Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. i W. G. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Wyrok został wydany w następujących, istotnych dla rozpoznania skargi kasacyjnej, okolicznościach faktycznych i prawnych:
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. podjętym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.) Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakazał skarżącym: 1) niezwłocznie zaprzestać zbierania i wytwarzania odpadów w miejscu prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej pod nazwą [...] bez wymaganych ustawą o odpadach zezwoleń w zakresie gospodarowania odpadami, 2) ustalić i uiścić na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego podwyższone opłaty za nielegalne magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów w ustalonym okresie, 3) przedstawić Marszałkowi Województwa Mazowieckiego oraz Prezydentowi Miasta Ciechanów wykazy zawierające informacje o rodzaju, ilości i czasie składowania odpadów w ustalonym okresie.
Z akt sprawy, w szczególności ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek wynika, że zarządzenie pokontrolne zostało doręczone skarżącym w dniu 6 sierpnia 2012 r. W jego treści zawarto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego ze wskazaniem, że przysługuje ona po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnosi się do organu w terminie 14 dni od dnia doręczenia zarządzenia pokontrolnego.
W pismach z dnia 30 sierpnia 2012 r., nadanych też w tym dniu w urzędzie pocztowym na adres organu, skarżący wezwali Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do usunięcia naruszenia prawa.
Organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwania w piśmie z dnia 5 września 2012 r.
W powyższych okolicznościach, skarżący w dniu 28 września 2012 r. wnieśli skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał opisanym na wstępie wyrokiem.
We wniesionej skardze kasacyjnej skarżący, zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi. Powołali podstawy skargi kasacyjnej i przedstawili ich uzasadnienie. Zażądali też zasądzenia na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny określają przepisy art. 183 § 1 i § 2 oraz art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Wynika z nich, że w drugiej instancji sprawa jest rozpoznawana w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i wnioskami skargi. Z urzędu Sąd ten bada jednak podstawy nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a oraz okoliczności wskazane w art. 189 p.p.s.a. tj. czy skarga do sądu administracyjnego nie podlegała odrzuceniu względnie czy postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlegała odrzuceniu.
Przedmiotem skargi jest bowiem zarządzenie pokontrolne kwalifikowane stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2008 r. w sprawie II OSK 972/08, Lex nr 506005 i przywołane tam orzecznictwo).
W konsekwencji, skarga na takie zarządzenie powinna być wniesiona w sposób i w terminie określonym w art. 52 § 3 p.p.s.a i 53 § 2 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Z treści cytowanych przepisów wynika, że warunkiem wniesienia skargi w sprawie w której ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, tak jak w przypadku objętego skargą zarządzenia tymczasowego, jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia dowiedzenia się przez stronę lub tylko możności dowiedzenia się przez nią o wydaniu aktu.
Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonana w ustawowo określonym terminie warunkuje skuteczne wniesienie skargi. Pominięcie trybu wezwania lub dokonanie tej czynności po terminie skutkuje niedopuszczalnością skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a i to nawet wówczas gdy następnie skarga została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a liczonym od daty złożenia spóźnionego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie, wobec doręczenia skarżącym zarządzenia pokontrolnego w dniu 6 sierpnia 2012 r. termin do wniesienia wezwania upłynął z dniem 20 sierpnia 2012 r. Wobec spóźnionych wezwań z dnia 30 sierpnia 2012 r. wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga powinna być odrzucona.
Stosownie do art. 189 p.p.s.a jeżeli skarga ulegała odrzuceniu, to Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. Wyjaśnić można, że podnoszone we wcześniejszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wątpliwości co do możliwości zastosowania tego przepisu z urzędu tj. niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania zostały rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie II GPS 5/09 opubl. Lex nr 530905 w której zaakceptowano pogląd dopuszczający taką możliwość.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 p.p.s.a w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.
Stosownie do art. 231 § 1 pkt 1 p.p.s.a nakazano zwrócenie skarżącym uiszczonej przez nich tytułem wpisu sądowego od skargi kwoty 200 zł.
Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze, że "uwzględnienie skargi kasacyjnej" w rozumieniu art. 203 p.p.s.a ma miejsce nie tylko wówczas gdy zostaje wydany wyrok, o którym mowa w art. 185 § 1 czy 188 p.p.s.a, ale również w przypadku wydania postanowienia z art. 189 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny za właściwe uznał jednak skorzystanie z dyspozycji art. 207 § 2 p.p.s.a i odstąpienie od reguły według której to organ zwraca skarżącemu koszty postępowania kasacyjnego w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę.