Uzasadnienie
B. A. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2355/16, oddalającego skargę kasacyjną B. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 166/16. Ww. postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę B. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 628/14 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego.
Skarżący zarzucił rażącą niezgodność postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. z art. 182 § 3 w związku z art. "2851" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz z art. 2, art. 7, art. 45 w związku z art. 87 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 i art. 26 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE z 2012 r., nr C 326, str. 391 i nn.) w brzmieniu nadanym Traktatem z Lizbony z 13 grudnia 2007 r. Wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2355/16 oraz o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący upatruje naruszenia wymienionych na wstępie przepisów w nieprawidłowym jego zdaniem sposobie procedowania przy wydaniu postanowienia z dnia 25 października 2016 r. W ocenie skarżącego skarga kasacyjna od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 kwietnia 2016 r. wadliwie była rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, gdyż winna być rozpoznana na posiedzeniu jawnym w składzie trzech sędziów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia podlega odrzuceniu.
Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania i co do zasady nie podlegają zaskarżeniu. Stosownie do art. 285a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi. Naruszenie prawa Unii Europejskiej ma dotyczyć konkretnej normy prawa unijnego, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy ma charakter rażący. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna zawierać więc wskazanie konkretnego przepisu prawa Unii Europejskiej, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Skarżący w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. zarzucił naruszenie 6 ust. 1 i art. 26 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zarzuty naruszenia powołanych przepisów nie wskazują, że niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, albowiem niewystarczające jest przytoczenie przez skarżącego ani przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ani przepisu art. 47 Karty praw podstawowych bez powiązania z przepisem prawa Unii Europejskiej, który był stosowany lub powinien być stosowany w tej sprawie. Żaden taki przepis prawa Unii Europejskiej, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, nie został wskazany.
W pierwszej kolejności odnosząc się do przywołanych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy wskazać, że jakkolwiek prawo Unii Europejskiej zawiera odesłanie wprost do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE), zgodnie z którym Unia Europejska została zobowiązana do przystąpienia do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, to do czasu zawarcia i wejścia w życie umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Konwencja ta nie jest częścią porządku prawnego Unii Europejskiej i aktem prawa Unii. Wniosku tego nie zmienia brzmienie art. 6 ust. 3 TUE, zgodnie z którym "prawa podstawowe, zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych Państwom Członkowskim, stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne prawa". Przepis ten wskazuje, że prawa podstawowe zagwarantowane w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz te wynikające z tradycji konstytucyjnych państw członkowskich należą do ogólnych zasad prawa Unii Europejskiej, co nie oznacza, że sama Konwencja stanowi część prawa Unii Europejskiej. Takie stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 24 kwietnia 2012 r. w sprawie Kamberaj, C-571/10; opublikowany w elektronicznym Zbiorze Orzeczeń, Zbiór Orzeczeń – część ogólna). Nie podważa tego stanowiska także to, że Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: KPP), która od wejścia w życie Traktatu z Lizbony (Dz. Urz. UE C 306 z 17 grudnia 2007 r., s.
- ma status prawny równy Traktatom – Traktatowi o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz TUE, zawiera odesłanie do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Celem tego odesłania jest zapewnienie spójności standardu ochrony praw człowieka i podstawowych wolności (system konwencyjny) oraz ochrony praw podstawowych (system unijny) a także zapobieżenie powstawaniu rozbieżności między obydwoma standardami, w tym rozwijanymi przez orzecznictwo Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz orzecznictwo Trybunał Sprawiedliwości UE. Nie oznacza to jednak, że Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności jest częścią prawa Unii Europejskiej. W toku prac zmierzających do przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w dniu 5 kwietnia 2013 r. został przedstawiony ostateczny projekt umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W opinii 2/13 wydanej w pełnym składzie w dniu 18 grudnia 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że porozumienie dotyczące przystąpienia Unii Europejskiej do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie jest zgodne z art. 6 ust. 2 TUE ani z Protokołem (nr 8) dotyczącym artykułu 6 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie przystąpienia Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W związku z tym, zgodnie z art. 218 ust. 11 TFUE, projekt porozumienia nie może wejść w życie, chyba że nastąpi jego zmiana lub rewizja Traktatów. Tym samym z aktualnego stanu prawa Unii Europejskiej wynika, że Unia Europejska nie jest stroną Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Konwencja ta nie stanowi aktu prawnego wchodzącego w skład systemu prawnego UE. Zatem zarzut naruszenie przepisów powołanej Konwencji nie dotyczy naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 w związku z art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a. Takie stanowisko, które należy podzielić w tej sprawie, zostało zaprezentowane w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt I ONP 1/14, z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II ONP 4/14 i II ONP 5/14 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego naruszenia art. 47 KPP należy stwierdzić, że skarżący nie wskazał, że w tej sprawie stosuje się przepis prawa Unii Europejskiej. Jakkolwiek zgodnie z art. 6 ust.
- TUE Unia uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej z 7 grudnia 2000 r., w brzmieniu dostosowanym 12 grudnia 2007 r. w Strasburgu, która ma taką samą moc prawną jak Traktaty, to zakres zastosowania praw i zasad zawartych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej został uregulowany w art. 51 ust. 1 KPP. Stosownie do art. 51 ust. 1 KPP prawa i zasady określone w Karcie są wiążące dla państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. W wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie C-617/10 (pkt 21) Åkerberg Fransson (opublikowany w elektronicznym Zbiorze Orzeczeń, Zbiór Orzeczeń – część ogólna) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął, że poszanowanie praw podstawowych chronionych na mocy Karty jest konieczne w sytuacji, gdy mające zastosowanie w sprawie przepisy mieszczą się w zakresie stosowania prawa Unii. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2014 r. w sprawie C-206/13 (pkt 24) Cruciano Siragusa (opublikowany w elektronicznym Zbiorze Orzeczeń, Zbiór Orzeczeń – część ogólna), w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że pojęcie stosowania prawa Unii w rozumieniu art. 51 KPP wymaga istnienia powiązania określonego stopnia z prawem Unii Europejskiej. Oznacza to, że co prawda Karta Praw Podstawowych jako prawo pierwotne jest częścią porządku prawnego Unii Europejskie, ale zarzut naruszenia postanowień tej Karty może być podnoszony tylko w sytuacji, gdy w sprawie mają zastosowanie lub powinny mieć zastosowanie inne niż Karta przepisy prawa Unii Europejskiej. Wniosku tego nie podważa brzmienie art. 6 ust. 1 TUE. Tym samym zarzut naruszenia przepisów Karty Praw Podstawowych nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ Karta znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy w sprawie mogą mieć zastosowanie inne przepisy prawa Unii Europejskiej i wskazanie tych przepisów jest wymogiem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego określonym w art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a., którego niedopełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a.
Skarżący, ograniczając się do wskazania art. 47 KPP, nie wskazał, że w tej sprawie stosuje się przepis prawa Unii Europejskiej. Tak sformułowane podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. nie wskazują naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 w związku z art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października sygn. akt II OSK 2355/16, podlega odrzuceniu, ponieważ nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 w związku z art. 285a § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.