Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2400/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę L.C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 1 sierpnia 2023 r. nr 1280/23 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.
W treści skargi kasacyjnej L.C. od w/w wyroku WSA w Warszawie skarżący zawarł, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia MWINB oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie (PINB, organ powiatowy) z 23 maja 2023 r. nr 71/2023, wstrzymującego E.C. i L.C. dalsze prowadzenie robót budowlanych związanych z nadbudową budynku inwentarskiego dwukondygnacyjnego o wymiarach zewnętrznych 9,10 x 5,86 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości R., gmina L. We wniosku skargi kasacyjnej eksponuje się, że zachodzi niebezpieczeństwo dla skarżącego wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym związanych z przeprowadzeniem w odpowiednim trybie ewentualnego postępowania legalizacyjnego i ewentualności wydania postanowienia o nakazaniu rozbiórki obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2024, poz. 935), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji (postanowienia) spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. W judykaturze wyrażono stanowisko, że wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, jest dopuszczalne na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa (uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77).
Zdaniem Sądu, skarżący w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawartym w skardze kasacyjnej nie przedstawił przekonującej argumentacji, która wskazywałaby na prawdopodobieństwo wystąpienia wobec niego zagrożeń o charakterze znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 zd. 1 Ppsa), gdy zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych zostanie wykonane. Skutkiem wstrzymania wykonania dalszych robót budowlanych jest wyłącznie obowiązek powstrzymywania się skarżącego od wykonywania wszelkich robót budowlanych związanych z nadbudową budynku inwentarskiego dwukondygnacyjnego o wymiarach zewnętrznych 9,10 x 5,86 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości R., gm. L. Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie wykazano w nim okoliczności, które można oceniać w kategoriach przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa, tj. wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W istocie wskazywanie przez skarżącego na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego wstrzymania robót budowlanych z tego powodu, że jego wykonanie może w przyszłości doprowadzić do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, skutkiem czego może być np. nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a w razie braku jej uiszczenia orzeczenie rozbiórki, nie dowodzi zaistnienia aktualnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skutki te w postaci możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym nałożenia opłaty legalizacyjnej względnie nałożenia obowiązku rozbiórki czy też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej nie wynikają w sposób bezpośredni z zaskarżonego postanowienia, a tylko skutki związane z jego wykonaniem (powstrzymanie się od robót budowlanych) mają prowadzić do wystąpienia w sytuacji skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Ewentualne postępowanie legalizacyjne czy nakaz rozbiórki nie są zagrożeniem, które wprost wynika z wykonania zaskarżonego postanowienia. Są to zdarzenia przyszłe, a więc nie wynikają z aktualnej sytuacji skarżącej. Tylko ocena realnego zagrożenia związanego z zaskarżonym postanowieniem może być interpretowana jako jedna z przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu. Przyszłe obawy nie mogą uzasadniać wstrzymania aktów organów administracji, które w żaden bezpośredni sposób nie mogą doprowadzić do ich wystąpienia (zob. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2023 r. II OSK 717/23, LEX nr LEX nr 3559343).
Skarżący we wniosku o wstrzymanie nie wskazuje żadnych okoliczności, które można by zakwalifikować jako zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, jeśli zaskarżone postanowienie zostanie wykonane. Powstrzymanie się od prowadzenia robót budowlanych samo w sobie nie prowadzi do wszczęcia postępowania legalizacyjnego czy orzeczenia nakazu rozbiórki. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych poprzedza dalsze czynności organu, który zadecyduje czy wszczynać postępowanie legalizacyjne, czy też orzec nakaz rozbiórki. Wobec tego uznać należało, że skarżący nie wykazał, że w jego osobistej sytuacji związanej z wykonaniem zaskarżonego postanowienia zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa, a zatem należało odmówić wstrzymania wykonania tego aktu.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.