Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października 2015r. sygn. akt IV SA /Wa 858/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.
Prezydent [...] W. decyzją z [...] kwietnia 2013r. znak: [...] orzekł o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji realizowanej etapowo, polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem, planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...], położonych w obrębie [...], położonych przy ul. S. na terenie dzielnicy W. [...] W. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013r. D. M. zwróciła się do Prezydenta [...] W. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Prezydent [...[ W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] marca 2014r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent [...] W. postanowieniem z dnia [...] września 2014r. nr [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowo – wyjaśniające wykazało nie zaistnienie przesłanek do poszerzenia kręgu stron postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2013r. nr [...], ponieważ nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, dla której w/w decyzją ustalone zostały warunki zabudowy, a ponadto wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. M. zakwestionowała ustalenia organu w zakresie braku legitymacji po stronie wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania.
Postanowieniem z [...] stycznia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia D. M. na postanowienie Prezydenta [...] W. z [...] września 2014r. znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...] w obrębie [...], położonych przy ulicy S., na terenie dzielnicy Wola [...] W. na podstawie art.138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest znana z urzędu okoliczność, że rozpoznawana przez Sąd skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014r. znak: [...] wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie sygnatura akt IV SA/Wa 1176/14 została oddalona.
Jak wynika z treści uzasadnienia przywołanego wyżej wyroku złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania – art. 149 § 1 i 3 kpa. Przepis art. 149 § 2 kpa mówi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w w/w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Ustawodawca przewidział, że stwierdzenie jednej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 §1 i art. 145a kpa może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa, przy czym jedną z podstaw wznowienia jest przesłanka dotycząca braku udziału przez stronę w postępowaniu, bez własnej winy. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanka o charakterze podmiotowym uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzja ostateczną.
Stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 kpa. Aby móc rozważyć, czy wnioskującemu o wszczęcie postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony uwarunkowany interesem prawnym, konieczne jest dokonanie analizy istnienia tego interesu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, co implikuje konieczność podjęcia postępowania wznowieniowego, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozważania tej kwestii poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji oczywistych, w stanach faktycznych, w których zasadność wszczęcia postępowania nie jest uwarunkowana analizą czy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. Do odmowy wznowienia dochodzi wówczas, gdy bezsprzecznie można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji.
Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Tylko, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku, gdy kwestie te wymagają przedsięwzięcia czynności wyjaśniających organ musi wznowić postępowanie i prowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy, co można wywodzić z art. 149 § 2 kpa.
Sąd wskazał też, że stwierdzenie, po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na niepotwierdzenie wystąpienia przesłanki wznowieniowej.
Rozstrzygając sprawę Sąd wskazał, że należy mieć na uwadze, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia na podstawie art.153 p.p.s.a. Teza ta nie budzi zastrzeżeń w orzecznictwie administracyjnym – por. np. wyrok NSA z 20 stycznia 2006r., I OSK 345/05 (niepubl.).
Aczkolwiek SKO w W. w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie powołało się na wiążący go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 1176/14, to w kontrolowanym postanowieniu zastosowało się do wytycznych w nim zawartych. W okolicznościach sprawy niniejszej nie doszło do utraty mocy wiążącej oceny prawnej wyrażonej w cyt. wyżej wyroku na skutek zmiany stanu prawnego ani też nie zaistniała, po wydaniu orzeczenia sądowego, zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia. Zatem, mając na uwadze, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wykazała podporządkowanie się organu II instancji wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd skargę należało oddalić.
Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie i nie zmieniają zaprezentowanej wyżej oceny.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
[...] Sp. z o.o., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- 1) naruszenie prawa materialnego w myśl art. 174 pkt 1) p.p.s.a., tj. art. 149 § 1- 3 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez przyjęcie, iż ocena tego, czy przedmiot wnoszący podanie o wznowienie należy uznać za stronę w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) powinna opierać się wyłącznie o treść oświadczeń zawartych we wniosku,
- 2) naruszenie prawa materialnego w myśl art. 174 pkt 1) p.p.s.a., tj. art. 7 i 77 oraz art. 138 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ I instancji – Prezydent [...] rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia czy D. M. w ogóle przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji przy ul. S. w W. Na tych podstawach wnosiła o:
- 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;
- 2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Postawione zarzuty nie są zasadne. W zaskarżonym wyroku Sąd wskazał na moc oceny prawnej zawartej w wyroku z 2 grudnia 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 1176/14. Zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi " Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Postawione zarzuty pozostające w sprzeczności z ocena prawną wyrażoną w wyroku z 2 grudnia 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 1176/14 wiążą zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.