Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Po 989/03 po rozpoznaniu skargi N. i S. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnika 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu P. z dnia [...] lutego 2003 r. o nakazie rozbiórki będącej w realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 61/22 w L. przy ul. L. - oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że organ I instancji podczas przeprowadzonych w dniu 3 września 2002 r. oględzin przedmiotowego obiektu ustalił, że znajduje się on w stanie surowym zamkniętym a skarżący w okresie od maja 2002 r. do września 2002 r. dokonywał rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji inwestor podniósł, że budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza interesów osób trzecich.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podał, że postępowanie administracyjne wszczęto na skutek pisma współwłaścicieli nieruchomości. Oględziny dokonane w dniu 9 września 2003 r. wykazały, że do istniejącego budynku mieszkalnego dobudowano piętrową dobudówkę o wymiarach 8,47 m x 4,88 m bez pozwolenia na budowę, co wyczerpuje hipotezę art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 2994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy powinien być zastosowany art. 50 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną wskazując, że w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę w okresie od maja 2002 r. do września 2002 r. Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony dopiero pismem z dnia 3 września 2002 r, kiedy prace budowlane były realizowane.
W uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji powołano się na art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stosownie do którego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Dobudowanie części obiektu mieści się w pojęciu rozbudowy. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28 Prawa budowlanego/. Wykonanie nowej części obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę daje podstawę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego wobec zaistnienia przesłanek w tym przepisie określonych.
W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie mógł być zastosowany art. 50 Prawa budowlanego, dotyczy on bowiem innych robót budowlanych, nie będących budową. Przepis ten nie miał zastosowania w takim stanie faktycznym, jaki wystąpił w niniejszej sprawie, to jest wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę nowej części budynku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli N. i S. małżonkowie G. reprezentowani przez adwokat M. R. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 48 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie "w miejsce stosowania art. 50" Prawa budowlanego, oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku jak też uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi się, że inwestorzy zgłosili zamiar rozbudowy przedmiotowego budynku, nie zachodzi więc samowola budowlana wymagana do orzeczenia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ma natomiast zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego przewidujący, że roboty budowlane, które dopiero zostały rozpoczęte, powinny być wstrzymane, do czasu przedłożenia przez inwestorów stosownej decyzji /por wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 903/97/.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Art. 175 (1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie jako podstawę skargi kasacyjnej wskazuje się naruszenie przepisów prawa materialnego /art. 174 pkt 1 ppsa/, przy czym ma ono polegać "w szczególności" na naruszeniu art. 48 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie "w miejsce stosowania art. 50" Prawa budowlanego.
Wypada podkreślić, że ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym ustawą profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości czynienia jakichkolwiek domniemań w takim zakresie, jak to, jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji strona mogłaby zarzucać. Podanie zatem w skardze kasacyjnej, że jej podstawą jest naruszenie przepisów prawa materialnego a "w szczególności" art. 48 Prawa budowlanego powoduje, że skarga ta przynajmniej w części odnoszącej się do określenia "w szczególności" jest sformułowana wadliwie, w sposób nie odpowiadający wymogom dla tego aktu. Analizując natomiast zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 48 Prawa budowlanego wobec zastosowania tego przepisu, pomimo, że w ocenie strony miał w sprawie zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego, należy uznać, że zarzut ten nie jest uzasadniony.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób nie budzący wątpliwości Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki części zrealizowanej do istniejącego budynku mieszkalnego dobudowy wskazując na oczywisty, znajdujący całkowite potwierdzenie w aktach administracyjnych fakt dokonania budowy bez wymaganego pozwolenia w formie decyzji administracyjnej organu architektoniczno-budowlanego, stwierdzając że Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie przewidywało w takim stanie faktycznym obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce /art. 48/.
Sąd także opowiedział się za tym, że w takim stanie faktycznym nie miał zastosowania przepis art. 50 Prawa budowlanego przewidujący wydanie w określonych w nim warunkach postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż dotyczy ten przepis innego rodzaju robót budowlanych, a nie takich jakie wykonywał inwestor /dobudowa nowej części obiektu budowlanego - piętrowej dobudówki/. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest w pełni prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że inwestor pismem z 4 września 2004 r. zwrócił się o pozwolenie na wykonanie robót zabezpieczających dotyczących budowy, którą prowadził bez wymaganego pozwolenia na budowę od 2 maja 2002 r., a więc już od kilku miesięcy, co zostało przyznane w oświadczeniu inwestora złożonym do protokołu z 17 stycznia 2003 r. Rozbudowa prowadzona była przy tym po granicy działki sąsiedniej, co spowodowało sprzeciw sąsiada zgłoszony do organu nadzoru budowlanego, który wszczął postępowanie zmierzające do likwidacji samowoli budowy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.