Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi B. Spółki z o.o. w B., S. Spółki z o.o. w B. oraz Stowarzyszenia K. w L., na uchwałę Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 16 września 2004 r. Nr V/121/04 – w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podjęta w dniu 18 kwietnia 2000 r. uchwała Rady Miasta Biała Podlaska w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Biała Podlaska z 1994 r. zobowiązywała organ do przyjęcia uchwały o zmianie planu, nie uprawniała natomiast do uchwalenia nowego planu. Skoro więc zaskarżona uchwała podjęta została w wykonaniu uchwały o przystąpieniu do zmian istniejącego ogólnego planu miejscowego jej przedmiotem mogła być wyłącznie zmiana tego planu.
W świetle przepisów obowiązującej od dnia 11 lipca 2003 r. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...), w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 85 ust. 2). Jednakże z art. 87 ust. 3 cyt. ustawy wynika, że obowiązujące w dniu wejścia w życie nowej ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Zatem od 1 stycznia 2004 r. nie są możliwe zmiany dotychczasowych planów miejscowych uchwalonych do dnia 1 stycznia 1995 r., bowiem stosownie do powołanego wyżej art. 87 ust. 3 cyt. ustawy wygasły one w dniu 31 grudnia 2003 r.
Uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego mogło nastąpić wyłącznie w trybie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, po uprzednim podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia takiego planu (art. 14 ust. 1). Podjęcie zaskarżonej uchwały w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa a w konsekwencji brak uprzedniej uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganych zgodnie z art. 14 ust. 1 powołanej ustawy stanowi istotne naruszenie przepisów i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Rada Miasta Biała Podlaska, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podniosła następujące zarzuty:
- – naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 85 ust. 2 i art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie, że Rada Miasta Biała Podlaska podjęła zaskarżoną uchwałę w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa,
- – naruszenie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż skarżący wykazali interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podważono, że podmioty, które wniosły skargę do sądu w trybie art. 101 cyt. ustawy, tj. B. Spółka z o.o. w B., Stowarzyszenie K. w L., jak i S. Spółka z o.o. nie są nimi władającymi jak też nie mają innych praw do nieruchomości objętych planem. Zwrócono też uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ogóle nie zajmował się kwestią.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Tak więc zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego jest uzasadniony.
Najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Stosownie do jego treści, skargę na uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym na uchwałę o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść do sądu administracyjnego każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady, po uprzednim wyczerpaniu trybu przewidzianego w tym przepisie. Przedstawiony wyżej przepis przyznaje więc prawo do wniesienia skargi do sądu tylko tym podmiotom, których interes prawny został naruszony.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że może zostać ono wszczęte jedynie wówczas kiedy skarga złożona zostanie przez legitymowany podmiot (art. 50 §1 i § 2 P.p.s.a.). Stąd też obowiązkiem sądu było w pierwszej kolejności zbadanie czy wnoszącym w niniejszej sprawie skargę podmiotom (tj. B., Stowarzyszenie K. oraz S. sp. z o.o.) przysługiwało uprawnienie do występowania ze skargą na uchwałę Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 16 września 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodzić należy się z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem, iż tą podstawową dla rozpoznania niniejszej sprawy kwestią Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie zajmował się. W uzasadnieniu wyroku brak jest jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Również z uzasadnienia skierowanej do sądu skargi na uchwałę nie wynika czy występujące ze skargą podmioty mają w niniejszej sprawie nie tylko interes faktyczny ale i prawny. Pojęcie interesu prawnego winno być oceniane zawsze w kategoriach obiektywnych. O tym czy występujące ze skargą podmioty miały interes prawny we wniesieniu skargi decyduje przepis prawa, najczęściej materialnego. Nie został on wskazany tak przez wnoszących skargę jak i przez sąd, który w ogóle kwestię legitymacji skarżących do wniesienia skargi pominął, przystępując od razu do rozpoznawania sprawy.
Skoro więc postępowanie sądowoadministracyjne – jak to już wyżej zaznaczono – może zostać wszczęte jedynie wówczas kiedy skarga została złożona przez legitymowany podmiot (art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a.), to rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przed pozytywnym ustaleniem tej kwestii należy uznać za wadliwe. Z wymienionych wyżej przyczyn zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać za usprawiedliwiony, wobec czego na zasadzie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 cyt. ustawy.