Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016r. sygn. akt V SA/Wa 1021/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał, że istnieje wysokie ryzyko utraty przez niego płynności finansowej i wyrządzenia mu znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków takich jak pozbawienie środków do życia, niebezpieczeństwo popadnięcia w spiralę zadłużenia. Skarżący wskazał również, na dochód strony w latach 2013-2015 oraz liczne postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu. Podał ponadto, że skarżący posiada znaczne zadłużenie wobec podmiotu trzeciego oraz kredyt hipoteczny i pojazd objęty leasingiem.
Skarżący do wniosku dołączył zeznania podatkowe za rok 2013 i 2014, a także informację o stanie sprawy dłużnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podniósł, iż skarżący nie wykazał, iż zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji skarżący, poza ogólnymi twierdzeniami dotyczącymi wysokiego ryzyka utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej szkody i daleko idących negatywnych skutków dla skarżącego nie wskazał jednoznacznie na to, że w sprawie zmaterializowały się przesłanki warunkujące możliwość udzielenia ochrony tymczasowej.
Sąd uznał, iż pomimo licznych postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko dłużnikowi, to dochody osiągnięte przez skarżącego – co wynika z załączonych zeznań podatkowych PIT – wynosiły w 2013 roku [...] zł, w 2014 roku [...] zł, a tylko w II kwartale 2015 r. [...] zł - zdają się przeczyć obawom wnioskodawcy o faktycznym pozbawieniu skarżącego środków do życia, w sytuacji wykonania decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji obawy skarżącego dotyczące utraty płynności finansowej i popadnięcia w spiralę zadłużenia nie mogą stanowić skutecznej przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji podniósł, że wskazane przez wnioskodawcę zadłużenie skarżącego na rzecz podmiotu trzeciego w wys. [...] zł nie zostało zobrazowane odpowiednimi dokumentami, jej powstanie nie zostało wyjaśnione i nie może podlegać ocenie. Z kolei zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego czy leasingu pojazdu stanowią normalne koszty związane z potrzebami bytowymi skarżącego, czy prowadzoną przez niego działalnością.
Ponadto Sąd I instancji wskazał również, iż skarżący przedstawił jedynie informacje dotyczące swojego dochodu, a także udokumentował część ze swoich zobowiązań, nie stanowi to jednak całości obrazu stanu majątkowego, jaki jest jego udziałem. W związku z powyższym w ocenie Sądu I instancji nie sposób ocenić, jak bardzo dolegliwym dla majątku skarżącego może być wykonanie zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wskazał również, że wprawdzie jego dochód w całym 2013r. wyniósł [...] zł, w całym 2014r. wyniósł [...] zł, za II kwartał 2015r. wyniósł [...] zł to jednak wysokość osiąganego przez niego dochodu w latach 2013, 2014 i 2015, nie może prowadzić wprost do wniosku, iż skarżącemu nie zostanie wyrządzona trudna do odwrócenia szkoda.
Ponadto skarżący powołał się na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie możliwości stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych stanowiących podstawę decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Stosownie do art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skoro postępowanie w tym zakresie toczy się na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w taki sposób, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.
Ponadto, do wniosku powinny zostać dołączone dokumenty popierające twierdzenie o spełnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13, postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 763/13).
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie zostały w nim uprawdopodobnione okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie była wystarczająca do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie dokonał nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Do dokonania oceny w tym zakresie niewystarczające są złożone wraz z wnioskiem zeznania podatkowe za 2013 r. i 2014 r. Z dokumentów tych wynika, że dochód skarżącego w całym 2013 r. wyniósł [...] zł, a w 2014 r. wyniósł [...] zł, a tylko w II kwartale 2015r. [...] zł, a więc, iż dochód przewyższa wielokrotnie wysokość nałożonej kary.
W treści zażalenia skarżący powoływał się również na okoliczności dotyczące podstawy prawnej decyzji. Odnosząc się do tego zagadnienia należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu głównym, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ppsa, nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).