Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 30 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 955/16 - działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – odmówił W. Spółce z o.o. w W. wstrzymania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2016 r oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji stwierdził, że W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – dalej: spółka lub skarżąca - w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. Wskazała że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez spółkę oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Spółka stwierdziła również, że brak wstrzymania postępowania egzekucyjnego spowoduje, iż będzie pozbawiona środków finansowych. Ponadto podniesiono, że w stosunku do spółki prowadzone jest wiele postępowań egzekucyjnych dotyczących innych nałożonych kar.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, że w sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji obu instancji. Spółka nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych przez nią przychodów oraz dochodów lub ewentualnych strat.
W ocenie WSA, załączone do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie świadczą, że wobec skarżącej prowadzone są postępowania egzekucyjne kar pieniężnych. Jednakże sam ten fakt bez przełożenia wysokości tych należności na stan finansów spółki oraz przy niemożności ustalenia dalszych perspektyw jej funkcjonowania, nie może być skuteczną podstawą uwzględnienia wniosku strony.
Wobec tego Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. sp. z o.o. z siedzibą w W. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego.
Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów "prawa materialnego", a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził w szczególności, że realizacja zaskarżonej decyzji w kontekście stwierdzonych i udokumentowanych za pomocą bilansu oraz rachunku zysków i start - okoliczności faktycznych, tj. trudnej sytuacji finansowej skarżącej oraz brakiem możliwości dokonania zapłaty kary w orzeczonej wysokości, z dużym prawdopodobieństwem spowoduje poważne konsekwencje finansowe. Tym samym okoliczności sprawy powinny zostać uznane za powodujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgłoszony przez spółkę wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w obecnej chwili nie może odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny niniejszym postanowieniem wydanym w postępowaniu zażaleniowym, rozstrzygnął zażalenie (tak też NSA w postanowieniu z dnia 3 września 2015 r., I FZ 290/15).
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona – chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu – powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie dokumenty potwierdzające prowadzenie wobec niej postępowań egzekucyjnych, całkowicie pomijając inne dokumenty mogące świadczyć o sytuacji finansowej spółki. Na podstawie wybiórczo przedstawionych twierdzeń skarżącej Sąd I instancji nie był w stanie ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W dacie wydania orzeczenia Sądu I instancji w aktach niniejszej sprawy, ani zażaleniu nie przedstawiono takich okoliczności, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.