Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2608/16, wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie I. G. (dalej: wnioskodawczyni) w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w T. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] października 2016 r. w przedmiocie zgody na powołanie na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego.
Sąd I instancji stwierdził, że uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego mogą być podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego.
Zdaniem WSA wnioskodawczyni nie była uczestnikiem postępowania administracyjnego ani nie wykazała nie wykazała swojego interesu prawnego, a wszystkie okoliczności przez nią podnoszone są wyrazem jej interesu faktycznego, który nie jest powiązany z konkretnym stosunkiem administracyjnoprawnym występującym w sprawie Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w T..
Sąd I instancji wskazał, że okoliczność rozpatrywania przez organ w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.; dalej p.b.) kandydatury na stanowisko Prezesa Zarządu nie stanowi wykazania interesu prawnego w znaczeniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej k.p.a.) i art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), gdyż rozstrzygnięcie nie dotyczy wprost praw i obowiązków takiego podmiotu. Powoływanie się we wniosku na błędne postępowanie organu przy wydawaniu decyzji z [...] października 2016 r. i szeroko przedstawiony stan faktyczny sprawy, zdaniem Sądu, nie stanowią źródła interesu prawnego wnioskującej o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej, bowiem dotyczą one subiektywnej oceny prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego.
Dlatego też Sąd uznał, że we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie wykazano interesu prawnego, bowiem wniosek nie wskazywał na konkretny przepis prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Opierał się on jedynie na interesie faktycznym i przekonaniu wnioskodawczyni, że organ prowadząc postępowanie działał niezgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. G., wnosząc o jego uchylenie i dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością postępowania.
Zdaniem I. G. jej wniosek został rozpoznany przez WSA na posiedzeniu niejawnym, pomimo, że ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. możliwości orzekania w takim trybie. Powyższa wadliwość prowadzi do nieważności postępowania (art. 183 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Ponadto, wnioskodawczyni stwierdziła, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczy wprost jej praw i obowiązków, ponieważ jest bezpośrednio dotknięta skutkami zaskarżonej decyzji; jej interes prawny ma charakter osobisty, własny, indywidualny i dot. wyboru kandydatury na stanowisko Prezesa Zarządu.
Wnioskodawczyni wskazała, że KNF wystąpiła do Rady Nadzorczej Banku z informacją, że nie powinna ona dłużej sprawować powierzonej funkcji Wiceprezesa Zarządu Banku i w związku z tym oczekuje odwołania jej z tego stanowiska.
W odpowiedzi na zażalenie KNF wniosła o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Wraz z pismem procesowym z 29 sierpnia 2017 r. I. G. przedstawiła uchwałę nr [...] Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w T. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie odwołania jej z Zarządu. Zdaniem wnioskodawczyni powyższe świadczy o interesie prawnym w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego przyjmuje się, że Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje od dawna w swoim orzecznictwie interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w faktach, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak ujętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który istnieje w sytuacji, gdy dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego potwierdzić przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. (patrz: np. postanowienia z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt II GSK 95/06, z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1286/17).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego I. G. istnienia interesu prawnego nie wykazała.
Należy bowiem stwierdzić, że I. G. ani we wniosku o dopuszczenia de udziału w postępowaniu, ani w zażaleniu na postanowienie WSA w odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, ani w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2017 r. nie wskazała jakiegokolwiek przepisu prawa, stanowiącego podstawę jej interesu prawnego. Słusznie również uznał Sąd I instancji, że przepis taki nie istnieje.
Okoliczności przedstawione przez wnioskodawczynię świadczą natomiast o istnieniu interesu faktycznego, który jednak nie może być podstawą uwzględnienia wniosku złożonego na mocy art. 33 § 2 p.p.s.a. Ich podstawą nie jest bowiem konkretny przepis prawa materialnego, lecz szereg okoliczności, które dotyczą wnioskodawczyni, lecz nie wynikają wprost z przepisu prawa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zażalenia I. G. na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił również argumentu wnioskodawczyni o błędnym trybie wydania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem wnioskodawczyni orzeczenie WSA, stanowiące postawę zażalenia powinno było być wydane na rozprawie, a zostało wydane na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się do tej argumentacji, należy stwierdzić, że jak wynika z art. 33 § 2 zdanie 2 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie postanowienie w sprawie dopuszczenia podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego, twierdzenia I. G. o tym, że postanowienie nie powinno było zostać wydane na posiedzeniu niejawnym nie znajdują oparcia w przepisach w brzmieniu właściwym dla sprawy.
Należy natomiast stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni – zaskarżone postanowienie zostało wydane na rozprawie, co nie narusza prawa, ponieważ wniosek został złożony na dopiero na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, więc Sąd – działając zgodnie z zasadą ekonomiki procesowej (art. 7 p.p.s.a.) – słusznie rozpoznał wniosek na tym posiedzeniu, zapewniając tym samym zainteresowanej możliwość zaprezentowania argumentacji na poparcie wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
NSA nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ – wbrew twierdzeniom organu – art. 203 i 204 p.p.s.a. nie dają podstaw do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego