Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 430/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku Ś. Spółdzielni M. "J." w Ś.W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika, podmiotu skupującego z tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty mlecznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że Ś. Spółdzielnia M. "J." w Ś. W. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do wniosku nie przedstawiono żadnego uzasadnienia.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowy wniosek spółdzielni nie zawiera konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę. Sąd wskazał, że dla wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędny jest wywód strony poparty dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej, czego jednak skarżąca nie uczyniła. WSA podniósł, iż Spółdzielnia nie wskazała jakie ponosi wydatki, nie podała żadnych informacji o wielkości swojego majątku, nie przedłożyła żadnych wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych. Zdaniem Sądu, na podstawie wniosku strony nie można było ustalić, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody.
Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym, mogłoby pozwolić ustalić jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej Spółdzielni i jej członków wywoła postępowanie egzekucyjne. Sąd I instancji podkreślił, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez samą stronę. Wiąże się to z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego wskazania, jak i uzasadnienia konkretnych zdarzeń i okoliczności w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Ś. Spółdzielnia M. "J.", wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia spółdzielnia podniosła, że zobowiązanie podatkowe, należne do zapłaty w niniejszej sprawie, stanowiło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, dlatego wstrzymanie zaskarżonej decyzji stanowiło w jej ocenie przesłankę ekonomiczną, którą pominięto. Wnioskująca wskazała, że w art. 61 § 3 p.p.s.a nie określono obowiązku uzasadnienia ekonomicznego w zakresie wyrządzenia znacznej szkody. Jednakże pomimo braku powyższego obowiązku, skarżąca do zażalenia załączyła sprawozdanie finansowe za 2014 i 2015 rok oraz wyciągi z opinii niezależnego biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie sprawozdania finansowego za 2015 rok na okoliczność pogarszających się wskaźników ekonomicznych skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika, podmiotu skupującego z tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty mlecznej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Nadto, nie wykazała również, ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, która to okoliczność dopiero umożliwiłaby Sądowi określenie prawdopodobieństwa, że wnioskująca o ochronę tymczasową spółdzielnia znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. WSA trafnie zwrócił uwagę, że skarżąca do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dołączyła żadnych dowodów, które dokumentowałyby jak przedstawia się jej sytuacja majątkowa i zdolności finansowe. Za zasadne sąd kasacyjny uznał stanowisko Sądu I instancji, iż nie był on w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji tylko z uwagi na wysokość nałożonego na spółdzielnię zobowiązania byłaby znaczna oraz czy po jej wykonaniu istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami, odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej i realnych zdolności płatniczych wnioskującej spółdzielni sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na stronę skarżącą.
Powyższej oceny nie mogą zmienić złożone wraz z zażaleniem dokumenty w postaci sprawozdań finansowych, bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w funduszu własnym spółdzielni oraz raportu z badania sprawozdania finansowego – czyli dokumenty z prowadzonej działalności za lata 2014 i 2015. Dołączenie ww. dokumentów na etapie zażalenia jest spóźnione, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Nie sposób w związku z tym podważyć, zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z tego powodu, że Sąd I instancji nie uwzględnił w nim okoliczności, które strona przedstawia dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. post. NSA z dnia 27 lipca 2005 r., II FZ 450/05, niepubl.).
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.