Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 lutego 2009 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 10 marca 2009 r. (data prezentaty) skarżąca J. D. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed tym Sądem w sprawie z skargi J. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1996/02 o odrzuceniu skargi J. D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji, iż przez 8 lat nie rozpoznał jej sprawy i w związku z tym wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zasądzenie na jej rzecz kwoty 10.000zł.
Ponadto skarżąca zawarła w piśmie żądanie, aby Naczelny Sąd Administracyjny "nakazał" Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu z Wrocławia – w terminie 14 dni – rozpoznanie sprawy i przywrócenie stanu prawnego, w zakresie zameldowania skarżącej i jej córki, na dzień 1 kwietnia 1993 r. tj. na dzień uzyskania przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu.
Z akt sprawy wynika, iż skarga na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2002 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w dniu 23 sierpnia 2002 r. (data prezentaty). Pismem z dnia 3 września 2002 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, jednakże korespondencja sądowa wróciła z adnotacją "adresat wyprowadził się". W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 r. odrzucił skargę jako nieopłaconą. W dniu 5 grudnia 2003 r. J. D. wniosła skargę o wznowienie postępowania, ponieważ, jak podkreśliła skarżąca, nigdy nie otrzymała wezwania Sądu do uiszczenia opłaty. Postanowieniem z dnia 22 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę o wznowie postępowania, wskazując, iż nie została ona oparta na żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia zawartych w art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Pismem z dnia 17 kwietnia 2004 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej.
Sąd I instancji w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 10 maja 2004 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na skutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 czerwca 2004 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z powodu odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego z urzędu adwokata i wynikającej z tego konieczności wyznaczenia innego pełnomocnika, skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 22 marca 2004 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wpłynęła do Sądu w dniu 6 października 2005 r. (data prezentaty). Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast postanowieniem z dnia 23 grudnia 2005 r. przywrócono skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu powyższego środka odwoławczego, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 123/06 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Akta sprawy zostały zwrócone do Sądu I instancji w dniu 27 lutego 2007 r. (data stempla pocztowego), po czym zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2007 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 10 lipca 2007 r. Z powodu błędnego zaadresowania zawiadomienia o rozprawie skierowanego do skarżącej, Sąd na posiedzeniu rozprawę odroczył. Kolejna rozprawa odbyła się w dniu 18 września 2007 r., jednakże w związku z wnioskiem skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Sąd ponownie rozprawę odroczył. Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Następnie zarządzeniem z dnia 5 listopada 2007 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 4 grudnia 2007 r. Na rozprawie zapadł wyrok o uchyleniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1996/02 oraz o oddaleniu skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2002 r. Akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną J. D. od powyższego wyroku zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 25 marca 2008 r. (data prezentaty) gdzie oczekują na rozprawę, której termin wyznaczony jest na dzień 7 kwietnia 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 - zwanej dalej: ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności w sprawie podejmowane były przez Sąd w sposób prawidłowy i bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga J. D. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 1996/02 została odrzucona postanowieniem zapadłym po trzech miesiącach od jej wniesienia. Skarga kasacyjna od powyższego postanowienia, która wpłynęła wraz z aktami sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 stycznia 2006 r. (data prezentaty) rozpoznana została jeszcze tego samego roku, a mianowicie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006 r., którym uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W tym miejscu podkreślić należy, iż stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącego nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw wniesionych wcześniej. Istnieje jednak podstawa do rozpoznania sprawy poza kolejnością, w drodze zarządzenia prezesa sądu, jeżeli jest to uzasadnione (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Skorzystanie z tego trybu wymaga wystąpienia z takim wnioskiem przez stronę oraz podania okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca skorzystała z takiej możliwości.
Po zwrocie akt, które wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 5 marca 2007 r. (data prezentaty), Sąd ten niezwłocznie dokonał losowania składu orzekającego i wyznaczył rozprawę na dzień 10 lipca 2007 r., która jednakże została odroczona z powodu błędnego zaadresowania zawiadomienia dla skarżącej. Kolejna rozprawa wyznaczona została również bez zbędnej zwłoki na dzień 18 września 2007 r. lecz w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu również została odroczona. Merytoryczne rozpoznanie skargi J. D. nastąpiło wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2007 r., którym uchylono postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1996/02 oraz oddalono skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2002 r. W chwili obecnej skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą od powyższego orzeczenia, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 25 marca 2008 r. (data prezentaty), oczekuje na rozpoznanie, a termin rozprawy wyznaczony został na dzień 7 kwietnia 2009 r. o czym skarżąca została powiadomiona pismem z dnia 17 lutego 2009 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie sądowe toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 147/07 nie trwało dłużej niż było to konieczne, terminowo i prawidłowo podejmowano poszczególne czynności sądowe, a tym samym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Nie ulega natomiast wątpliwości, że działania skarżącej, m.in. składane wnioski o sprostowanie i uzupełnienie zapadłego wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r., oraz "o wydanie postanowienia tymczasowego do rozpoznania skargi kasacyjnej", które okazały się bezzasadne, dodatkowo przyczyniły się do wydłużenia czasu potrzebnego na merytoryczne rozpoznanie skargi J. D..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.