Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 973/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 czerwca 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Działdowie wpłynęło pismo M. G., przekazane przez Burmistrza Miasta Działdowo, dotyczące podjęcia działań w sprawie prowadzenia robót przez właścicieli działki sąsiedniej, położonej w D. przy ul. [...]. Wnioskodawczyni w piśmie tym wskazała na szkody powstałe w obiektach na posesji, której jest właścicielką w związku z ciągłym zalewaniem wodą działki i murów jej domu.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Działdowie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) odstąpił od nałożenia na Z. P. oraz H. i S. P. - właścicieli działki budowlanej nr [...] położonej w D. przy ulicy [...] - obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, tj. utwardzenia powierzchni gruntu na przedmiotowej nieruchomości do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor wskazał, że w dniu 17 lipca 2008 r. przeprowadzono oględziny, które wykazały, że właściciele działki położonej przy ulicy [...] w D. w trakcie zagospodarowywania działki wykonali szereg robót budowlanych, w tym utwardzenia terenu z podniesieniem powierzchni terenu działki. Ponadto wykonano instalację "odwodnieniową" oraz studnię chłonną, do której odprowadzane są wody opadowe zarówno z dachów budynków, jak i terenu utwardzonego na działce, co stanowi przedmiot odrębnego postępowania. W trakcie oględzin ustalono, że zarówno nieruchomość położona przy ulicy [...], jak i sąsiadująca z nią nieruchomość M. G. (działka nr [...]) zabudowane są budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i budynkami garażowymi. Budynki garażu usytuowane są bezpośrednio przy granicy miedzy działkami i do siebie przylegają. Pomiędzy opisanymi nieruchomościami istnieje różnica poziomów terenu i waha się od 25 cm przy bramach wjazdowych do ok. 50 cm przy budynkach garaży.
Jednocześnie nie stwierdzono możliwości bezpośredniego przelewania się wód opadowych na posesję skarżącej ze względu na fakt, że betonowy cokół ogrodzenia międzysąsiedzkiego przewyższa poziom gruntu na działce nr [...] o 10 cm. Organ uznał, że zarzuty podnoszone przez M. G. nie znajdują potwierdzenia w wykorzystanej w niniejszym postępowaniu opinii z równolegle prowadzonego postępowania w sprawie wykonania instalacji odwodnieniowej na działce nr [...]. Przedłożona opinia techniczna odnosiła się również szczegółowo do wykonania robót związanych z utwardzeniem terenu i wynika z niej jednoznacznie, że roboty na działce przy ulicy [...] w D. zostały wykonane prawidłowo. Zdaniem autora opinii ilość wody pochłanianej przez podłoże zmniejszyła się w stosunku do stanu sprzed wykonania robót na działce, a zakres wykonanych robót dotyczących utwardzenia terenu działki, jaki i spadki nawierzchni zostały szczegółowo przedstawione na rysunkach zawartych w opinii i dokumentacji zdjęciowej dotyczącej wykonanych prac.
Jak wskazał organ, stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w ustaleniach dokonanych w toku prowadzonego równolegle postępowania przez Burmistrza Miasta Działdowo w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie w związku z podniesieniem terenu działki nr [...], od wyników którego organ uzależniał prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., którą odmówiono nakazania właścicielom nieruchomości położonej przy ulicy [...] w D. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie, tj. usunięcia nawiezionej ziemi i gruzu i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2009 r., a następnie WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 września 2009 r. i NSA wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. oddaliły skargi wnioskodawczyni.
Z treści przywołanych wyżej decyzji i wyroków wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Miasta Działdowa wykazano na podstawie zebranego materiału dowodowego, że działania podjęte i wykonane na działce nr [...], polegające na podwyższeniu terenu tej działki, utwardzeniu jej części oraz wykonaniu instalacji odwadniającej ze studnią zbiorczą nie są powodem zmian stanu wody na gruncie M. G., a w takiej sytuacji nie było podstawy do nakazywania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie, a tym samym usunięcia nawiezionej ziemi. Dlatego też, wobec faktu, że roboty samowolnie wykonane przez państwa P. zrealizowane zostały prawidłowo, w sposób nie budzący zastrzeżeń pod względem technicznym i bez negatywnego wpływu na działki sąsiednie nie ma podstaw do nakładania jakichkolwiek obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
M. G. wniosła odwołanie od decyzji PINB w Działdowie z dnia [...] lipca 2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr P.7721.17.2011 03 JR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, wyjaśniając, że w związku z tym, iż utwardzenie działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w D. zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi normami, nie ma podstaw do nakładania obowiązków stosownie do treści art. 51 ustawy Prawo budowlane.
M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 973/11, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w odrębnym postępowaniu administracyjnym, a także sądowoadministracyjnym rozpatrywana była kwestia przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie nieruchomości nr [...] położonej w D. przy ulicy [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., znak [...] Burmistrz Miasta Działdowo odmówił nakazania Z. P. oraz H. i S. P. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie ww. nieruchomości., tj. usunięcia nawiezionej ziemi i gruzu z tej nieruchomości oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ odwoławczy podtrzymał to rozstrzygnięcie, a sprawa trafiła do WSA w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 25 września 2009r., (II SA/Ol 529/09), oddalił skargę na decyzję organu II instancji.
Sąd wskazał w swoim orzeczeniu, że wnioski zawarte w opinii rzeczoznawcy budowlanego K. K. oraz w ekspertyzie biegłych hydrogeologów przekonują, iż dzięki wykonanym przez państwa Podsiadło pracom, kwestionowanym przez skarżącą, zmniejszyła się ilość wody na ich gruncie, dzięki odpowiednim spadkom powierzchni utwardzonej i systemowi kanalizacji deszczowej, która odprowadza wody opadowe z powierzchni dachu, powierzchni brukowej oraz z garażu do studzienki zbiorczej, które następnie są przepompowywane do studzienki deszczowej usytuowanej w ulicy [...]. Zmniejszyła się tym samym ilość wód opadowych przedostających się do gruntu, w stosunku do stanu sprzed wykonanych robót.
Nie można zatem uznać, aby podjęte działania nastąpiły ze szkodą dla działki skarżącej. W ocenie Sądu dowody zaprzeczają twierdzeniu skarżącej, iż wykonane prace powodują zastoje wody na terenie działki nr [...], która zdaniem M. G. przenika na jej działkę. Podniesiono, że geolodzy jednoznacznie wskazali, iż w rozpoznanych warunkach geologicznych nie może być mowy o zmianie warunków gruntowo - wodnych na skutek przeprowadzonych przez państwo P. prac. Wykonanie nasypów oraz uszczelnienie nawierzchni i skierowanie wód opadowych do studni zbiorczej nie zmieniło reżimu krążenia wód podziemnych, a także praktycznie nie zmieniło warunków infiltracji wód opadowych i roztopowych. Wnioski te, w ocenie Sądu są spójne i logiczne. Dlatego nie budziło zastrzeżeń Sądu stanowisko organów o zbędności przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii innych biegłych geologów.
Sąd wskazał w orzeczeniu, iż państwo P. swoim działaniem nie ingerowali w stan wód gruntowych. Jak najbardziej zasadne było więc przyjęcie wniosku, że prace podjęte i wykonane przez uczestników postępowania na działce nr [...], polegające na podwyższeniu i utwardzeniu części terenu tej działki oraz wykonaniu kanalizacji deszczowej ze studnią zbiorczą, nie stanowią przyczyny zgłoszonych przez M. G. szkód budowlanych. Zaznaczyć trzeba, że skarga kasacyjna wywiedziona od wyżej wskazanego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011r. (II OSK 11/10), który podtrzymał argumentację sądu I instancji.
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego też, był on związany w/w wyrokami. Przywołane orzeczenia zapadły w sprawie, której przedmiotem była kwestia zbadania ewentualnego wpływu wykonanych przez Z. P. oraz H. i S. P. prac budowlanych, na stosunki wodne na ich działce oraz ewentualne szkodliwe oddziaływanie tychże zmian na grunty sąsiednie. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy było zagadnienie ewentualnego wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych – utwardzenia powierzchni gruntu na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w D. – do stanu zgodnego z prawem. Nie budzi jednak wątpliwości, iż obie kwestie ściśle są ze sobą związane. Strona skarżąca przekonuje bowiem, że przyczyną zalewania jej nieruchomości są prace budowlane wykonane przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej.
Jak już wspomniano, w przywołanych orzeczeniach przesądzono, że prace podjęte i wykonane przez uczestników postępowania na działce nr [...], polegające na podwyższeniu i utwardzeniu części terenu tej działki oraz wykonaniu kanalizacji deszczowej ze studnią zbiorczą, nie stanowią przyczyny zgłoszonych przez M. G. szkód budowlanych w postaci zalewania.
Kluczowym dowodem, pozwalającym ocenić jakość prac budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działce nr [...] i ich wpływ na możliwość zalewania wodami gruntowymi piwnic budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce, należącej do skarżącej jest opinia techniczna dotycząca wykonania nawierzchni utwardzonych oraz instalacji odwodnieniowej na działce nr [...] przy ul. [...] w D. Obowiązek sporządzenia tej ekspertyzy został zlecony na rzecz inwestora przez organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Z ekspertyzy wynika, że wskazywane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, studnia jest szczelna, a spadki i pochylenia powierzchni brukowych są zgodne z obowiązującymi normami. W konkluzji opinii technicznej stwierdzono, że jeżeli w pierwotnym układzie z nawierzchnią nieutwardzoną nie było monitów o podtapianiu czy zalewaniu piwnic i ścian, to w obecnej sytuacji po modernizacji nawierzchni na utwardzoną z zastosowaniem spadków – co jest wykazane w dokumentacji fotograficznej i szkicu inwentaryzacyjnym – a także doprowadzeniu wód opadowych do studni zbiorczej z dnem betonowym i jej wypompowaniu pompą pływakową, ilość wody pochłanianej przez podłoże uległa zmniejszeniu, a tym samym w zmianie nawierzchni nie tkwi przyczyna zalewania.
Dodatkowo Sąd podkreślił, że opinia techniczna z dnia 29 listopada 2008 r. nie straciła na swojej wiarygodności wraz z upływem czasu, ponieważ po jej sporządzeniu, a także po wydaniu wyroków w sprawie o przywrócenie poprzedniego stanu wody, nie wykonano na działce nr [...] żadnych nowych prac budowlanych, które mogłyby spowodować zmianę stanu rzeczy, na podstawie którego sporządzana była ta ekspertyza techniczna.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 lutego 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1) art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi z dnia 09.11.2011 r. pomimo, iż w postępowaniu przed organem administracyjnym I instancji Skarżąca pozbawiona była możliwości czynnego udziału w postępowaniu, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
- 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do podnoszonego przez Skarżącą rażącego naruszenia przez organ administracyjny I instancji art. 10 k.p.a., podczas gdy Skarżąca była w postępowaniu przed organem I instancji w znacznym zakresie pozbawiona możliwości odniesienia się do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz udowodnienia swoich twierdzeń,
- 3) art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi z dnia 09.11.2011 r., pomimo nie dokonania przez organy administracyjne obydwu instancji wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia wszelkich istotnych dowodów, w tym zwłaszcza wyjaśnienia okoliczności przedostawania się części wód opadowych z działki nr [...] przy ul. [...] w D. na działkę Skarżącej (dz. nr [...]), powierzchniowo lub przez przesiąkanie, oraz sprawdzenia prawidłowości wykonania i szczelności instalacji odwodnieniowej i studni chłonnej wykonanych na terenie dz. nr [...], i oparciu się w tym zakresie o materiały dowodowe zgromadzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym (i sądowoadministracyjnym),
