Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2008 r. o sygn. akt III SA/Łd 215/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. w sprawie ze skargi B. P. przeciwko Wojewodzie Ł., Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. oraz Prezesowi UP, po rozpoznaniu wniosków złożonych przez B. P., odmówił przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w dniu 5 grudnia 2007 r. strona skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca złożyła w dniu 20 grudnia 2007 r. wraz ze skargą kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 6 grudnia 2007 r. odrzucające jego skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uznał, że złożone wnioski nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarżący wniósł do WSA w Ł. skargę w przedmiocie prawa do wynagrodzenia ze środków budżetu Państwa z tytułu wykorzystywania wynalazków do celów państwowych, domagając się zasądzenia odszkodowania w kwocie 20.000.000 zł wraz z odsetkami. Tak skonstruowane żądanie skarżącego w sposób jednoznaczny kwalifikuje wniesioną skargę jako pozew o roszczenia finansowe. Żądanie skarżącego nie mieści się więc w zakresie kognicji sądów administracyjnych.
Sąd I instancji podkreślił, iż stanowisko takie wyraził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 sierpnia 2007 r., które wobec wniesienia zażalenia poddane zostało kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II GZ 165/07, oddalił zażalenie, wskazując, iż przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny i jako taka podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne. Z uwagi na to, iż w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności, a w szczególności nie pojawiły się inne żądania, które mieściłyby się w kognicji sądu administracyjnego, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a Sąd I instancji ponownie odmówił skarżącemu przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym nie przedstawił argumentacji nawiązującej do motywów zaskarżonego postanowienia podanych przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie wymaga uwzględnienia, aczkolwiek nie z uwagi na sposób jego sformułowania.
Zważywszy jednak, iż przy rozpatrywaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany − tak jak w przypadku skargi kasacyjnej − granicami zaskarżenia należało podkreślić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., już po zakończeniu przez Sąd I instancji postępowania w sprawie orzeczeniem o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej, które to orzeczenie jednak skarżący zakwestionował skargą kasacyjną.
W tej zaś sytuacji oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w oparciu o art. 247 p.p.s.a., traktować należy, jako z reguły niedopuszczalne.
Rozstrzyganie o wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o art. 247 p.p.s.a. wchodzi w rachubę tylko w toku trwania postępowania w sprawie przed sądem pierwszej instancji. Inaczej to sam sąd pierwszej instancji rozstrzygałby też w istocie o zasadności wydanego przez siebie postanowienia o odrzuceniu skargi, a to należy do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II FZ 141/06 i postanowienie NSA z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 201/06, ONSAiWSA 2006/4/102).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. ponownie rozpozna zatem zasadność oczekiwań skarżącego co do przyznania mu prawa pomocy uwzględniając przedstawiony wyżej pogląd.
Zauważyć przy tym trzeba, że powołanie się w zaskarżonym orzeczeniu na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe w dniu 11 października 2007 r., sygn. akt II GZ 165/07, pomijało, iż postanowienie to dotyczyło oceny rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy dokonanego przed odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej i zakwestionowaniem tego odrzucenia przez skarżącego skargą kasacyjną.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Odnośnie zaś sprostowania komparycji zaskarżonego postanowienia, to biorąc pod uwagę zaistniałą w niej oczywistą omyłkę (wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w skardze kasacyjnej nie pochodzi z dnia 20 października 2007 r. a z dnia 20 grudnia 2007 r., co uwzględniono już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i co wynika z akt sprawy) orzeczono w myśl art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a.