Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 769/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublin z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. w zakresie lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy zasadnie uznały, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) dalej jako K.p.a., brak było materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego.
Dokonując wykładni art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.) zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym lub powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku.
Sąd stwierdził, że normy te odnoszą się do obiektu budowlanego jako konstrukcyjnej całości, co w zasadzie wyklucza ingerencję dotyczącą znajdujących się w nim poszczególnych lokali. Tylko w sytuacji, gdyby zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt, możliwe byłoby nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu. Kwestie dotyczące wygłuszenia stropu w mieszkaniu skarżącego, wynikające z przenikania hałasu z mieszkania położonego wyżej pozostają bez wpływu na konstrukcję budynku i nie mają związku z utrzymaniem go w należytym stanie technicznym. Przeprowadzone oględziny przedmiotowych lokali przeprowadzone [...] kwietnia 2018 r. nie wykazały, aby powstały podczas użytkowania łazienki w mieszkaniu nr [...] hałas przekraczał granice wynikające ze zwykłego jej użytkowania. Wbrew argumentacji strony, dla uzyskania takich wniosków nie było niezbędne badanie poziomu hałasu przy użycie specjalistycznego sprzętu.
Za wystarczające uznać należało obserwacje inspektorów nadzoru budowlanego opisane w protokole. Ponadto mimo kwestionowania ustaleń z oględzin, skarżący nie przedstawił żadnych innych badań poziomu hałasu, które usprawiedliwiałyby forsowaną przez niego tezę. Nie zakwestionował skutecznie wyjaśnień właścicielki mieszkania nr [...] która utrzymywała, że łazienka była remontowana w 2003 r. i od tamtej pory nie przeprowadzano w niej żadnych prac. Sąd zauważył, co wynika z treści składanych w toku postępowania pism, odwołania, a także z samej skargi, że spór dotyczy w istocie sposobu korzystania z mieszkania znajdującego się nad mieszkaniem skarżącego, który jego zdaniem zakłóca korzystanie z przysługujących mu praw. Jeśli strona uważa, że na skutek wykonanych robót poniosła jakieś szkody, bądź jest narażona na uciążliwości związane z hałasem lub wibracjami, może wystąpić z roszczeniem na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Z tych względów za niezasadne uznano zarzuty naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 i art. 66 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł S. B., zaskarżając go w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie:
- I) prawa materialnego:
- 1) art. 62 ust. 3 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 4a w związku z art. 5 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1e, art. 62 ust. 4, art. 62 ust. 2a Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy;
- 2) art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w związku z bezprzedmiotowością sprawy organ pierwszej instancji słusznie ją umorzył;
- II) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn zm.) dalej jako P.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo tego że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje nieprawidłowości w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżony wyrok tylko w zakresie tego, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył prawa w zakresie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów materialnoprawnych.
Nie jest zasadnym zarzut niezastosowania art. 62 ust. 3 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 4a i w związku z art. 5 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1e Prawa budowlanego.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarga kasacyjna w przeciwieństwie do skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i w związku z tym ustawodawca wprowadził wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z powołanym już art. 174 pkt 1 P.p.s.a. opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego, strona skarżąca zobowiązana jest wskazać, czy naruszenie to polegało na błędnej wykładni danego przepisu, czy też Sąd dokonał prawidłowej wykładni przepisu, ale niewłaściwe go zastosował.
Strona skarżąca kasacyjnie wskazała zaś na niezastosowanie przepisów. Mimo tej wadliwości w samym zredagowaniu zarzutu należy przyjąć, że w istocie strona skarżąca kasacyjnie wskazuje na błędną wykładnię ww. przepisów. Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję wskazał bowiem, że zarzuty skargi wniesionej przez S. B. co do naruszenia przez organy administracyjne art. 62 Prawa budowlanego nie można uznać za trafne.
Zgodnie z art. 62 ust. 3 ww. ustawy organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Błędną wykładnia tego przepisu skutkująca jego niezastosowaniem powinna polegać na wykazaniu, że stwierdzając nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego mogący spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nie nakazał przeprowadzenia kontroli lub dodatkowo także przedstawienia stosownej ekspertyzy.