- 4) art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi z dnia 09.11.2011 r. pomimo przekroczenia przez organy administracyjne obydwu instancji granic swobodnej oceny dowodów i bezkrytycznym oparciu się na dowodzie z opinii technicznej mgr inż. K. K., odmówieniu wiarygodności opinii J. L. i A. K. oraz pominięciu stwierdzonych w tych opiniach faktów przedostawania się części wód opadowych z działki nr [...] przy ul. [...] w D. na działkę Skarżącej, które świadczą o nieprawidłowości w wykonaniu robót budowlanych na przedmiotowej działce,
- 5) art. 106 § 3 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nie ustosunkowaniu się przez Sąd do dowodu uzupełniającego -dokumentu prywatnego w postaci oświadczenia E. P. na okoliczność wpływu prac budowlanych wykonanych przez Państwa P. na nieruchomość Skarżącej,
- 6) art. 233 § 1 i art. 245 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie faktu wpływu wykonanych przez Państwa
Podsiadło robót budowlanych na nieruchomość skarżącej z uwagi na pominięcie dowodu z pisemnego oświadczenia p. E. P.,
7) art. 170 i art. 171 p.p.s.a., poprzez uznanie się za związanym ustaleniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. akt II OSK 11/10) oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2009 r. (sygn. akt II SA/Ol 529/09) w zakresie negatywnego oddziaływania robót budowalnych wykonanych na działce nr [...] na teren działki Skarżącej w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania powinno być ustalenie, czy nie zostały naruszone przepisy ustawy Prawo budowlane w tym w zakresie ochrony praw osób trzecich, a powyższe wyroki wydane zostały w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2012 r.
Nr 145).
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca kasacyjnie wniosła również, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., o dopuszczenie dowodu z dokumentu - opinii technicznej sporządzonej przez inż. K. G. - na okoliczność zalewania terenu działki budowlanej oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego w D. przy ul. [...] przez wody opadowe i roztopowe z terenu działki budowlanej w D. przy ul. [...], oraz negatywnego wpływu wykonania instalacji odprowadzającej wody opadowe na dz. nr [...] przy ul. [...] w D. na dz. nr [...] stanowiącą działkę Skarżącej, oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentu - opinii sporządzonej przez inż. J. L. z dnia 16.04.2012 r. - na okoliczność przyczyn zalewania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w D. przy ul. [...] przez wody opadowe i roztopowe z terenu działki budowlanej w D. przy ul. [...] oraz nieprawidłowego ukształtowania terenu dz. nr [...] w D. będącego wynikiem niewłaściwego wykonania prac polegających na podwyższeniu i utwardzeniu powierzchni terenu tej działki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutów określonych w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. sprowadzających się do wykazania, że skarżąca pozbawiona była możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym należy podkreślić, iż jak wynika z akt administracyjnych po wszczęciu na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w dniu 27 sierpnia 2008 r. skarżąca nie została o tej czynności zawiadomiona oraz następnie została ona powiadomiona przez PINB w Działdowie, że nie przysługuje jej przymiot strony w przedmiotowej sprawie. Jednakże następnie na wniosek skarżącej w dniu 6 lipca 2011 r. PINB w Działdowie udostępnił skarżącej akta sprawy oraz udzielił zgody na wykonanie kserokopii z akt administracyjnych oraz przy piśmie z dnia 20 lipca 2011 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, a więc przed wydanie decyzji merytorycznej w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli strona ma możliwość zapoznania się z aktami sprawy i z prawa tego korzysta przed wydaniem decyzji administracyjnej bez żadnych ograniczeń, to wcześniejsze pozbawienie strony możliwości działania w sprawie, przy jednoczesnym późniejszym umożliwieniu jej zapoznania się z aktami sprawy, nie ogranicza jej prawa określonego w art. 10 k.p.a. Należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA z 16.10.2007 r. sygn. akt I OSK 1192/06 Lex nr 427561, z dnia 12.10.2010 r. sygn. akt II OSK 1279/09 