Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 576/16, oddalił skargę Z. W. i A. W. (dalej Skarżących) na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego (dalej decyzja KPWINB).
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli Z. i A. W. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
- 1) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez nie podanie przepisu prawa materialnego z ustawy Prawo budowlane, który dopuszcza możliwość stosowania przepisów uchylonej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do spraw prowadzonych obecnie;
- 2) art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez jego nie zastosowanie, co ma ogromne znaczenie albowiem ustawodawca wprost wskazał, że przepisy uchylonej ustawy stosuje się wyłącznie w sprawach dotyczących samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
- 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez brak podania przepisu prawa materialnego z ustawy Prawo budowlane z 1974 r., który miał zastosowanie w niniejszej sprawie, nie podanie jakich odstępstw od wydanego pozwolenia na budowę dokonał inwestor z jednoczesnym pominięciem faktu, iż budynek z balkonem usytuowany jest bliżej niż 8 m.;
- 4) art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez ich pominięcie, w sytuacji, w której to one winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie;
- 5) art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez nie rozpoznanie sprawy w jej pełnym zakresie albowiem z obu decyzji oraz wyroku nie wynika, jakie roboty budowlane wykonał inwestor dokonując odstępstwa od pozwolenia na budowę, co nie pozwala na podjęcie merytorycznej polemiki we wskazanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniesiono w niej o oddalenie skargi kasacyjnej w całości z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie wyboru prawa właściwego i prawidłowości oceny dokonania na tej podstawie prawnej usytuowania spornych otworów okiennych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają w zasadzie do ustalenia innej podstawy prawnej niż rozstrzygnięto już w niniejszej sprawie w wyroku NSA z 17 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2771/13. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że bezpodstawnie dla ustalenia stanu faktycznego i jego oceny zastosowano w sprawie przepisy techniczne wykonawcze dla ustawy Prawo budowlane z 1994 r., chociaż otwory, których zamurowanie nakazano powstały w czasie budowy obiektu na podstawie pozwolenia na wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak wyraźnie wskazano, ocena sprawy powinna była zostać dokonana w oparciu o przepisy rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. WSA w Bydgoszczy rozpoznając sprawę był związany, tak jak i organy wydające kontrolowane decyzje, oceną prawną wyrażoną we wskazanym wyżej wyroku. Niezasadnie wobec tego zarzucono naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, ponieważ przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w sprawie.
Dodatkowo, należy zauważyć, że obiekt został wybudowany przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, a jej art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisów art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawę Prawo budowlane z 1974 r. Powołany przepis rozstrzygając kolizję norm prawnych w czasie wskazuje jedyne (adekwatne do rozpatrywanej sprawy) kryterium wyboru prawa właściwego.
Wydając zaskarżony wyrok, WSA w Bydgoszczy prawidłowo więc dokonał wyboru prawa właściwego i orzekł, że mając na uwadze związanie organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, ustalenia organów, co do odległości ściany ze spornymi otworami okiennymi i otworem balkonowym od granicy działki i od sąsiedniego budynku, należało uznać umieszczenie otworów w ścianie za dopuszczalne w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. W tych warunkach organy administracji zasadnie uznały, że wszczęte z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe – nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (decyzji zobowiązującej do zamurowania otworów okiennych, ani innej decyzji merytorycznej kończącej postępowanie).
Dodatkowo należy wskazać na regulację § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten jest przepisem intertemporalnym wyłączającym zastosowanie przepisów rozporządzenia w określonych w nim sytuacjach. Mianowicie stosownie do niniejszego przepisu, "przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;
2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę." Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy mają zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust.
2. Z kolei stosownie do § 207 ust. 2 przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że przepisy omawianego rozporządzenia mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie. Po pierwsze, zastosowanie to zostało ograniczone do przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, wymiaru schodów, oświetlenia awaryjnego. Po wtóre, muszą zaistnieć przesłanki zastosowania w tym zakresie przepisów rozporządzenia, tj. budynek musi być użytkowany w okresie obowiązywania rozporządzenia oraz należy stwierdzić, na podstawie przepisów odrębnych, że budynek zagraża życiu ludzi. Dlatego, co do zasady, nieuprawnione byłoby zastosowanie przepisów omawianego rozporządzenia do budynku, który był faktycznie wybudowany i użytkowany przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w stosunku do którego nie stwierdzono, na podstawie odrębnych przepisów, że zagraża bezpieczeństwu ludzi. Nie okazały się tym samym zasadne zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, należy również zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że w niniejszej sprawie poczyniono wystarczające ustalenia faktyczne, do tego by powziąć prawidłową konkluzję o uznaniu, że usytuowanie budynku przy ul. [...] (dz. nr [...]), nie narusza przepisów rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Tym samym brak jest podstaw do zarzucania naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, należy wskazać, że o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków, a wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 987/17). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, a zarzut braku podania podstawy prawnej należy uznać za bezzasadny.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.