Taki dokument do Sądu nie wpłynął. Natomiast zamiast uchwały adw. K. M. przesłał do Sądu pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2010 r., z którego nie wynika komu zostało ono udzielone. Załączenie tego dokumentu do akt sprawy – jak słusznie wskazał WSA - nie może zostać uznane za wykonanie zobowiązania Sądu z dnia 29 listopada 2019 r.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę, której braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Natomiast twierdzenia autora zażalenia, że posługiwanie się przez adw. K.M. pełnomocnictwem z dnia 14 lipca 2017 r. - samo przez się oznacza posiadanie umocowania do podejmowania czynności w imieniu skarżącego - nie można uznać za prawidłowe. O czym była już mowa - w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa.
Ponadto proponowana przez autora zażalenia konwalidacja nieusuniętego braku formalnego skargi, która miałaby polegać na wezwaniu skarżącego do potwierdzenia czynności wykonanych przez pełnomocnika, bądź do podpisania skargi – także nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wynika obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd nie ma zatem kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa) - może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru.
Należy zwrócić uwagę, że wezwanie skarżącego do podpisania skargi osobiście, tak jak chciałaby tego autor zażalenia, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. Z argumentacji autora zażalenia wynika bowiem, że w sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych skargi – w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny skargi (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania.
Zdaniem Naczelnego sądu Administracyjnego, posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 1157/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2110/16 oraz z dnia 21 sierpnia 2015 r., II OSK 1971/15). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przeciwnego stanowiska wyrażanego w orzeczeniach przytoczonych przez autora zażalenia.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.