Postanowienie NSA z 29 marca 2016 r., II OPP 10/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II OSK 2244/14 ze skargi kasacyjnej S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1832/13 w sprawie ze skarg S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. oraz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę drogi postanawia: oddalić skargę S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga L. B., K. B., H. A., S. K., M. K., D. P., E. P. i E. T. –K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią organu na skargę wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 10 października 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2381/12).

W dniu 29 października 2012 r. wyznaczono rozprawę na dzień 11 grudnia 2012 r. Na rozprawie w tym dniu połączono tę sprawę ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 2382/12 ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i odroczono termin publikacji orzeczenia do dnia 13 grudnia 2012 r. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił obie skargi.

Skargi kasacyjne od tego wyroku wnieśli Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oraz S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. i zarejestrowane pod sygn. VII SA/Wa 1832/13.

Wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] w zakresie lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości B. Ł. i w tym zakresie stwierdzającej, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa (pkt I), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt II) oraz oddalił skargę M. K., S. K., E. P., D. P., E.T.-K., K. B., L. B. i H. A. Skargę kasacyjną od tego wyroku w dniu 5 czerwca 2014 r. wnieśli S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie właściwego pełnomocnictwa udzielonego mu przez S. K. i M. K. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej tych osób. Pełnomocnik skarżących uzupełnił ten brak w dniu 30 czerwca 2014 r.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r., II OPP 31/14 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. K. i E. T.-K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i oddalił skargi na przewlekłość postępowania L. B., K. B., H. A., S. K., D. P. i E. P. Akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 sierpnia 2014 r. i zostały zarejestrowane pod sygn. akt II OSK 2244/14. Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2016 r. Przewodniczący Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej wyznaczył termin rozprawy w tej sprawie na dzień 20 maja 2016 r.

W dniu 26 lutego 2016 r. skarżący S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli w jednym piśmie skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 2244/14, żądając stwierdzenia, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania, zobowiązania Sądu do rozpoznania skargi kasacyjnej w terminie 1 miesiąca od rozpoznania niniejszej skargi na przewlekłość, zasądzenia od Skarbu Państwa - Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 20 000 zł tytułem rekompensaty za naruszenie prawa skarżących do rozpoznania ich sprawy w rozsądnym terminie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarga kasacyjna wpłynęła na biuro podawcze sądu w dniu 9 czerwca 2014 r., a do chwili obecnej, w ciągu prawie 19 miesięcy, nie wyznaczono terminu posiedzenia celem jej rozpoznania. Przewlekłe prowadzenie sprawy sądowoadministracyjnej naraża skarżących na przedawnienie roszczeń cywilnoprawnych z tytuły wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przez Wojewodę M. w dniu [...] października 2006 r. (termin przedawnienia upłynie [...] października 2016 r.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżących S. K., M. K., E. P., D. P., E. T. –K., K. B., L. B., H. A. do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało w tej sprawie naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu skarżący zarzucają przewlekłość trwa 19 miesięcy, licząc od dnia przekazania akt do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wprawdzie czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył 12 miesięcy, lecz należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustaw szczególnych, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Zgodnie z § 49 ust. 2 powołanej uchwały możliwe jest też zarządzenie przez Prezesa Izby rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania.

W kategorii spraw, do której należy sprawa o sygn. akt II OSK 2244/14 przepisy szczególne nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu. Skarżący do tej pory nie składali również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy. Mając na uwadze te wszystkie okoliczności, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez Sąd była nieuzasadniona i że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Dodać należy, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 22 lutego 2016 r. termin rozprawy w tej sprawie został wyznaczony na dzień 20 maja 2015 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.