Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 lipca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 608/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005r., sygn. akt 7/IV SA 3432/03. Tym ostatnim orzeczeniem Sąd I instancji oddalił skargę J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003r., znak: [...]. W sprawie tej zostało sporządzone pisemne uzasadnienie wyroku.
W piśmie z dnia 10 marca 2005r. (data prezentaty Sądu) J. P. wniósł o wznowienie postępowania sądowego, uzasadniając żądanie okolicznością, iż nie został powiadomiony o rozprawie sądowej wyznaczonej na dzień 26 stycznia 2005r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę o wznowienie postępowania, wskazując, iż fakt niepowiadomienia skarżącego o rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. nie miał wpływu na treść zapadłego na niej wyroku.
Sąd przytoczył także okoliczności faktyczne i prawne będące podstawą wydania wyroku z dnia 26 stycznia 2005r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody R. z dnia [...] lipca 1997r., Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] maja 1997r., Nr [...], nakazującej skarżącemu wykonanie inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z oceną stanu technicznego oraz zaprojektowaniem obiektów towarzyszących (gnojownika i zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych) oraz złożenie opinii Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego do dnia 30 września 1997r. Podstawą stwierdzenia nieważności tych decyzji było stwierdzenie, iż sporne roboty budowlane wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej co oznacza, iż organy winny były zastosować art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a nie przepisy art. 50 i art. 51 tej ustawy, jak to uczyniły organy orzekające w trybie zwykłym.
Czynności na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego podjęte mogą być wówczas, gdy zabudowa powstała w warunkach innych, niż ujęte w art. 48 ustawy, a nie ulega wątpliwości, że obiekty, których prawa dotyczy powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r., znak: [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 6 lipca 2005r. Sąd I instancji podkreślił, że już w wyroku z dnia 18 października 1996r., sygn. akt II SA/Lu 222/96 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie przesądził jednoznacznie, iż inwestor J. P. wykonał sporne roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej.
W związku z powyższym Sąd I instancji po raz kolejny, oddalając skargę o wznowienie postępowania sądowego podzielił argumentację organu nadzoru, iż kontrolowane decyzje (Wojewody R. i Kierownika Urzędu Rejonowego w R.) dotknięte są wadą nieważności, jako, że wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
Od powyższego wyroku J. P. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Wniósł także o przyznanie skarżącemu należnych kosztów postępowania i zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu nieopłaconych kosztów udzielonej pomocy prawnej.
W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- - art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż postępowanie Sądu I instancji i w jego konsekwencji wydanie przedmiotowego wyroku nie doprowadziło do końcowego załatwienia sprawy. Poprzez wydanie zaskarżonego wyroku sprawa wróciła "do punktu wyjścia", a Sąd chciał się tej sprawy jak najszybciej pozbyć,
- - art. 271 pkt 2 powołanej ustawy, poprzez jego interpretację, gdyż Sąd niejako z góry przesądził, że strona postępowania swoim uczestnictwem w rozprawie nic by nie wniosła. Z związku z tym strona nie chroni własnych interesów,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy, poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji nieuwzględnienia naruszeń procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną ich interpretację. Od samego początku niniejszej sprawy żaden organ, ani sąd nie starał się dokładnie jej wyjaśnić.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego – art. 48 Prawa budowlanego, poprzez jego niepełną interpretację. W ocenie skarżącego niewystarczające jest stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż niewłaściwie zostały zastosowane przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Należało w sposób wyczerpujący przedstawić jak może wyglądać postępowanie prowadzone przez organy w oparciu o art. 48 ustawy, jak również szerzej odnieść się do przesłanek zastosowania tego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do brzmienia art. 183 powołanej ustawy - sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności wskazujące na nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek powodujących nieważność postępowania, to postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została złożona od wyroku zapadłego w wyniku wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005r., sygn. akt 7/IV SA 3432/03. Jedną z podstaw skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Przepis ten zawiera ustawowe przesłanki wznowienia, które winny być zbadane w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Stwierdzić należy, iż wobec nie zawiadomienia skarżącego J. P. o terminie rozprawy sądowej, zaistniała przesłanka wymieniona w cytowanym wyżej przepisie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że strona pozbawiona została w tej sytuacji możności działania i nie mogła dochodzić obrony swych praw w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W rozpoznawanej sprawie doszło do wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 26 stycznia 2005r., zatem nietrafny jest zarzut skargi kasacyjnej co do naruszenia tego przepisu. Niezrozumiały jest także zarzut naruszenia przepisu art. 135 powołanej ustawy stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z natury rzeczy przepis ten może być zastosowany w przypadku całkowitego lub częściowego uwzględnienia skargi. W niniejszej sprawie nie mógł mieć on zatem zastosowania.
Wprawdzie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niefortunnie stwierdził, że "fakt nie zawiadomienia skarżącego o rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. (...) nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005r.", gdyż takie stwierdzenie sugeruje, iż strona i tak nie mogłaby niczego wnieść do sprawy, co zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, to jednak zauważyć należy, iż w dalszej części uzasadnienia Sąd dał wyraz temu, iż ponownie rozpoznał sprawę ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003r., znak: [...]. Okoliczność powyższa pozwala na odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane.
Przechodząc do meritum sprawy, stwierdzić należy, że w skardze kasacyjnej nie zostało wskazane, na czym konkretnie polegało naruszenie przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym. Tylko w takiej sytuacji, mogłoby zostać wykazane, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 48 Prawa budowlanego, należy zauważyć, że zarzut powyższy sprowadza się do zakwestionowania dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd oceny przesłanek zastosowania tego przepisu. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kontrolowanej decyzji Wojewody R. z dnia [...] lipca 1997r., obligował organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przepisy prawa budowlanego nie przewidywały alternatywy w postaci zastosowania trybu określonego w art. 50 i art. 51 tej ustawy, w przypadku, gdy zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 ustawy.
W przedstawionym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.