Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2006r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że profesjonalny pełnomocnik winien uiścić wpis od skargi w terminie do jej wniesienia, pod rygorem jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Zgodnie bowiem z regulacją art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ustawą" pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania, albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skoro Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2006r. (sygn. akt SK 11/05, Dz. U. Nr 45, poz. 322) uznał ust. 2 § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) zwanego dalej "rozporządzeniem", który przewidywał, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu skargi sądowi za niezgodny z powołanym art. 221 ustawy i art. 2 Konstytucji RP to od dnia 17 marca 2006r. (data publikacji wyroku TK) to sąd zwolniony jest z obowiązku wzywania do uiszczenia opłaty stałej od skargi wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika.
W konkluzji Sąd uznał, że w sytuacji, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało skarżącemu doręczone 22 marca 2006r. - termin do uiszczenia wpisu od skargi wnoszonej przez radcę prawnego upływał wraz z terminem do jej wniesienia tj. 21 kwietnia 2006r., a zatem uiszczenie tego wpisu w dniu 19 czerwca 2006r. było spóźnione i skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 221 ustawy.
Powyższy wywód Sądu I instancji odnosił się do argumentacji zawartej w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 19 czerwca 2005r. przesłanym w odpowiedzi na wezwanie tego Sądu do nadesłania informacji czy w terminie do wniesienia skargi został od niej uiszczony wpis. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego wskazywał na obowiązywanie powołanego ust. 2 § 5 rozporządzenia, stosownie do którego winien zostać wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Pełnomocnik podnosił także, że skoro zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia przy dokonywaniu wpłaty trzeba podać sygnaturę akt sądowych, to spełnienie tego wymogu nie byłoby możliwe w okresie, gdy akta znajdują się w organie administracji, który wydał decyzję. Na tej podstawie pełnomocnik wywodził istnienie obowiązku wezwania przez sąd do uiszczenia wpisu od skargi, przy której to czynności mogłaby zostać podana sygnatura sprawy potrzebna do dokonania opłaty.
Odnosząc się do tej ostatniej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w wymienionym orzeczeniu, że co prawda § 5 ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu – należy wskazać tytuł wpłaty i rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych, niemniej jednak spełnienie tego ostatniego wymogu jest praktycznie niemożliwe w okresie, gdy akta znajdują się w organie administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, stąd uiszczenie wpisu bez podania sygnatury akt sądowych nie stanowi o wadliwym wykonaniu tej czynności i nie może być podstawą do uznania, iż wpis został uiszczony w sposób nieprawidłowy.
A. J. wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. (cyt.) "1) art. 219 w zw. z art. 54 ustawy oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że uiszczenie wpisu od skargi do sądu administracyjnego bez podania sygnatury akt sądowych nie stanowi o wadliwym dokonaniu tej czynności i nie może być podstawą do uznania, iż wpis został uiszczony w sposób nieprawidłowy, co skutkowało odrzuceniem skargi wniesionej przez skarżącego, 2) art. 54 ustawy w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że opłacenie wpisu od skargi na wezwanie Sądu uzasadniało jej odrzucenie, mimo, iż skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, a zatem skarżący nie ma możliwości opłacenia wpisu zgodnie z przepisami prawa". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono argumentację zbliżoną do treści powołanego pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 19 czerwca 2006r.
Wskazano, że wobec uchylenia przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia spełnienie wymogu określonego w jego § 1 ust. 5 jest niemożliwe, co czyni niewykonalnym prawidłowe uiszczenie opłaty od skargi wnoszonej przez adwokata czy radcę prawnego.
Wnoszący skargę kasacyjną domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Podzielając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 11/05 orzekł, że § 5 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 221 ustawy oraz art. 2 Konstytucji RP, przyznając jednocześnie, że art. 180, art. 219 § 2 i art. 221 ustawy są zgodne z Konstytucją RP, co oznacza, że z dniem jego ogłoszenia (17 marca 2006r.) przepis § 5 ust. 2 traci moc wiążącą i z tą datą obowiązek uiszczenia należnej opłaty bez wezwania dotyczy również wpisu od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego. Wyrok ten pogorszył sytuację procesową stron wnoszących skargę przez profesjonalnych pełnomocników, ponieważ aktualnie są oni zobowiązani do uiszczania wpisu stałego od skargi bez wezwania sądu i to pod rygorem jej odrzucenia. Pełnomocnicy muszą też pokonać trudności łączące się z właściwym opisaniem sprawy, od której wnoszony jest wpis w sytuacji, gdy nie będą jeszcze dysponowali sygnaturą akt sądowych, co podniesiono w skardze kasacyjnej.
Niemniej jednak należy zauważyć, że przy dochowaniu należytej staranności, której można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, trudności te nie są nierozwiązywalne i nie skutkują niemożnością dokonania wpłaty w sposób wskazany w ustawie. Nie sposób bowiem uznać, że opisanie zaskarżanego rozstrzygnięcia przy dokonywaniu wpłaty wpisu przekracza możliwości adwokata czy radcy prawnego.
Nietrafny jest więc podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że uiszczenie wpisu od skargi do sądu administracyjnego bez podania sygnatury akt sądowych stanowi o wadliwym dokonaniu tej czynności i winno być podstawą do uznania, iż wpis został uiszczony w sposób nieprawidłowy, skoro jak wskazano wyżej - podanie sygnatury akt sądowych w momencie jego uiszczania nie jest jeszcze możliwe. Nie zasługuje na uznanie prezentowana w skardze kasacyjnej argumentacja, stosownie do której literalna wykładnia przepisów wykonawczych do ustawy miałaby wpływ na interpretację jej przepisów i ich zastosowanie. Przepisy rozporządzenia są bowiem przepisami lex specialis w stosunku do ustawy, stąd przy trudnościach interpretacyjnych przepisy tej ostatniej mają pierwszeństwo.
W konsekwencji należy uznać, że skoro art. 221 ustawy stanowi podstawę do odrzucenia pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, które nie zostały należycie opłacone nie wskazując, że chodzi o pisma wnoszone bezpośrednio do sądu, a wniesienie skargi za pośrednictwem organu administracji (art. 54 §1 ustawy) wszczyna postępowanie sądowe, to wpis od skargi sporządzonej przez adwokata czy radcę prawnego winien zostać uiszczony przed upływem terminu do jej wniesienia, bez względu na niemożność dokonania przy opłacaniu skargi opisu sprawy w sposób określony w przepisach rozporządzenia. Taka interpretacja przepisów jest uzasadniona, skoro nie wskazanie sygnatury akt sądowych sprawy nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej dokonanie wpłaty wpisu od skargi zgodnie z przepisami ustawy.
Tym samym zwlekanie przez pełnomocnika skarżącego z uiszczeniem wpisu od skargi do nadania sprawie sygnatury przez sąd nie może skutkować uznaniem, że wpis taki został uiszczony terminowo, pomimo uchybienia wymogowi określonemu w art. 53 § 1 w zw. z art. 221 ustawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nietrafne, a zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Takie rozpoznanie sprawy, ustalające fakt uchybienia przez stronę skarżącą terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie pozbawia jednak możliwości do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.