Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2006 roku (sygn. akt II SA/Rz 387/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." - odrzucił skargę S. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej z dnia 28 września 2001 roku oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 lutego 2001 roku w przedmiocie pozbawienia S. Ż. uprawnień kombatanckich.
Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2004 roku została doręczona S. Ż. w dniu 20 grudnia 2004 roku wraz z pouczeniem, iż jej wzruszenie może nastąpić poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2005 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał wniosek S. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy za złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 maja 2005 roku (sygn. akt II SA/Rz 306/05) odrzucił skargę S. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 roku z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
W dniu 14 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek S. Ż. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wspomnianą wyżej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 roku z uwagi na jego niedopuszczalność (sygn. akt II SA/Rz 306/05).
Wnioskiem z dnia 10 października 2005 roku, skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku. Organ administracji publicznej odmówił uwzględnienia wniosku postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 roku.
W dniu 20 lutego 2006 roku S. Ż. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 roku oraz na postanowienie tegoż organu z dnia 21 grudnia 2005 roku, którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga na powyższe postanowienie została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pod sygnaturą akt II SA/Rz 173/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podniósł, iż stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a skuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest od wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Powołując się na § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. Nr 116, poz. 745) w związku z art. 127 k.p.a. Sąd i instancji stwierdził, że w sprawach ze skarg na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oznacza to konieczność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego w tym przedmiocie, z uwagi na uchybienie terminowi do jego złożenia, był nieskuteczny nie ma podstaw prawnych do rozpoznania skargi S. Ż. Sąd I instancji dodatkowo podniósł, iż w chwili rozpoznawania skargi, zaskarżeniu podlegało wyłącznie postanowienie z dnia 21 grudnia 2005 roku Nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Dopiero ewentualne uwzględnienie przez Sąd skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 173/06 i wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanego postanowienia otworzy skarżącemu możliwość skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku.
Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 maja 2006 roku, zaskarżając wspomniane orzeczenie w całości, wniósł S. Ż. reprezentowany przez radcę prawnego S. D. Strona wnosząca skargę kasacyjna zarzuciła:
- - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) polegające na uznaniu, iż w oparciu o art. 127 k.p.a. skarżący nieskutecznie domaga się przywrócenia terminu do złożenia wniosku, gdy skarżący działał w oparciu o pouczenie zawarte w postanowieniu Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 grudnia 2005 roku i jedynie nieprawidłowo nazwał środek zaskarżenia;
- - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c).
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie w całości wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Jak wyżej zaznaczono Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Zakres rozpoznania sprawy wyznacza zatem strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Ponieważ skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, ustawodawca obwarował ją przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Z brzmienia art. 176 ustawy p.p.s.a. wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. Konieczne jest uzasadnienie podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 421/04, opubl. LEX nr 146732, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 roku, sygn. akt III CKN 29/97, opubl. OSNC 1997/6-7/96).
Strona skarżąca jako jedną z podstaw skargi kasacyjnej wskazała naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Abstrahując od błędnego wskazania, jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu Kodeksu postępowania cywilnego wymieniającego podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym, która to ustawa od 1 stycznia 2004 roku nie reguluje postępowania przed sądami administracyjnymi, zauważyć należało, że ani w petitum środka odwoławczego, ani w jego uzasadnieniu, autor skargi kasacyjnej nie wskazał przepisu prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego naruszenia miałby się dopuścić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Tymczasem z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej, w postaci naruszenia prawa procesowego, jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że podstawa kasacji nie została przytoczona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2004 roku, sygn. akt FSK 258/04, Przegląd podatkowy 2004/7/53; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 roku, sygn. akt I OSK 794/05, niepubl.).
Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Brak wskazania konkretnego przepisu postępowania, który miałby zostać naruszony przez Sąd I instancji skutkuje niemożnością rozpatrzenia tego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie nie można również uznać, iż zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 127 k.p.a. strona wnosząca skargę kasacyjną przytoczyła podstawę zaskarżenia. Po pierwsze przepis ten jest przepisem regulującym postępowanie administracyjne i nie konstytuuje normy prawa materialnego. Po drugie wymóg przytoczenia podstawy kasacyjnej nie jest spełniony, jeżeli skarżący przywołuje jedynie tytuł bądź też treść przepisu kwestionowanego aktu prawnego (ustawy, rozporządzenia) bez określenia numeru konkretnego przepisu naruszonego przez Sąd z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 roku, sygn. akt FSK 41/04, opubl. ONSAiWSA 2004/1/9). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 127 k.p.a. bez szczegółowego wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych, gdy na przepis ten składają mniejsze jednostki redakcyjne w postaci czterech paragrafów. Jak już wyżej wskazano brak wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone, powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.