Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1170/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 639/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB" lub "organ odwoławczy") z dnia [..],, nr [..],, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Pismami z dnia [..],M. K. zawiadomił o złym stanie technicznym kominów dymowych sąsiedniej nieruchomości K. i Z. B., przyległych do zespołu kominów należących do wnioskodawcy. W pismach wskazano, że w pomieszczeniach sanitarno-higienicznych odczuwalny jest silny zapach dymu.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chodzieży (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych spalinowych i dymowych w części dotyczącej budynku, zamieszkiwanego przez K. i Z. B., przy ul. [..], w C..

M. K. odwołał się od decyzji organu I instancji. Jego zdaniem, kwestionowana decyzja nie wyjaśniła podstawowych kwestii podniesionych w poprzednio wniesionym odwołaniu.

Decyzją z dnia [..],WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg sprawy, wskazując, że decyzja PINB jest decyzją częściową – umorzenie postępowania dotyczy jedynie postępowania w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku nr [..],. Natomiast analogiczne postępowanie w odniesieniu do budynku nr [..], prowadzone jest w dalszym ciągu.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Sądu I instancji M. K., podnosząc, że budynek przy ul. [..],znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym życiu, zdrowiu i mieniu osób w nim mieszkających, jak i mieszkających w budynku przy ul. [..],.

Sąd I instancji wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 967/12, uchylił decyzję z dnia 8 lutego 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 20 grudnia 2011 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zawiadomił strony pismem z dnia [..],r., że dotychczasowe postępowanie uzyska nową kwalifikację prawną, a następnie decyzją z dnia [..],r. nałożył na właściciela nieruchomości przy ul. [..],, tj. K. B., oraz na współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [..],w Chodzieży., tj. M. i M. K., określone w tej decyzji obowiązki.

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [..], r. do organu odwoławczego wpłynęły pisma K. B.: pismo z dnia 23 października 2015r., przekazujące protokół okresowej kontroli kominów z dnia 16 października 2015 r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. S. dla budynku przy ul. [..],oraz pismo z dnia 26 października 2015 r., informujące o wykonaniu zaleceń.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [..], r. uchylił decyzję z dnia [..], w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż PINB nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyrokach Sądu I instancji.

Organ I instancji pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. wezwał M. i M. K. do przedstawienia oceny technicznej zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w budynku przy ul. [..], w C..

M. i M. K. w piśmie z dnia 18 kwietnia 2016r. podkreślili, iż w dniu 15 lutego 2016 r. przedłożyli już ekspertyzę techniczną komina z dnia 11 lutego 2011 r. i według nich organ powiatowy nie wypowiedział się, co do prawidłowości tej ekspertyzy.

W dniu 31 maja 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego przy ul. [..],w C.. W jej trakcie K. B.. zobowiązała się wykonać w termie 14 dni zalecenia wynikające z protokołu kontroli z dnia 16 października 2015 r.

K. B. w dniu 1 lipca 2016 r. przedłożyła protokół kontroli kominów z dnia 10 czerwca 2016 r. opracowany przez mistrza kominiarskiego J. S.. Z protokołu tego wynika, iż wykonano zalecenia z poprzedniej kontroli kominowej z dnia 16 października 2015 r., wykonano uszczelnienia metodą ciśnieniową wkładów kominowych A., na przewody kominowe wentylacyjne zamontowano nasady kominowe statyczne cylindryczne. Przewody kominowe zgodnie z obowiązującymi przepisami nadają się do dalszego bezpiecznego eksploatacji. Przewody w obecnym stanie technicznym nie stanowią zagrożenia dla mieszkańców ww. budynku.

Decyzją z dnia [..], organ I instancji wydał kolejną decyzję, poprzez którą m. in. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],.

Decyzją z dnia [..],r. WINB uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał m. in., iż uzasadnienie zaskarżonej obecnie decyzji, nie zawiera merytorycznej analizy materiału dowodowego.

Kolejną decyzją z dnia [..],r., nr [..],, PINB: (1) umorzył postępowanie w części dotyczącej stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],, którego właścicielem jest K. B.., w związku z brakiem istnienia zagrożenia ze strony zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w tym budynku, ponieważ nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 290 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), (2) poinformował, że postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku przy ul. [..],, zamieszkiwanego przez M. i M. K. nadal będzie prowadzone.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i M. Ś..

Organ odwoławczy decyzją z dnia [..], r., nr [..],, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) uchylił decyzję z dnia 16 marca 2017 r. i działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § 1 K.p.a. działając w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],, którego właścicielem jest K. B. oraz przy ul. [..],, którego właścicielami są M. i M. Ś.: (1) umorzył postępowanie w części dotyczącej stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],, którego właścicielem jest K. B.., w związku z brakiem istnienia zagrożenia ze strony zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w tym budynku, ponieważ nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego; (2) równocześnie poinformował, iż postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku przy ul. [..],, którego właścicielami są M. i M. K. nadal będzie prowadzone przez organ I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie PINB prawidłowo ocenił, iż stan techniczny zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],, jest prawidłowy i z tego powodu nie zachodzi konieczność nakładania na właściciela przedmiotowego budynku, obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Zatem postępowanie w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszym postępowaniu organ powiatowy wezwał właścicieli obu budynków do przedłożenia oceny technicznej zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w ich budynkach. Opinie przedłożone przez obu właścicieli były niepełne. Niemniej jednak jak wynika z akt sprawy – K. B. właścicielka budynku nr [..],, wykonała wszystkie roboty naprawcze wynikające tak z opinii kominiarskich jak i opinii biegłych (o czym świadczy protokół okresowej kontroli kominów z dnia 10 czerwca 2016 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego Jarosława Sprindta) a obiekt na dzień dzisiejszy nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi zarówno dla mieszkańców budynku przy ul. [..],i budynku sąsiedniego.

Zdaniem organu odwoławczego, stan techniczny zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w budynku przy ul. [..],w C. nadal jest zły. Zatem organ I instancji prawidłowo ocenił, iż winien prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy określone w rozdziale 6 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, WINB wyjaśnił, iż prawidłowość wykonania połączenia budynków czy prawidłowość wykonania zespołu kominów w obu budynkach przy ul. [..], w C. nie była kwestionowana ani przez osoby oddające budynki do użytkowania ani przez S. C., który przyjął bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy obu budynków. Prawidłowość ich wykonania nie była kwestionowana także przez osoby sporządzające opinie w niniejszej sprawie. WINB wskazał ponadto, że przywołana z odwołaniu opinia techniczno-prawna sporządzona przez G. P. kwestionuje prawidłowość wydanej dla obiektu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś prawidłowość samego wykonawstwa.

Organ odwoławczy podkreślił, że kwestie związane z prawidłowością wydanego pozwolenia na budowę, zatwierdzającego projekt budowlany, nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz do organu wydającego pozwolenie oraz organu wyższego stopnia, właściwego w sprawie badania prawidłowości jego działania, tj. W. W.. Również ocena tego, kto spośród właścicieli obiektów ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję art. 66 Prawa budowlanego, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Wszelkie sprawy pomiędzy właścicielami, wynikłe na tym tle, nie należą do administracyjnej drogi postępowania i podlegają kognicji sądów powszechnych.

WINB podniósł następnie, że nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji powinien rozstrzygać we własnym zakresie, bowiem zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organu nadzoru budowlanego należy m. in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie z przedłożonych dokumentów wynika jednoznacznie, że stan techniczny kominów w budynkach przy ul. [..], jest na dzień dzisiejszy prawidłowy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Sądu I instancji M. K. (dalej: "Skarżący" lub "Skarżący kasacyjnie"), reprezentowany przez pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 639/17, Sąd I Instancji oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia 8 maja 2017 r.

Sąd ten podniósł w pierwszej kolejności, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 704/09 oraz z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 967/12. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko organ, którego działania, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest objęte skargą, lecz także sąd.

Sąd I instancji podniósł następnie, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wszczęcia postępowania kontrolnego z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w celu sprawdzenia stanu technicznego przewodów kominowych w budynkach przy ul. [..], Niniejsze postępowanie dotyczyło zatem stanu technicznego instalacji kominowej budynku położonego przy ul. [..], w C.. Kolejne pisma skarżącego, w tym wniesiona skarga zmierzają do zakwestionowania prawidłowości samych robót budowlanych wykonanych przy ul. [..], w C., w tym w szczególności kwestionują prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i realizacji w oparciu o nią przedmiotowego budynku, w tym instalacji kominowej. Kwestii powyższej dotyczą w szczególności żądania uzupełnienia prowadzonego postępowania o opinię techniczno-prawną z dnia 4 marca 2011 r. autorstwa inż. G. P. oraz opinię biegłego bryg. Z. P. z dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd I instancji zauważył, że do kwestii powyższej odniesiono się w wyroku z dnia z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 967/12, gdzie wskazano, w szczególności w odniesieniu do opinii techniczno-prawnej z dnia 4 marca 2011 r., że "dokument ten skupia się wokół kwestii projektu budowlanego i pozwolenia na budowę budynku przy ul. [..],, które z perspektywy kontrolowanego postępowania nie mają kluczowego znaczenia".

Zdaniem Sądu I instancji oba powyższe dokumenty miały znaczenie jedynie w zakresie szczelności instalacji kominowej, a więc w zakresie bezpośrednio związanym z przedmiotem prowadzonego postępowania i w takim też zakresie zostały ocenione przez organy nadzoru budowlanego.

Sąd I instancji wskazał, że Skarżący niewątpliwie ma rację podnosząc, że dokonania zgłoszenia zakończenia wykonywania robót budowlanych nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania w przedmiocie prawidłowości robót budowlanych dokonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zakwestionowania samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślenia wymaga jednak, że niniejsze postępowanie administracyjne dotyczyło stanu technicznego przewodów kominowych w budynkach przy ul. [..],i było prowadzone pod kątem możliwości wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Sama kwestia prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę nie mogła zatem być przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i wymagała wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi Sąd I instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że stan techniczny zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C., przy ul. [..],, jest prawidłowy i z tego powodu nie zachodzi konieczność nakładania na właściciela przedmiotowego budynku, obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Zatem postępowanie w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W ramach prowadzonego postępowania wezwano właścicieli obu budynków do przedłożenia oceny technicznej zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w ich budynkach. Opinie przedłożone przez obu właścicieli były niepełne. Niemniej jednak jak wynika z akt sprawy – K. B. właścicielka budynku nr [..],, wykonała wszystkie roboty naprawcze wynikające tak z opinii kominiarskich jak i opinii biegłych (o czym świadczy protokół okresowej kontroli kominów z dnia 10 czerwca 2016 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. S.) a obiekt na dzień dzisiejszy nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi zarówno dla mieszkańców budynku przy ul. [..],jak i budynku sąsiedniego.

Natomiast stan techniczny zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w budynku przy ul. [..],w C. nadal jest zły. Zatem organ powiatowy prawidłowo ocenił, iż winien w powyższym zakresie dalej prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy określone w rozdziale 6 Prawa budowlanego.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu I instancji i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, i 3 Prawa budowlanego przez:

1. 1) błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w przypadku, gdy obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, to brak jest podstaw do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego i wydania na tej podstawie decyzji, w szczególności, gdy stan taki zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, obiekt użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, a art. 66 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach utrzymywania budynku w nienależytym stanie technicznym, będącym wynikiem zużycia technicznego budynku, lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania,
2. 2) niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że brak jest podstaw do wydania decyzji o nakazie usunięcia nieprawidłowości z art. 66, w stosunku do budynku przy ul. [..], w C., w sytuacji, gdy budynek ten wzniesiono niezgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, projektem, co skutkuje istnieniem zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi, pogorszeniem walorów użytkowych budynku, a w konsekwencji – należy umorzyć postępowanie.

Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania:

1. 1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. w zw. z art. art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie przyczyn złego stanu technicznego kominów w budynku mieszkalnym przy ul. M. w C. oraz złego ich zaprojektowania i wykonania w ten sposób, iż stanowią zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia mieszkańców budynku mieszkalnego przy ul. M. w C., a także – nie ustalenia sposobu usunięcia tegoż zagrożenia, które to naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (w przypadku, gdyby Sąd I instancji nie naruszył ww. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to sprawa zostałaby zakończona wyrokiem o uchyleniu zaskarżonej decyzji),
2. 2) art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2. i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, które to naruszenie przez Sąd l instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (w przypadku, gdyby Sąd I instancji nie naruszył ww. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to sprawa zostałaby zakończona wyrokiem o uchyleniu zaskarżonej decyzji),
3. 3) art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. art. 153 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, w wyniku uznania, że w uprzednio zapadłych w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 704/09 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 967/12, zawarto wskazania, iż przepis art. 66 Prawa budowlanego należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku, gdy obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, to brak jest podstaw do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego i wydania na tej podstawie decyzji, w szczególności, gdy stan taki zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, obiekt użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu łudzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, a art. 66 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach utrzymywania budynku w nienależytym stanie technicznym, będącym wynikiem zużycia technicznego budynku, lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, które to naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (w przypadku, gdyby Sąd I instancji nie naruszył ww. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to sprawa zostałaby zakończona wyrokiem o uchyleniu zaskarżonej decyzji).

Mając na uwadze powyższe, Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, Skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną, K. B., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie wskazując, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego w istocie sprowadzają się do wykazania, iż w wyniku błędnej wykładni i błędnego zastosowania przepisów Prawa budowlanego – nieprawidłowo przyjęto brak podstaw do wydania decyzji o nakazie usunięcia nieprawidłowości z art.

66. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie i tym samym uznał te zarzuty za bezzasadne. W świetle zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, stan techniczny zespołu przewodów kominowych wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C. przy ul. [..], jest prawidłowy. Nie zachodzi zatem konieczność nakładania na właściciela przedmiotowego budynku, obowiązków przewidzianych w art. 66 Prawa budowlanego. Mając powyższe na względzie, postępowanie w przedmiotowym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Należy przy tym podkreślić, że w ramach prowadzonego postępowania wezwano właścicieli obu budynków do przedłożenia oceny technicznej zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w ich budynkach. Jak wynika z akt sprawy, K. B., właścicielka budynku nr [..],, wykonała wszystkie roboty naprawcze wynikające tak z opinii kominiarskich jak i opinii biegłych (o czym świadczy protokół okresowej kontroli kominów z dnia 10 czerwca 2016 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. S.), a obiekt na dzień dzisiejszy nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi zarówno dla mieszkańców budynku przy ul. [..],jak i budynku sąsiedniego. Należy ponadto zauważyć, że stan techniczny zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w budynku przy ul. [..],w C. w dalszym ciągu budzi wątpliwości i jest określany jako zły. W związku z tym, organy nadzoru prawidłowo oceniły, że PINB powinien w tym zakresie dalej prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że Skarżący kasacyjnie powołał szereg naruszeń przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności Skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. w zw. z art. art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie przyczyn złego stanu technicznego kominów w budynku mieszkalnym przy ul. M. Zarzuty te nie mogą jednak zostać uznane za trafne.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego kasacyjnie z lektury zgromadzonego w przedmiotowej sprawie obszernego materiału dowodowego wynikają przeciwne wnioski. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i w oparciu m. in. o specjalistyczne opinie i protokoły pokontrolne. Wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, że sporny obiekt przy ul. [..],nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi zarówno dla mieszkańców budynku przy ul. [..],jak i budynku sąsiedniego. Z uwagi jednak na fakt, że stan techniczny zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w budynku przy ul. [..], nadal jest zły, w dalszym ciągu będzie prowadzone postępowanie administracyjne w tym zakresie. Ustalenia organów nadzoru budowlanego, które zostały następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji, należy uznać za prawidłowe.

W drugiej kolejności Skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 105 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, § 2 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1 pkt 1, 2. i 3, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, które to naruszenie przez Sąd l instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jak zasadnie wskazał Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu tego zarzutu – jest on "w dużym stopniu tożsamy z zarzutami naruszenia prawa materialnego", do których Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się wyżej.

Nie jest zatem zasadne ponowne przytaczanie motywów uznania tego zarzutu za bezzasadny. Należy wskazać, że – jak wyjaśniono wyżej – Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów Prawa budowlanego.

W trzeciej kolejności Skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a., w wyniku uznania, że w uprzednio zapadłych w sprawie wyrokach z dnia 17 marca 2010 r. i z dnia 19 grudnia 2012 r., zawarto wskazania odnośnie do interpretacji przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Również ten zarzut okazał się nietrafny. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko organ, którego działania, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest objęte skargą, lecz także sąd. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji naruszył wskazane przez Skarżącego kasacyjnie przepisy procedury sądowoadministracyjnej. Dyspozycja z art. 153 P.p.s.a. wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący zarówno na organie administracji publicznej jak i sądzie.

Należy podnieść, że w przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji uczynił zadość wymaganiom przewidzianym w art. 153 i ocenił zarzuty skargi biorąc pod uwagę wydane poprzednio w tej samej sprawie wyroki tego Sądu. Nie doszło przy tym do błędnej interpretacji art. 66 Prawa budowlanego, co zasugerowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Jak wskazano już wyżej, organy nadzoru i Sąd I instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały analizowany przepis.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.