Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 3 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 863/09, odmówił J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
J. P. w dniu [...] stycznia 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po jego rozpoznaniu referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprzeciw od powyższego postanowienia odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Po analizie wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy przy uwzględnieniu obciążeń finansowych, jakie skarżąca będzie obowiązana ponieść w postępowaniu (wpis sądowy od skargi kasacyjnej 100 zł) Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że posiada ona oszczędności w wysokości [...] zł, uzyskuje premię zalesieniową w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dochody z najmu lokalu użytkowego w wysokości [...] zł.
W ocenie Sądu I instancji, stan majątkowy J. P. pozwalał na poniesienie kosztów sądowych związanych z prowadzeniem sprawy.
J. P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego prawa pomocy polegającego na zwolnieniu skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła niezastosowanie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu J. P. podniosła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy wystarczająco wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, uiścić kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że Sąd udzieli wnioskującemu prawa pomocy w sytuacji, w której wykaże on brak środków na poniesienie jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a - zgodnie z treścią § 3 tego przepisu - prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie WSA posiadał wystarczający materiał do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej skarżącej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że oszczędności J. P. w wysokości [...] zł, premia zalesieniowa w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dochody z najmu lokalu użytkowego uzyskiwane przez pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym męża A. P. są na tyle wysokie, że może ona partycypować w kosztach postępowania sądowego. W świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w obecnej kondycji finansowej J. P. nie można przyjąć, iż nie dysponuje ona środkami na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności Sąd I instancji trafnie ocenił jako uzasadniające odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
NSA zauważa, że wnosząca zażalenie skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, nieznanych WSA, które mogłyby uzasadniać przyznanie jej prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.