Uzasadnienie
II OSK 1392 / 13
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. Burmistrz Gminy Warszawa – Bemowo nakazał rozbiórkę wykonanego samowolnie muru z pustaków pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a samowolnie wybudowanym warsztatem samochodowym na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Gminie Warszawa – Bemowo w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Zdaniem organu przedmiotowy mur został wykonany przez M. S. jako trzecia samowola budowlana na tym terenie. Ww. rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Warszawskiego decyzją z dnia [...] listopada 1997 r.
Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wszczął postępowanie egzekucyjne służące doprowadzeniu do wykonania obowiązku nakazanej rozbiórki.
Pismem z dnia 26 marca 2012 r. M. S. wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej zwanej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym) z uwagi na złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1997 r. oraz o wstrzymanie jej wykonania w trybie art. 159 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (powinno być 2012 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy na podstawie art. 56 § 1 i 3 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w stosunku do M. S., uznając, iż nie występuje podstawa z art. 56 ww. ustawy.
Na skutek zażalenia M. S., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, potwierdzając, że okoliczność na jaką powołał się zobowiązany nie może stanowić podstawy zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie złożył T. S., wnosząc o uchylenie jego i postanowienia organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1997 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji zmierza do wstrzymania wykonania obowiązku, a następnie do jego wygaszenia, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakładających ten obowiązek. Ma zatem wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. skarżący wyjaśnił, iż właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w W. są M. P. (z d. S.) i T. S. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył treść art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podkreślając zamknięty charakter wymienionego w nim katalogu przesłanek i obligatoryjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku ustalenia ich wystąpienia. Zdaniem jednak Sądu w rozpatrywanej sprawie organy egzekucyjne zasadnie odmówiły zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wniosek zobowiązanego, zmierzający do stwierdzenia nieważności decyzji, której niewykonanie jest podstawą prowadzonej egzekucji i złożenie wniosku w trybie art. 159 K.p.a. o wstrzymanie wykonania decyzji, nie są zdarzeniami wywołującymi skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ocena bowiem, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, następuje według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy przez organ egzekucyjny.
Samo, zatem złożenie tych wniosków nie uprawnia do uznania, iż zaszła przesłanka określona w art. 56 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Dopiero gdyby organ nadzoru działający w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności decyzji) wydał postanowienie na podstawie art. 159 § 1 K.p.a. wstrzymujące wykonanie kwestionowanej decyzji, zaistniałaby sytuacja, w której organ egzekucyjny zobligowany byłby do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na ziszczenie się przesłanki z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Taka sytuacja, jak wynika z akt sprawy, jednakże nie zaistniała.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. S., wnosząc o jego o uchylenie w całości na podstawie art. 185 P.p.s.a. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, w związku z faktem naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę kasacji wskazano:
- 1. naruszenie przepisu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), mianowicie przepisu art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez błędną ich wykładnię,
- 2. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Nadto skarżący wniósł w przypadku uwzględnienia żądania o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji powtórzono, że wniosek o stwierdzenie nieważności oraz wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1997 r. zmierza do wstrzymania wykonania obowiązku rozbiórki, a następnie jego wygaszenia wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakładającej ten obowiązek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Oceniając niniejszą kasację w granicach określonych art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczając, iż wbrew twierdzeniom autora kasacji przepis ten, podobnie jak art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nie są przepisami prawa materialnego, ale procesowego (postępowania), stwierdzić przede wszystkim trzeba, iż okoliczności przedstawione we wniosku o zawieszenie postępowania nie spełniają warunku określonego w art. 56 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Zgodnie z jego brzmieniem: "Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej". Wbrew twierdzeniom skarżącego złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji art. 159 K.p.a. nie jest tożsame z samym wstrzymaniem wykonania obowiązku. Jak słusznie podkreślał Sąd pierwszej instancji, dopiero gdyby na podstawie tego przepisu organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydał postanowienie wstrzymujące wykonanie kwestionowanej decyzji, zachodziłaby podstawa do wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Nadto, zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym: "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Odpowiednie stosowanie regulacji kodeksowych oznacza, iż niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być zastosowane. Przepisy K.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. okaże się niekompletna. Tak więc, skoro ustawa zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisu art. 97 K.p.a. Pomimo iż art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wprowadza przesłankę "innych przypadków przewidzianych w ustawach", to jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś do K.p.a. Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. w ogóle nie dopuszczają możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego związanego z egzekwowanym obowiązkiem (por. P. Pietrasz (w:) D. Kijowski (red.).
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Warszawa 2010 r. Komentarz do art. 56, LEX/el oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1974/09 i z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2101/10- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych też przyczyn, jako bezzasadne należało ocenić domaganie się od skarżącego rozpoznania okoliczności sprawy w aspekcie przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a co czyniło przedstawiony w tym zakresie zarzut kasacji chybionym.
W konsekwencji powyższego, nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., bowiem nie została podważona prawidłowość przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.