Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 99/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania A. C. z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na czas oznaczony na terytorium Polski, wydaną na podstawie art. 57 ust.1 pkt 1, pkt 4, pkt 5 i pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.).
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1218/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. C. na powyższą decyzję organu drugiej instancji.
Pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. A. C. wniósł do skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Sąd pierwszej instancji powołanym na wstępie wyrokiem powyższą skargę oddalił. Dokonując wykładni art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." Sąd wskazał, że podstawowym celem skargi na przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu administracyjnego w prowadzonej sprawie administracyjnej w zakreślonym terminie. Istotą tego przepisu jest usunięcie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu w załatwieniu sprawy. Jeżeli skarga na przewlekłość zostanie wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego, to nie jest możliwe jej uwzględnienie. W tej sprawie decyzja z dnia [...] marca 2017 r. kończąca merytorycznie sprawę prowadzoną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana na kilka miesięcy przed wniesieniem skargi. Tym samym nie mogła być uwzględniona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. C., zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie:
- 1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez niezasadne zaniechanie obowiązku przeprowadzenia prawidłowej kontroli administracji publicznej polegające na niedokonaniu oceny, czy postępowanie odwoławcze prowadzone przez organ nosiło cechy przewlekłości, co było wynikiem niezasadnego uznania, że w razie wniesienia skargi po wydaniu decyzji nie ma podstaw do badania skargi na przewlekłość, w sytuacji gdy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umożliwia sądowi stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości, któremu nie musi towarzyszyć rozstrzygnięcie w zakresie zobowiązania do wydania aktu (dokonania czynności);
- 2) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. w związku z art. 35 § 3 K.p.a. i w związku z art. 36 § 1 K.p.a. oraz art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a w związku z art. 149 § 1a P.p.s.a poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy w kontrolowanym postępowaniu administrącyjnym organ nie sprostał zasadzie szybkości i prostoty postępowania, nie dokonał załatwienia sprawy w terminie przewidzianym przepisami prawa oraz kilkakrotnie bezzasadnie przedłużał termin załatwienia sprawy, w konsekwencji czego istniały podstawy do stwierdzenia, że postępowanie było przez organ prowadzone przewlekłe, jak również istniały podstawy do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Przepis ten pozwala na zawieszenie postępowania w przypadku zaistnienia zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Takie zagadnienie występuje wtedy, gdy uprzednie rozstrzygnięcie określonej kwestii, która występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3732/18 przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?" Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II OPS 3/19.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że problematyka sposobu orzekania na przewlekłość postępowania w przypadku, gdy przed wniesieniem skargi została wydana decyzja, nie jest jednolicie postrzegana zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w literaturze i w związku z tym kwestia ta wymaga wyjaśnienia.
Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie ww. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości będzie miała bezpośredni wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W tej bowiem sprawie skarżący kasacyjnie wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z tego powodu, że przed wniesieniem skargi została wydana decyzja.
Wobec tego uzasadnione jest zawieszenie postępowania w tej sprawie przez Sąd do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą II OPS 3/19.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie.