Uzasadnienie
B. C., w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] marca 2016 r. (nr [...]) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podała, że prowadzi w P. dwa punkty przedszkolne. Na podstawie skarżonej decyzji oraz pięciu innych została zobowiązana do zwrotu łącznej kwoty dotacji szkolnej w wysokości 665.633,68 zł (w rozpoznawanej sprawie 2.816,68 zł). Jak wskazała, ewentualne wyegzekwowanie tych kwot będzie skutkowało natychmiastową upadłością placówek, zwolnieniem pracowników oraz uniemożliwi sprawowanie dalszej opieki nad dziećmi. Skutki powyższego będą miały zatem nieodwracalny charakter.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z 16 czerwca 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji skarżąca nie wykazała zagrożenia powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, mimo, że łączna kwota dotacji mającej podlegać zwrotowi jest wysoka. Egzekucja ze środków pieniężnych samodzielnie nie wywołuje skutków o których jest mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Dzieje się tak dlatego, że w razie wygranej przed Sądem – uchylenia zaskarżonego aktu – skarżąca otrzyma zwrot ewentualnie wyegzekwowanych kwot a ponadto ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599) przewiduje ograniczenia w egzekucji mające na celu zapewnienie zobowiązanemu oraz jego rodzinie minimum środków do zabezpieczenia egzystencji.
Ponadto w ocenie WSA skarżąca nie przedstawiła ani własnej sytuacji finansowej, ani sytuacji prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Dlatego też, nie negując wysokości ciążących na skarżącej kwot, nie było możliwe rzetelne przeprowadzenie oceny, czy ewentualna egzekucja tych środków (2.816,68 zł) rzeczywiście wywoła następstwa, na które skarżąca się powołuje.
B. C. wniosła zażalenie na postanowienie z 16 czerwca 2016 r. (karty 60-64 akt sądowych), zarzucając Sądowi I instancji:
1/ Naruszenie przepisu art. 61 § 2 pkt 1 i art. 61 § 3 p.p.s.a. w ten sposób, że Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji pomimo, iż zachodziły przesłanki do wstrzymania i brak było obligatoryjnych przesłanek do odmowy wstrzymania, oraz przez to, że Sąd dokonał błędnej wykładni przepisu art. 61 § 3 stwierdzając, iż jedynie nieodwracalne skutki decyzji uzasadniają jej wstrzymanie, a konieczność zapłaty kwoty łącznie 665.633,68 zł wynikającej z sześciu zaskarżonych decyzji, nie stanowi dostatecznej przesłanki w świetle wniosku strony i jego uzasadnienia;
2/ Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, w wyniku czego Sąd doszedł do wniosku, iż zapłata kwoty orzeczonej decyzją oraz pięcioma innymi decyzjami nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
3/ Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, mimo, że wniosek oraz okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania;
4/ Naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazujących na zasadność wniosku skarżącej oraz nieuwzględnienie dowodów wniesionych przez skarżącą w piśmie procesowym z 17.06.2016 r.;
5/ Naruszenie art. 164 i 165 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie wydanego postanowienia, pomimo wniesienia do Sądu pisma pełnomocnika z 17.06.2016 r.
Skarżąca wzniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 165 oraz 179a p.p.s.a. uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskutek stwierdzenia, że podstawy zażalenia są oczywiście usprawiedliwione, i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, za także orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz skarżącej,
Do zażalenia dołączyła wyciągi z rachunku bankowego z [...].04.2016 r. (k. [...]), [...].05.2016 r. (k. [...]), oraz [...].05.2016 r. (k. [...]). Ponadto wniosła o uwzględnienie dokumentów dołączonych do pisma pełnomocnika z [...] czerwca 2016 r. (k. [...])
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. i wynikającego z niego obowiązku strony domagającej się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przedstawienia okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności WSA prawidłowo ocenił wniosek skarżącej. Nie zawierał on bowiem dostatecznego uzasadnienia wskazującego na możliwość wystąpienia po stronie B. C. niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] marca 2016 r.
Mając jednak na uwadze treść zażalenia, informacje zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wiadomości o innych sprawach skarżącej, które Sąd posiadał z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wskazała okoliczności, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Kierując się natomiast zasadą szybkości postępowania określoną w art. 7 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
W ocenie NSA B. C. uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej wymienionych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując stosowne okoliczności. Z zażalenia wynika, że wobec niej toczą się również inne sprawy w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu (por. karta 44), a łączna wysokość przypadających do zwrotu środków wynosi około 600.000 złotych. Należy zgodzić się ze skarżącą, że wyegzekwowanie takiej kwoty, może doprowadzić do całkowitej upadłości placówek jak i skarżącej, co spowoduje zamknięcie przedszkoli, zwolnienie wszystkich zatrudnionych, brak opieki dla uczniów przedszkoli. Tym bardziej, że z pism skarżącej oraz wiadomości, które Sąd powziął z urzędu, wynika, że łączna kwota dotacji do zwrotu wielokrotnie przekracza uzyskiwaną dotację gminną dla obu placówek (przykładowo, w miesiącu październiku 2015 r. dotacje łącznie wyniosły około 35.000 zł – por. k. [...]).
Na uwagę zasługują twierdzenia skarżącej, że wysokość kwoty objętej obowiązkiem zwrotu stwarza realne i poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej i osobom trzecim znacznej szkody, a także może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki. Dodatkowo – zgodnie z twierdzeniami skarżącej – nie posiada ona oszczędności (por. k. 66-67), ani żadnego majątku, w tym nieruchomości, poza mieszkaniem obciążonym kredytem hipotecznym, w którym zamieszkuje.
Wskazane okoliczności skutkują uchyleniem kontrolowanego postanowienia Sądu z 16 czerwca 2016 r. i wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji SKO z [...] marca 2016 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z 193 p.p.s.a.. orzekł jak sentencji postanowienia.