Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 589/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem z dnia 4 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Następnie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił zażalenie z uwagi na nieuiszczenie w zakreślonym przez Sąd terminie wpisu od zażalenia.
Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, zarzucając nieprawidłowości w sposobie doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Niewłaściwe działanie pracowników firmy doręczającej mogłoby być podstawą uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ale w sytuacji, gdyby reklamacja skarżącego została pozytywnie rozpatrzona, co jednak nie miało miejsca. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 28 listopada i 6 grudnia 2016 r., zgodnie z przepisami art. 73 p.p.s.a. Sąd I instancji uznał zatem, że przesyłka została w sposób prawidłowy doręczona pełnomocnikowi skarżącego – zgodnie z fikcją doręczenia - w dniu 12 grudnia 2016 r. Tym samym zakwestionowanie przez pełnomocnika doręczenia odpisu zarządzenia nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak jego winy w uchybieniu terminu.
A. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że w sprawie nie została uprawdopodobniona okoliczność braku winy w uchybieniu terminu, uzasadniająca przywrócenie terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz o przyznanie kosztów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego, ustalone zostało, iż operator pocztowy nie możliwości ustalenia okoliczności próby doręczenia reklamowanej przesyłki z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę z zainteresowanym w sprawie listonoszem - z tego powodu też nie ma możliwości odebrania od niego stosownego oświadczenia. Zdaniem skarżącego, analiza stanowiska Poczty Polskiej prowadzi do wniosku, że - mimo nieuwzględnienia skargi - Poczta w istocie przyznała, że nie jest w stanie jednoznacznie przesądzić o bezzasadności twierdzeń pełnomocnika skarżącego o nieprawidłowym działaniu jej pracowników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu uiszczenie wpisu od zażalenia z zachowaniem wyznaczonego terminu.
Skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się na nieprawidłowość awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. Podniósł, że pełnomocnik skarżącego przebywał w swojej kancelarii, jednak nie otrzymał informacji o awizowaniu przesyłki, a co za tym idzie nie wiedział, że wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia zostało mu przesłane. Okoliczności przedstawiane przez skarżącego nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach rozpoznawanej sprawy.
Na zwróconej do Sądu przesyłce wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, że była ona awizowana dwukrotnie, tj. 28 listopada 2016 r. oraz 6 grudnia 2016 r. oraz pozostawała w placówce pocztowej do dnia 14 grudnia 2016 r. Wszystkie adnotacje znajdujące się na kopercie zostały opatrzone nieczytelnym podpisem osoby doręczającej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącemu nie udało się natomiast w żaden sposób obalić domniemania, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Informacja zawarta w piśmie Poczty Polskiej z dnia 8 maja 2017 r., że brak jest możliwości ustalenia okoliczności próby doręczenia przesyłki oraz jej awizowania z powodu rozwiązania umowy o pracę z listonoszem, nie podważa prawidłowości sposobu doręczenia przesyłki.
Należy podkreślić, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do organu przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej tego rodzaju sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.
W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy słusznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.