Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 450/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2007 r.
Powołując się na stan faktyczny opisany przez organ odwoławczy wskazał, iż po powzięciu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi informacji o tym, że przeciwko skarżącemu wniesiony został do sądu powszechnego akt oskarżenia z dnia 3 sierpnia 2006 r., w którym oskarżony on został o to, że będąc [...] Szpitala Powiatowego we W., sprawując opiekę nad ciężarną pacjentką nie dopełnił swoich obowiązków, powodując nieumyślnie śmierć dziecka, które w dniu 7 października 2005 r. urodziło się martwe, to jest o przestępstwo z art. 160 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kk, i art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, czyli o nieumyślne spowodowanie śmierci człowieka i narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo (sprawa o Nr [...]), wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, a następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o broni oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kpa, cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznane na mocy decyzji z [...] kwietnia 2002 r. W ocenie organu I instancji osoba, której postawiony został zarzut popełnienia czynu zabronionego przeciwko życiu i zdrowiu, nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, w tym także przepisów ustawy o broni.
Wzbudza zatem uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ podkreślił, iż dostęp do posiadania broni podlega administracyjnej reglamentacji, a od posiadaczy broni oczekuje się wzorowego przestrzegania porządku prawnego. W konsekwencji, uzyskane w toku postępowania administracyjnego pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz z Koła Łowieckiego "[...]" w P., nie mogą mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie uwzględniają postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił niewłaściwą interpretację przepisów zastosowanych w sprawie oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego, będącego podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazał w szczególności, że organ I instancji nie uwzględnił braku związku przyczynowego pomiędzy toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym, dotyczącym czynu wiążącego się z wykonywaniem zawodu, a ewentualnym zagrożeniem użycia broni myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni dotyczy czynów o innym charakterze, a mianowicie czynów, które bezpośrednio i świadomie skierowane są przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Tymczasem zarzucany mu czyn dotyczy w istocie ewentualnego błędu w sztuce lekarskiej.
W wyniku rozpoznania odwołania, