Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 776/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. J. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższy wyrok został oparty na następujących ustaleniach i rozważaniach:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nakazał W. J. – właścicielowi i użytkownikowi pawilonu handlowego typu kontenerowego " [...]" usytuowanego na działce nr [...] znajdującej się przy ulicy [...] w Białymstoku jego rozbiórkę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, który wskazał, iż pawilon handlowy skarżącej jest tymczasowym obiektem budowlanym, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Ponieważ jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje tego typu inwestycji nie jest możliwa jego legalizacja, co oznacza, iż konieczne było wydanie nakazu rozbiórki.
W skardze zwykłej na powyższe rozstrzygnięcie W. J. podniosła, iż sporny obiekt nie jest przeznaczony do czasowego użytkowania ani przeniesienia w inne miejsce. Nie można również stwierdzić, że jego połączenie z gruntem jest nietrwałe albowiem nie jest on umieszczony na konstrukcji umożliwiającej jej przemieszczenie.
Oddalając skargę Sąd I instancji uznał, iż decyzje wydane przez organy w obu instancjach są zgodne z przepisami prawa. Podzielił również ustalenia leżące u ich podstaw, które sprowadzały się do uznania, iż sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę jako tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt. 1 i 5 Prawa budowlanego). Do tymczasowych obiektów budowlanych zalicza się bowiem m.in. obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem jak barakowozy czy obiekty kontenerowe.
Takim obiektem kontenerowym jest właśnie sporny obiekt. Podstawą takiego stwierdzenia jest protokół oględzin oraz załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna, z których jednoznacznie wynika, że ów obiekt jest obiektem kontenerowym posadowionym jedynie na bloczkach betonowych co trudno uznać za trwałe połączenie z gruntem.
W ocenie Sądu I instancji wymagałby on jedynie zgłoszenia jednak pod warunkiem że przewidziany byłby do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Natomiast w przypadku postawienia kontenera (tak jak w sprawie niniejszej) na okres dłuższy niż 120 dni wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Poza sporem było to, że zarówno skarżąca jak i jej poprzednicy prawni nie dokonali zgłoszenia przedmiotowego obiektu, ani też nie uzyskali pozwolenia na jego budowę. Zgodnie zaś z art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 tegoż art. w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazano, że ustawodawca dopuszcza legalizację samowoli budowlanej jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie sporna inwestycja jest niezgodna z uchwałą nr XLV/523/05 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 25 lipca 2005 r. w sprawie zagospodarowania przestrzennego części osiedli: Sienkiewicza i Bojary w Białymstoku. Uchwała ta w § 15 ust. 10 zakazuje lokalizacji obiektów tymczasowych co oznacza, że legalizacja samowoli budowlanej spornego obiektu nie mogła dojść do skutku.
Sąd I instancji uznał, że nie znajdują usprawiedliwionych podstaw zarzuty podniesione w skardze zwykłej. Są one w istocie gołosłowną polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy budowlane.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wywiodła W. J. zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu:
- 1) naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 48 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 pkt 1 i 5 ustawy Prawo budowlane w związku z § 15 ust. 10 uchwały Rady Miejskiej Białegostoku nr XLV/523/05 z dnia 25 lipca 2005 r. w związku z art. 174 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że budynek, w którym skarżąca prowadzi [...] wymiany walut jest obiektem typu kontenerowego w związku z czym kwalifikuje się do rozbiórki jako niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego części osiedli Sienkiewicza i Bojary w Białymstoku oraz niewzięcie pod uwagę podstaw do przeprowadzenia procesu legalizacyjnego,
- 2) naruszenie przepisów prawa procesowego a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 141 § 4 i art. 174 § 2 p.p.s.a. poprzez naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa materialnego i procesowego w przedmiotowej sprawie a w szczególności niewzięcie pod uwagę przez Sąd I instancji naruszeń przez organy administracji przepisów art. 6, 7, 8, 35 § 1 i 3, 75 oraz 77 kpa tj. brak wszechstronnego zebrania i rozważenia przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przez organ słusznego interesu obywatela, nie pogłębianie prowadzonym postępowaniem zaufania do organu administracji, nie wskazanie przez WSA przyczyn, z powodu których dowodom skarżącej odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wzięcie pod uwagę że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
Podnosząc powyższe zarzuty kasator wniósł o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie o
- 2) uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
- 3) zasądzenie kosztów postępowania wg. norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, albowiem w jego ocenie nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Pierwszy z przywołanych zarzutów tj. zarzut naruszenia prawa materialnego znajduje swoje oparcie w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Stanowi on, że naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Kasator nie precyzuje jednak na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przez niego przepisów art. 48 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 pkt 1 i 5 Prawa budowlanego oraz § 15 ust. 10 uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 25 lipca 2005 r. nr XLV/523/05.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że wskazane w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dwie formy naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie) nie mogą zachodzić jednocześnie ponieważ albo przepis niewłaściwie zinterpretowano albo niewłaściwie zastosowano. Co więcej zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie sformułowany wówczas gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stan faktyczny został ustalony w sprawie w sposób niewadliwy (por. m.in. wyroki NSA z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt I OSK 1950/04 – Lex nr 194728 oraz z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt FSK 568/04 – ONSA WSA 2005 nr 4 poz. 67)
W tym miejscu godzi się również przypomnieć, iż nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się intencji kasatora oraz dokonywanie wykładni treści przedstawionych w zarzutach, czy wręcz "poprawianie" tych zarzutów (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04 – ONSA WSA 2004 nr 3, poz. 72 oraz jego uzasadnienie)
Zarzut opisany w pkt 1 powyższych kryteriów niewątpliwie nie spełnia i to nie tylko dlatego, że brak jest wyraźnego wskazania o jaką formę naruszenia prawa materialnego chodzi ale i dlatego, że zarzut drugi sprowadzał się w istocie do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, a zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
W ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwie sformułowany został także zarzut opisany w pkt 2 skargi kasacyjnej tj. zarzut oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. albowiem naruszenie przez Sąd przepisów prawa procesowego nie może polegać na naruszeniu przez tenże Sąd prawa materialnego i procesowego zarazem.
W ramach podstawy skargi kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący ma obowiązek wykazać naruszenie przepisów postępowania oraz jego wpływ na wynik sprawy.
Analiza treści kasacji pozwala na twierdzenie, iż powyższy obowiązek nie został spełniony.
Jeśli kasator twierdzi, że materiał dowodowy został zgromadzony w sprawie nienależycie to winien wskazać jakie czynności powinny być przez organy dokonane dodatkowo, czego organy zaniechały a nadto, że miało to wpływ na wynik sprawy. Twierdzenie (także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), iż materiał zgromadzony w sprawie nie wykazał, że konstrukcja spornego obiektu jest trwale związana z gruntem uznać należy za gołosłowne, zwłaszcza wobec treści protokołu oględzin z dnia 20 lutego 2008 r. (k. 95 akt organu I instancji) oraz dokumentacji fotograficznej (k. 9-11 akt organu I instancji)
W oparciu o powyższe dowody Sąd I instancji nie mógł mieć jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości ustaleń i ocen poczynionych przez organy. Charakter obiektu, jego konstrukcja (materiały, które wykorzystano do jego budowy) oraz stopień związania z gruntem jednoznacznie wskazywały, iż jest to obiekt kontenerowy a więc tymczasowy obiekt budowlany do którego odnosi się art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego.
W związku z tym przepis ten nie został naruszony podobnie jak i art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który określa w jakich sytuacjach nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest obowiązkiem organu.
Sąd I instancji w sposób przekonujący uzasadnił również z jakich powodów nie może być wszczęta procedura legalizacyjna co od tegoż obiektu zasadnie powołując się przy tym na § 15 ust. 10 planu miejscowego. Z jego treści wynika, że na terenie, na którym znajduje się ów obiekt nie jest możliwa lokalizacja obiektów tymczasowych a więc takich o jaki chodzi w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy bezzasadny jest również zarzut naruszenia ww. przepisu prawa miejscowego.
Powyższe prowadzi do konieczności uznania, iż nawet w przypadku formalnie poprawnego sformułowania zarzutów kasacyjnych skarga kasacyjna nie mogłaby odnieść oczekiwanego przez jej autora skutku.
Podstawą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest art. 184 p.p.s.a.