Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/06 odmówił S.R. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Zaskarżona uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej zawierała pouczenie wskazujące dwa sposoby zaskarżenia: 1) na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze z 26 maja 1982 r. (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058), zwana dalej p.o.a. odwołanie do Ministra Sprawiedliwości;
2) na podstawie art. 68 ust 7 p.o.a. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarżący w dniu 21 grudnia 2006 r. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, który postanowieniem stwierdził jego niedopuszczalność. W wyniku rozpoznania skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 784/07 oddalił skargę. W związku z oddaleniem skargi skarżący w dniu 19 września 2007 r. złożył za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę NRA z [...] listopada 2006 r.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi stwierdził, że skarżący nie dopełnił należytej staranności przy zaskarżaniu uchwały NRA. W ocenie Sądu w przypadku gdy uchwała ta zawierała pouczenie o dwóch środkach zaskarżenia powinien zwrócić się do organu o wyjaśnienie kwestii właściwego środka zaskarżenia. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu zawarte w art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie domagał się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 54 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112, 9, 28 i 29 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że winę błędnego zaskarżenia uchwały NRA ponosi Prezydium NRA, poprzez błędne pouczenie odnośnie możliwości wniesienia środka odwoławczego. Zgodnie z przepisem art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W związku z tym skarżący podniósł, że winę należałoby przypisać organowi, który go błędnie pouczył.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu określając przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Z przepisów tych wynika, że aby wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony muszą być spełnione następujące przesłanki: musi zostać złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobni, że uchybił terminowi bez swojej winy, dopełniona zostanie czynność, dla której określony był termin.
Warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest więc uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za błędne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący został błędnie pouczony o możliwości wniesienia środka zaskarżenia zarówno do Ministra Sprawiedliwości jak i możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 112 k.p.a. strona nie może ponosić negatywnych skutków pouczenia. To na organie prowadzącym postępowanie spoczywają obowiązki informacyjne wobec stron i uczestników postępowania, wynikające z zasady ogólnej ustanowionej w art. 9 k.p.a. Postanowienia zawarte w art. 112 stanowią jedną z istotniejszych konsekwencji naruszenia przez organ prowadzący postępowanie obowiązku udzielania stronom rzetelnych informacji o ich uprawnieniach, w odniesieniu do wnoszenia środków zaskarżenia.
Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie organem, który błędnie pouczył o środku odwoławczym było Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, od którego to organu należy wymagać szczególnej staranności, przejawiającej się również w tym, że prawidłowo poucza o środkach odwoławczych. W stanie prawnym z dnia wydawania zaskarżonej uchwały istniały dwa przepisy stanowiące o możliwości odwołania od uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej, z tym że Naczelna Rada Adwokacka doskonale wiedziała, że przepis najnowszy uchyla przepis wcześniej obowiązujący i zgodnie z tą wiedzą powinna pouczyć stronę.
Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2007 r. oddalającym skargę S.R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości, w którym uznał się on niewłaściwym do rozpoznania odwołania od uchwały NRA, wskazał na przepis art. 112 k.p.a. Stwierdził, że został on błędnie pouczony o trybie odwoławczym i zgodnie z tym przepisem należy stronie przywrócić termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego na jej wniosek. Sąd w uzasadnieniu do tego wyroku stwierdza, że nie było to możliwe w tym postępowaniu administracyjnym, gdyż przedmiotem tego postępowania było jedynie skontrolowanie zgodności z prawem postanowienia Ministra w kwestii niedopuszczalności odwołania.
Sąd w tym wyroku wskazał, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Prezydium NRA o odmowie wpisu na listę adwokatów wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, może zostać wniesiona w trybie określonym w art. 54 p.p.s.a. z zachowaniem warunków dotyczących wniosku o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu i na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. i art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie oraz orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi.