Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] marca 2009r.
Wnosząc skargę kasacyjną na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 16 stycznia 2010r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Oświadczyła, iż posiada dom o powierzchni 320 m2, lokal użytkowy o powierzchni 80 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 543,17 ha, dwa samochody osobowe, samochód dostawczy, traktor oraz oszczędności pieniężne w wysokości 300.000 złotych. Wyjaśniła także, iż uzyskuje premię zalesieniową w wysokości 34.322,05 złotych oraz dochody z najmu lokalu użytkowego w wysokości 8540 złotych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
W przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej stanowi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), kwotę 100 złotych.
W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jej osoby.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącą oszczędności w wysokości 300.000 złotych oraz posiadany majątek i uzyskiwane dochody. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawczyni jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego i innych ewentualnie mogących w przyszłości powstać kosztów sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawczyni. Skoro zatem wnioskodawczyni posiada środki pieniężne w kwocie 300.000 złotych, to przeznaczenie ich nieznacznej części na wpis sądowy od skargi kasacyjnej, nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Ponadto skarżąca ujawnił w swoim oświadczeniu posiadanie majątku ruchomego w postaci dwóch samochodów osobowych. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z eksploatacją samochodów tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.