Jeżeli jednak uznać za prawidłowe ustalenie stanu faktycznego tej sprawy - ponieważ w tym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera żadnego zarzutu - to nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnej wykładni art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Jak bowiem wynika z ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne nie stwierdziły, aby miał miejsce nieodpowiedni stan techniczny części budynku mieszkalnego obejmującego lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w L. Nie jest również zasadnym zarzut dokonania błędnej wykładni art. 62 ust. 1 pkt 4a Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany powinien być w czasie jego użytkowania poddawany przez właściciela lub zarządcę kontroli w przypadku zgłoszenia przez osobę zamieszkującą lokal mieszkalny znajdujący się w obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszeń powodujących brak spełnienia warunków określonych w art. 5 ust.
2. Jak wynika z akt sprawy, w związku ze zgłoszeniem przez S. B. zbyt wysokiego poziomu hałasu w jego mieszkaniu, Spółdzielnia [...] w L. przeprowadziła kontrolę dotyczącą tego zgłoszenia. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji, Spółdzielnia przeprowadzając kontrolę oceniła sposób użytkowania mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. stwierdzając, że jest on użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, wskazując zarazem, że nieprawidłowo działająca bateria umywalki w łazience mieszkania nr [...] może być źródłem hałasu i zobowiązała właścicielkę tego mieszkania do wymiany tej baterii. Wymiana ta nastąpiła. Tym samym nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 5 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego, ponieważ w zakresie przeprowadzanej kontroli przez Spółdzielnię dokonano oceny ochrony mieszkania skarżącego kasacyjnie przed hałasem. Ponadto, kontrola przeprowadzona w oparciu o art. 62 ust. 1 pkt 4a Prawa budowlanego nie była objęta postępowaniem administracyjnym objętym tą sprawą.
Także zarzut błędnej wykładni art. 62 ust. 4 Prawa budowanego nie może spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z tym przepisem w kontroli przeprowadzanej przez właściciela lub zarządcę budynku powinni uczestniczyć osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Te bowiem osoby przeprowadzają taką kontrolę. W tej sprawie w czasie kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublin nie uczestniczyły osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Jest to uchybienie, które nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku z tego powodu, że strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała ustaleń stanu faktycznego dokonanych w oparciu o tę kontrolę. Takiego zarzutu nie zawiera skarga kasacyjna.
Także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 62 ust. 2a Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku. Zgodnie z tym przepisem kontrolę, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 4a ww. ustawy, właściciel lub zarządca jest zobowiązany przeprowadzić w terminie 3 dni od otrzymania zgłoszenia. Ponieważ kontrola przeprowadzona przez Spółdzielnię [...] w L. nie była podstawą do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie, to tym samym kwestia terminu przeprowadzenia tej kontroli przez ww. Spółdzielnię nie ma znaczenia.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego jest również niezasadny. Strona skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała, na czym miałoby polegać naruszenie prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji.
Art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego jest przepisem kompetencyjnym, określającym sprawy należące do właściwości rzeczowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, m.in. sprawy objęte art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ww. ustawy należą do właściwości organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego. Ani Sąd pierwszej instancji, ani też organy nadzoru budowlanego obu instancji nie dokonały odmiennej wykładni tego przepisu i nie wskazały braku swojej właściwości w ww. sprawach.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne umarza się, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowym dopuszcza się stanowisko zgodnie z którym w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nie stwierdzi nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, to takie postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (tak np. NSA w wyroku z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1662/17, opub. w Lex nr 2464322; wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1380/10, opub. w Lex nr 1069010). Wprawdzie bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn przedmiotowym ma miejsce w szczególności wtedy, gdy brakuje podstawy prawnej do prowadzenia postępowania administracyjnego lub organ niewłaściwy rzeczowo lub miejscowo prowadził dane postępowanie bądź sprawa w ogóle nie ma charakteru sprawy administracyjnej – i żadna z takich okoliczności nie zachodzi w tej sprawie, to i tak ten zarzut nie może spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku.
Strona skarżąca kasacyjnie nie upatruje bowiem naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. w braku istnienia podstawy do prowadzenia postępowania, ale w tym, że błędnie organy administracyjne ustaliły brak przekraczania norm hałasu, którego źródłem jest korzystanie z łazienki w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w L. Taka zaś argumentacja mogłaby być podstawą do postawienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, ale takiego zarzutu nie zawiera skarga kasacyjna.
Mając powyższe należy stwierdzić, że także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jest niezasadny. Strona skarżąca kasacyjnie w sformułowanych zarzutach nie wykazała bowiem, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył prawo materialne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.