Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1188/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. na postanowienie Wojewody M. z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że postanowieniem nr..., z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wojewoda M. na podstawie art. 134 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), stwierdził niedopuszczalność odwołania A. M. od decyzji Starosty Mińskiego nr..., z dnia 10 lutego 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. M. i A. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr... położonej w miejscowości K. Gmina K. – z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Kontrolując zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym we wskazanym wyżej przepisie. W sytuacji gdy organ stwierdzi, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Jak wynika z akt postępowania skarżący decyzję Starosty Mińskiego z dnia 10 lutego 2015 r. odebrał w dniu 20 lutego 2015 r. Tym samym wniesienie w dniu 8 marca 2016 r. odwołania nastąpiło z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
W skardze kasacyjnej A. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- – art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a contrario – poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na prośbę zainteresowanego, który uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy;
- – art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a contrario – poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia zażalenia pomimo dopełnienia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu czynności dla której określony był termin z jednoczesnym wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia;
- – art. 63 § 1–3 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż prośba o przywrócenie terminu do dokonania czynności winno mieć formę szczególną ponad formę podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wskazaną w art. 63 § 1–3 kpa dla pisma inicjującego postępowanie administracyjne;
- – art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia;
- – art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;
- – art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dowodów uzupełniających z dokumentów;
- – art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozstrzygnięte w granicach danej sprawy/ i niedopuszczalne ograniczenie rozstrzygnięcia;
- – art. 9 k.p.a. poprzez niedokonanie udzielenia niezbędnych wyjaśnień oraz poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 58 § 1, § 2, § 3 w związku z art. 61 § 1–3 kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Podjęcie czynności procesowej prośby o przywrócenie terminu wymaga spełnienia wyznaczonych wymogów co do treści i wymogów zachowania terminu do podjęcia tej czynności. Artykuł 58 § 1 wyznacza przesłanki treści czynności prośby o przywrócenie terminu, a w § 2 tego artykułu zostały określone wymagania dokonania złożenia prośby o przywrócenie terminu. Inne wymagania są dla czynności procesowej odwołania od decyzji, zarówno co do treści czynności, jak i terminu dokonania ze skutkiem prawnym. Z czynności odwołania od decyzji dokonanej z uchybieniem ustawowego terminu nie można wyprowadzić czynności prośby o przywrócenie terminu. Wymogiem co do treści odwołania jest wyrażenie niezadowolenia z rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji (art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego), wymogiem co do treści prośby o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy składającego prośbę (art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego).
Dla skuteczności czynności odwołania od decyzji jest zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego). Natomiast prośba o przywrócenie terminu wymaga udowodnienia zachowania ustawowego terminu, który jest terminem nieprzywracalnym. Zgodnie z art. 58 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Z informacji zawartej w odpowiedzi na wezwanie do określenia treści żądania, że złożenie odwołania z uchybieniem terminowi było spowodowane opieką nad chorą matką, nie ma podstaw do wyprowadzenia, że stanowi to czynność złożenia prośby o przywrócenie terminu.
W zaskarżonym wyroku Sąd nie stosował art. 58 § 1, § 2, § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie naruszył tych przepisów prawa. Sąd kontrolował postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a w tym zakresie nie postawiono zarzutu naruszenia przepisów prawa.
Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 9, art. 59 § 1 i § 2, art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego, skoro przedmiotem zaskarżenia było postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozpatrując w tym przedmiocie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd nie naruszył art. 106 § 3, art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt uchybienia terminowi jest bezsporny, a zatem nie było uzasadnienia do dopuszczenia dodatkowych dowodów z dokumentów. Nie został też naruszony art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozpoznał zgodność z przepisami prawa zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.