Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 657/13 oddalił skargę R. K., B. K., M. K. i Z. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa budynku pensjonatowo-mieszkalnego z infrastrukturą techniczną (przyłącze wodociągowe, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, elektroenergetyczne, studnie chłonne, separator tłuszczów, zbiornik przeciwpożarowy, separator ropopochodnych, przebudowa istniejącego przyłącza wodociągowego, likwidacja istniejącego przyłącza geotermalnego) na działkach nr ewid. [...], [...] obręb [...] oraz na działce nr ewid. [...] obręb [....] położonych w Z., w rejonie ul [...]".
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R. K. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż zrealizowanie spornego budynku na podstawie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę, a także tzw. "ściany oddzielenia pożarowego" bez wymaganego pozwolenia na budowę i to przy granicy działki zaburzy ład przestrzenny i wywoła inne niekorzystne skutki publiczne (hałas, immisje spalin). Natomiast z punktu widzenia prawnie chronionego interesu skarżącego dojdzie do powstania niezwykle trudnych, wręcz nieodwracalnych skutków w postaci poważanego pogorszenia warunków użytkowania należącej do niego nieruchomości.
Skarżący kasacyjnie podniósł ponadto, że gdyby ostał się w obrocie prawnym zaskarżony wyrok, to inwestor samowolnie, bo bez pozwolenia na budowę, realizowałby budowę ściany, zaś sprzeczny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego budynek pensjonatowy powstałby na terenie, który nie dopuszcza usług hotelarskich realizowanych jako budownictwo pensjonatowe, co również uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazano dodatkowo, że naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwala stwierdzić, iż prawdopodobne jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Dlatego też w wypadku nie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i w wyniku pozytywnego rozpatrzenia skargi kasacyjnej, inwestor będzie zmuszony dokonać rozbiórki spornego obiektu. Taka sytuacja wymagać będzie wszczęcia odrębnego postępowania, zmierzającego do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Dlatego wziąwszy pod uwagę zarówno nakład środków, jak również czas trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie, za zasadne należy uznać wstrzymanie realizacji spornej inwestycji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że w przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę, wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalny jest również na etapie postępowania kasacyjnego i podlega wówczas rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77).
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zaś wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. Okoliczności podnoszone przez skarżącego kasacyjnie dotyczące zaburzenia ładu przestrzennego, immisji spalin, czy zwiększania hałasu i ruchu nie stanowią bowiem o istnieniu przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś samo stwierdzenie, że realizacja spornej inwestycji spowoduje pogorszenie warunków użytkowania należącej do skarżącego nieruchomości jest niewystarczające dla uznania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Ponadto wskazać trzeba, że ocena legalności zaskarżonej decyzji pozostaje poza zakresem badania w niniejszym postępowaniu wpadkowym. Zatem podnoszone przez skarżącego kasacyjnie kwestie dotyczące zgodności przedmiotowej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy braku pozwolenia na budowę "ściany oddzielenia pożarowego" na tym etapie postępowania nie mogły być rozważane. Staną się one bowiem przedmiotem oceny Sądu rozpoznającego skargę kasacyjną.
Odnośnie natomiast ewentualnego powstania po stronie inwestora obowiązku rozbiórki spornego obiektu, zauważyć należy, że ma on prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę mimo wniesienia skargi do sądu, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Ponosi tym samym ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Zatem prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego. Ta okoliczność nie może więc stanowić przesłanki uzasadniającej zastosowanie wobec skarżącego kasacyjnie ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 441/14, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji, skoro nie wykazano, w jaki sposób wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zagwarantuje skarżącemu kasacyjnie ochronę przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.