Uzasadnienie
Dnia 15 lipca 2009 r.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt VII SAB/Wa 1/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wystąpiła do Sądu ze skargą na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy wskazując jako podstawę art. 3 § 2 pkt 8 i art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że dnia [...] września 2008 r. wystąpiła w trybie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) o uzyskanie odstępstwa od warunków technicznych zawartych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Dnia [...] listopada 2008 r. strona skarżąca otrzymała postanowienie Nr [...] – o odmowie wystąpienia do Ministra o upoważnienie do wydania zgody na odstępstwa.
W uzasadnieniu postanowienia Prezydent podniósł, że nie znalazł podstaw do szczegółowego uzasadnienia konieczności wprowadzenia odstępstw od przepisów techniczno – budowlanych, co jest bezwzględnie wymagane przez ustawodawcę, a co – zdaniem Prezydenta – przesądza o zaniechaniu przekazania wniosku do Ministra. Strona skarżąca podniosła, że nie miała możliwości wniesienia (skutecznie) środka zaskarżenia od postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przedmiotem sprawy jest skarga na brak wystąpienia Prezydenta m.st. Warszawy do Ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo. Jednakże zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 powołanej ustawy – Prawo budowlane, wniosek do ministra o wyrażenie zgody, składa tylko organ architektoniczno – budowlany i to w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Organ nie jest związany żądaniem strony o wystąpienie z wnioskiem o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o wystąpienie z wnioskiem o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, bowiem czynności zmierzające do odstępstwa od warunków technicznych i uzyskania zgody na ewentualne odstępstwa prowadzone są na etapie pozwolenia na budowę. Zatem aby organ mógł rozważać wystąpienie do Ministra w szczególnie uzasadnionych przypadkach musi być wszczęte postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę.
Sąd pierwszej instancji ocenił, że fakt nie wystąpienia do Ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo ma ten skutek, że strona niezadowolona może podnieść go jako zarzut przy zaskarżaniu decyzji. Dlatego niewykonanie takiej czynności przez organ nie jest bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca, zaskarżając ww. postanowienie w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także wnosząc o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu (w tym zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest na naruszeniu art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec orzeczenia o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie w jakim organ zobowiązany był do podjęcia czynności określonych w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane, pomimo tego, że od postanowienia w sprawie odstępstw od warunków techniczno – budowlanych przysługuje skarga do sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Strona skarżąca podnosi także zarzut naruszenie prawa materialnego, to jest art. 9 powołanej ustawy – Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów regulujących odstępstw od warunków techniczno – budowlanych, w szczególności w związku z orzeczeniem, że art. 9 ust. 3 powołanej ustawy – Prawo budowlane nie obliguje organu administracji do przekazania wniosku o odstępstwa od warunków techniczno – budowlanych do Ministra Infrastruktury.
Skarżąca wywodzi, że bezczynność w zakresie wydania postanowienia w sprawie odstępstw od warunków techniczno – budowlanych podlega zaskarżeniu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt VII SAB/Wa 1/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucającego skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych". Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest na kryterium zgodności z prawem działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Aby przystąpić do rozstrzygnięcia konkretnego konfliktu zaistniałego w sferze stosunków administracyjnoprawnych należy najpierw ustalić strony tego stosunku i jego przedmiot.
Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma odpowiedź na pytanie o jej przedmiotowy aspekt. Zatem podstawową kwestią jest ocena sytuacji i ustalenie, czy nosi ona rzeczywiście znamiona bezczynności organu administracji publicznej.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy organ uchyla się od wydania decyzji, postanowienia czy też nie podejmuje innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Chodzi więc o sytuację w której organ nie podejmuje żadnej czynności zmierzającej do ustalenia praw lub obowiązków jednostki wynikających z przepisów prawa, co oznacza że zachodzi bezczynność organu wykonującego administrację.
W sprawie skarżąca otrzymała w dniu [...] listopada 2008 r. postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy Nr [...] – o odmowie wystąpienia do Ministra o upoważnienie do wydania zgody na odstępstwa. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał m.in., że nie znalazł podstaw do szczegółowego uzasadnienia konieczności wprowadzenia odstępstwa przepisów techniczno – budowlanych. Wskazane postanowienie należy zakwalifikować jako postanowienie wydane w ramach postępowania wyjaśniającego, nie służy od niego zażalenie, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani też rozstrzygającym co do istoty sprawy, w związku z tym nie podlega sądowej kontroli.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).