Art. 9 Prawo budowlane
Aktualne brzmienie
Art. 9.
1.W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.Zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
3.Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek zawiera:
1)charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie – również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
2)opinię organu wnioskującego wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia odstępstwa;
3)propozycje rozwiązań zamiennych – jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4)w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub do gminnej ewidencji zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską – pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie wnioskowanego odstępstwa;
5)w przypadku odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego:
a)ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz
b)postanowienie wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) – w przypadku obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
6)w przypadku odstępstw dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych – pozytywną opinię w zakresie proponowanych rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
3a.Wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się w:
1)postaci papierowej albo
2)formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego, o którym mowa w ust. 3c.
3b.Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, w tym w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), mając na względzie konieczność zapewnienia przejrzystości danych zamieszczanych przy jego wypełnianiu.
3c.Formularz wniosku, o którym mowa w ust. 3a, w formie dokumentu elektronicznego minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa udostępnia pod adresem elektronicznym określonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
4.Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.
5.Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5b.
6.W przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych oraz w przypadku dostosowywania tych obiektów do wymagań ochrony przeciwpożarowej, w szczególności przy usuwaniu stanu zagrożenia życia ludzi, rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej stosuje się na podstawie zgody udzielonej w postanowieniu, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7.W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1)higieny i zdrowia – stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2)środowiska – stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3)bezpieczeństwa i higieny pracy – stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy
8.Rozwiązania zamienne, o których mowa w ust. 7, po spełnieniu określonych warunków zamiennych nie mogą powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie mogą powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.
Prostym językiem
W wyjątkowych sytuacjach można odstąpić od przepisów techniczno-budowlanych, ale tylko jeśli nie zagraża to życiu, mieniu, dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, warunkom sanitarnym ani środowisku. Zgodę na takie odstępstwo wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej, ale najpierw musi uzyskać upoważnienie od ministra, który ustanowił te przepisy. Wniosek o upoważnienie składa się przed wydaniem pozwolenia na budowę i musi zawierać m.in. charakterystykę obiektu, uzasadnienie oraz opinie odpowiednich organów, np. konserwatora zabytków czy inspektora sanitarnego. Dla niektórych obiektów, np. przy nadbudowie lub przebudowie, można stosować rozwiązania zamienne bez tej zgody, jeśli spełniają określone warunki.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 10.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 1 definicjaUstawa – Prawo budowlane, zwana dalej „ustawą”, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w ty…
- art. 3 pkt 1 definicjaobiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów…
- art. 3 pkt 6 definicjabudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
- art. 3 pkt 7a definicjaprzebudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów,…
- art. 3 pkt 12 definicjapozwoleniu na budowę – należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego;
- art. 7 odesłanieDo przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6a ust. 2 odesłanieKomendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji na uzasadniony ekspertyzą techniczną wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązan…
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6g odesłanieMinister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu
1
Orzeczenia i interpretacje (401)
Powołują ten przepis: 13 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 388 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Poznaniu z 27 listopada 2024 r., II SA/Po 505/24
- Wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2024 r., VII SA/Wa 2966/23
- Wyrok WSA w Lublinie z 3 lipca 2024 r., II SA/Lu 317/24
- Wyrok NSA z 25 czerwca 2024 r., II OSK 2468/21
- Wyrok NSA z 21 maja 2024 r., II OSK 739/23
- Wyrok SO w Warszawie z 26 kwietnia 2024 r., XXIII Zs 32/24
- Wyrok NSA z 16 kwietnia 2024 r., II OSK 436/23
- Wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., II OSK 1265/23
- Wyrok WSA w Łodzi z 27 lutego 2024 r., II SA/Łd 964/23
- Wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., II OSK 1217/21
Wszystkie (401) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
7 brzmień, obecne od 20.09.2026
… wprowadzenia odstępstwa;
3) propozycje rozwiązań zamiennych – jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4) w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków … bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7. W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1) higieny i zdrowia – stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2) środowiska – stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3) bezpieczeństwa i higieny pracy – stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódz …
… 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a5b.
6. W przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu …
… rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
3a. Wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się w:
1) postaci papierowej albo
2) formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego, o którym mowa w ust. 3c.
3b. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, w tym w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. …
… życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w artustawie z dnia 19 lipca 2019 r. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczeniao zapewnianiu dostępności dla osób niepełnosprawnychosobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie powinnomożepowodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a … stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.Właściwy organZgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postano …
… mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 34- ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie … w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wniosek powinien zawierać:
1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę …
… mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 53 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie …
Odsyłają tu (5)
Odsyła do (8)
- Prawo budowlane art. 7 odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 2 odesłanie
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6a ust. 2 odesłanie
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6g odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 3c odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 3a odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 1 odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 7 odesłanie