Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r. odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że za jego podstawę przyjęto następujące okoliczności:
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] lutego 2015 r.
Na powyższą decyzję została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., która została podpisana przez pełnomocnika – T. P. Do skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis, z którego wynikałoby, że T. P. został umocowany przez skarżącego M. P. do działania w jego imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz nie wskazano, kim pełnomocnik jest w stosunku do skarżącego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 września 2015 r. doręczonym w dniu 5 października 2015 r. T. P. został wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego M. P. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi wraz ze wskazaniem, kim pełnomocnik jest w stosunku do skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 12 października 2015 r. T. P. wyjaśnił, że M. P. jest jego synem. Do pisma załączył kserokopię pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r., z którego wynikało, że M. P. udzielił pełnomocnictwa T. P. do występowania w jego imieniu i załatwiania na jego rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za wyjątkiem odbioru należnych płatności przyznanych mu, jako producentowi, w drodze decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W związku z nieusunięciem braków formalnych skargi postanowieniem z dnia 20 października 2015 r., sygn. I SA/Ol 581/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., odrzucił skargę.
W zażaleniu z dnia 4 listopada 2015 r. T. P. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. I SA/Ol 581/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa.
Na postanowienie z dnia 16 grudnia 2015 r. T. P. wniósł zażalenie z dnia 30 grudnia 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 24 maja 2016 r.: 1) o sygn. akt II GZ 500/16 - oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 20 października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi oraz 2) o sygn. akt II GZ 501/16 - oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 16 grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa.
Następnie pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. M. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Do wniosku dołączył skargę.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ze względu na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GZ 500/16, którym oddalono zażalenie w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i nie uznano pełnomocnictwa udzielonemu ojcu skarżącego, T. P., skarżący został pozbawiony prawa do obrony, nie z jego winy. Skarżący podkreślił, że niniejszą sprawą zajmował się jego pełnomocnik, ojciec T. P., a on nie miał wpływu na składane pisma procesowe, ani na to, kiedy i jakie pełnomocnictwo było wysłane. Dodał, że udzielił prawidłowo dwóch pełnomocnictw, jedno dotyczyło ARiMR, a drugie reprezentacji przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek wyjaśnił, że przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Oznacza to, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia. Ponadto, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Zdaniem Sądu I instancji okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżący w sprawie reprezentowany był przez swojego ojca T. P., który został wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na wezwanie przedłożył kserokopię pełnomocnictwa z dnia 23 grudnia 2014 r., z którego wynikało, że M. P. udzielił pełnomocnictwa T. P. do występowania w jego imieniu i załatwiania na jego rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W związku z powyższym, wobec nieusunięcia braków formalnych skargi postanowieniem z dnia 20 października 2015 r., sygn. I SA/Ol 581/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., odrzucił skargę.
Następnie WSA odwołał się do utrwalonego orzecznictwa zgodnie z którym, strona działająca w postępowaniu przez pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań.
Z tych powodów zdaniem Sądu I instancji, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Natomiast konstytucyjne prawo do sądu i kontroli decyzji administracyjnych przez sąd nie może usprawiedliwiać braku staranności w dokonywaniu czynności procesowych w ustawowych terminach, czy to przez stronę, czy przez ustanowionego przez nią pełnomocnika.
M. P. wniósł zażalenie na postanowienie z 8 lipca 2016 r., zarzucając Sądowi I instancji nieobiektywną ocenę sprawy oraz "brak możliwości przedstawienia skargi od decyzji nr [...]".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jego pełnomocnikowi uzupełnienia braków formalnych skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszona przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu (omyłkowego przesłanie przez pełnomocnika umocowania do działania przed organem administracyjnymi zamiast przed sądem administracyjnym) nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego skarżącego z jego pełnomocnikiem, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że działania pełnomocnika obciążają mocodawcę, który ponosi skutki tych działań i zaniechań (por. postanowienia NSA z 2 września 2014 r., II OZ 813/14). Skarżący nie wykazał zatem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W kontekście sprawy i wywodów zawartych w zażaleniu można bowiem twierdzić, że nastąpiła wina w wyborze pełnomocnika.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.