Lex nr 746442). Dlatego też, zarzuty wskazane w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej określonych w pkt od 3 do 6 tej skargi należy wskazać, iż w istocie zmierzają one do wykazania, że wykonane roboty budowlane na działce nr [...] przy ul. [...] w D. powodują naruszenie stosunków wodnych na działce skarżącej poprzez zalewanie jej działki czego efektem jest nasiąkanie wodą fundamentów i ścian budynku skarżącej oraz zapadanie się kostki brukowej. Natomiast przedmiotem postępowania administracyjnego w tej sprawie jest kwestia prawidłowości wykonanych robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D. Kwestia naruszenia stosunków wodnych na działce skarżącej była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2009 r., która to decyzja stała się przedmiotem skargi do WSA w Olsztynie. WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 529/09 oddalił skargę M. G. na w/w decyzję SKO w Olsztynie, a następnie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej od tego wyroku WSA w Olsztynie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 11/10 oddalił skargę kasacyjną uznając w uzasadnieniu wyroku, że wykonanie nasypów oraz uszczelnienie nawierzchni i skierowanie wód opadowych do studni zbiorczej nie zmieniło reżimu krążenia wód podziemnych, a także praktycznie nie zmieniło warunków infiltracji wód opadowych i roztopowych.
W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia, określona w przepisie art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane. Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia. W ten sposób moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 19.12.2012 r. sygn. akt I FSK 62/12 Lex nr 1295098).
Skoro kwestia zmiany stosunków wodnych na gruncie skarżącej w wyniku wykonania określonych robót budowlanych na działce Państwa P. została rozstrzygnięta prawomocnie, to WSA w Olsztynie w przedmiotowej sprawie był związany oceną prawną wyrażoną zarówno w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 529/09 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 11/10. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej, jak już podkreślono, w istocie zmierzają do wykazania, iż wykonane roboty budowlane na działce Państwa P. powodują zalewanie działki skarżącej, a nie do wykazania, że roboty te zostały wykonane niezgodnie z Prawem budowlanym, to mając na uwadze prawomocne rozstrzygnięcie sprawy przywrócenia stosunków wodnych na działce skarżącej, zarzuty skargi kasacyjnej określone w pkt od 3 do 6 należy uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze również zarzut naruszenia art. art. 170 i art. 171 p.p.s.a., poprzez uznanie się za związanym ustaleniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. akt II OSK 11/10) oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2009 r. (sygn. akt II SA/Ol 529/09) w zakresie negatywnego oddziaływania robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] na teren działki skarżącej należy uznać za niezasadny, ponieważ jak już podkreślono moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skrzącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - opinii technicznej sporządzonej przez inż. K. G. należy podkreślić, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe prowadzone przez sąd administracyjny ma ograniczony charakter. Zasadą bowiem jest, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, wg stanu fatycznego i prawnego istniejącego w dacie zaskarżonego aktu (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Ograniczoność postępowania dowodowego wyraża się w tym, że sąd może przeprowadzić dowód wyłącznie z dokumentu, zarówno urzędowego, jak i prywatnego. Oznacza to, że inne środki dowodowe znane postępowaniu administracyjnemu a wymienione w k.p.a., w tym dowód z opinii biegłego, jest niedopuszczalny.
Co do zasady, sąd administracyjny postępowania dowodowego nie prowadzi. Przeprowadzić je może wyjątkowo, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a nadto nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania; godzi się też podkreślić, że może to być dowód tylko z dokumentu istniejącego w dacie orzekania, a nie takiego, który miałby dopiero powstać (por. wyrok NSA z dnia 22.10.2013 r. sygn. akt I OSK 1032/12).
Ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a., jak w sentencji.