Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 547/17 odrzucił skargę G. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja organu odwoławczego została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Spółki - adwokatowi E. - S. w dniu 29 marca 2017 r. Następnie pełnomocnik wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2017 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przesyłką pocztową z 28 kwietnia 2017 r. Przesyłka wpłynęła do Sądu w dniu 4 maja 2017 r. Następnie 8 maja 2017 r. (data nadania) skargę przesłano do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ nie został zachowany ustawowy termin do jej wniesienia. W sprawie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 29 marca 2017 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał 28 kwietnia 2017 r. W decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia ww. decyzji do sądu administracyjnego.
Skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który nadał skargę w dniu 28 kwietnia 2016 r., lecz skierował ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W konsekwencji Sąd przyjął, że skarga została wniesiona dopiero w dniu 8 maja 2017 r. Powyższe uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako wniesionej z uchybieniem ustawowego terminu.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 53 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., dodanym przez art. 9 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., póz. 935) termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi.
W związku jednak z jednoznacznym brzmieniem przepisów międzyczasowych ustawy nowelizującej, a to jej art.
17. Do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Dlatego też Sąd I instancji, z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego oraz datę wydania zaskarżonej decyzji, musiał zastosować w sprawie przepisy dotychczasowe, wymagające bezwzględnie zachowania pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu i wyznaczające związane z tym określenie chwili wniesienia skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zaskarżyła je w całości oraz wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 83 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów na skutek przyjęcia, że w razie wniesieni skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego termin, w którym dokonano wniesienia skarg a którego przekroczenie powoduje odrzucenie skargi, liczony jest od daty przekazania skargi prze ten sąd do organu właściwego, za pośrednictwem którego powinna być ona wniesiona przy nieuwzględnieniu, że:
z powyższych przepisów wynika, iż datą wniesienia skargi do sądu - w sytuacji jej nadania w urzędzie pocztowym - jest data oddania skargi w tym urzędzie, w świetle tych przepisów to strona jest dysponentem czasu, w jakim wnoszona jest przez nią skarga do sądu, co znajduje oparcie w szeroko pojętym prawie do sądu, wymienione przepisy, ani żadne inne przepisy p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) nie przewidują przekazywania do właściwego organu skargi wniesionej bezpośrednio do sądu, skoro sąd dokonał takiego przekazania, to tym samym konwalidował wadliwe wniesienie skargi, co należy uznać za wniesienie skargi z zachowaniem terminu, bez względu na ostateczną datę jej faktycznego przekazania właściwemu organowi, wprowadzając do p.p.s.a. przepis art. 53 § 4, zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie nadmiernie rygorystycznych dla strony skutków wniesienia skargi wprost do sądu administracyjnego i w konsekwencji odrzucenie skargi wniesionej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 28 kwietnia 2017 r., a zatem wniesionej w obowiązującym 30 - dniowym terminie do jej wniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu, bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawidłowe.
Na wstępie należy zaakcentować, że prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) sprzed nowelizacji, które określają jednoznacznie zarówno termin, jak i tryb zaskarżania aktów organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie natomiast do art. 54 § 1 powołanej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W rozpatrywanym zażaleniu Spółki nie są kwestionowane ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji, czyli ani to, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 marca 2017 r. ani to, że skarga została bezpośrednio nadana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 28 kwietnia 2017 r., a następnie Sąd w dniu 8 maja 2017 r. przekazał ją Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w K. Nie jest również w żaden sposób podważane to, że organ odwoławczy pouczył skarżącego o tym, że skargę należy wnieść w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji za pośrednictwem tego organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca Spółka została poinformowana o tym, jak powinny wyglądać jej ewentualne dalsze działania w sprawie.
Kwestionując zasadność stanowiska Sądu I instancji, skarżąca Spółka wskazuje, że skarga została wniesiona w obowiązującym 30 – dniowym terminie, bowiem datą jej wniesienia jest data nadania w urzędzie pocztowym przez pełnomocnika Spółki, a nie data przekazania do właściwego organu przez Sąd I instancji.
Odnosząc się do powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym w sprawie utrwalone jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym dominuje pogląd, iż w przypadku złożenia skargi do sądu lub organu niewłaściwego (w tym do organu I instancji), sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania skardze biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z dn. 27 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1597/08, z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1918/08).
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają, że dla zachowania terminu zaskarżenia konieczne jest prawidłowe, to jest zgodne z przepisami prawa, wniesienie skargi. W świetle powołanych regulacji nie można uznać za wystarczające terminowego nadania pisma w placówce pocztowej, jeśli skarga została skierowana do niewłaściwego adresata, a więc podmiotu innego niż organ, którego działanie jest kwestionowane w drodze skargi. Odejście od ujęcia restrykcyjnego w tym względzie, tj. wprowadzenie skutku w postaci zachowania terminu, mimo skierowania pisma do niewłaściwego organu lub sądu, musi być przez ustawodawcę wyraźnie przewidziane.
Bezspornym jest, co zostało już podkreślone, iż pełnomocnik skarżącej Spółki otrzymał decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu w dniu 29 marca 2017 r. Zatem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 28 kwietnia 2017 r. Pełnomocnik ostatniego dnia terminu nadał skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który następnie przekazał ją - organowi właściwemu - w dniu 8 maja 2017 r. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo ustalił, iż skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu i podlegała odrzuceniu.
Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.