Uzasadnienie
W. S.A. w L.wniosła skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zarządzeniem z 22 stycznia 2015 r., II SA/Lu 21/15 Przewodniczący Wydziału wezwał spółkę do usunięcia braków formalnych skargi terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez nadesłanie 14 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwanie to zostało doręczone spółce 29 stycznia 2015 r.
Postanowieniem z 4 marca 2015 r. II SA/Lu 21/15 sąd skargę odrzucił, gdyż strona nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Od tego postanowienia spółka złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy spółka nie została nigdy wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, o którym to braku spółka pozyskała wiedzę dopiero w momencie otrzymania zaskarżonego postanowienia;
- - art. 67 § 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że nastąpiło skuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, co doprowadziło do odrzucenia przez sąd skargi spółki. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z ksiązki korespondencyjnej spółki na okoliczność braku wpływu w dniu 29 stycznia 2015 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a jedynie doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę przez organ. Wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie dołączyła odpisów skargi dla uczestników postępowania. Sąd prawidłowo wydał zarządzenie wzywające ją do uzupełnienia tego braku formalnego. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącej wraz z odpisem odpowiedzi organu na skargę w dniu 29 stycznia 2015 r. W przepisanym terminie strona nie uzupełniła braku formalnego skargi. Dlatego też, zaskarżonym postanowieniem sąd skargę odrzucił.
Jak jednak twierdzi skarżąca, doręczony został jej tylko odpis odpowiedzi organu na skargę, w przesyłce nie było zaś wezwania do złożenia odpisów skargi. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (k-22) jako rodzaj przesyłki wpisano: "1/ wezw. do uz. braków 2/ odpow. na sk. 3/ poucz.". Zważyć jednak należy, że jak wynika z akt sprawy, pisma te były sporządzone na oddzielnych drukach, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń wnoszącej skargę kasacyjną o nieotrzymaniu wezwania – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie o nadesłanie odpisów skargi. W przedmiotowej sprawie istnieją zatem poważne wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do nadesłania odpisów skargi. Potwierdza je dodatkowo to, że spółka wspomina, iż otrzymała tylko odpis odpowiedzi na skargę, nie zaś wezwanie do uzupełnienia braków formalnych (co twierdzi wprost) oraz pouczenie co do treści przepisów p.p.s.a. odnoszących się do braków formalnych skargi (o czym nie wspomina).
Ostatnie dwa pisma są ze sobą związane, dlatego też brak informacji co do któregokolwiek z nich w książce korespondencyjnej spółki może uzasadniać dodatkowo przypuszczenie, że rzeczywiście wezwanie to nie znalazło się w przesyłce, przez co mogła przypuszczać, że takie wezwanie nie zostało wystosowane.
W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09). Ponadto należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, który w analogicznym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdził: "za uwzględnieniem skargi kasacyjnej przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania". (por. też postanowienie NSA z 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/13).
W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.a. W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę ocenę wyrażoną przez NSA w niniejszym postanowieniu, a zwłaszcza istnienie uzasadnionych wątpliwości co do faktycznej zawartości przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Wobec przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego były kosztami niezbędnymi dla celowego dochodzenia praw strony i jako takie będą podlegać rozliczeniu w orzeczeniu kończącym postępowanie.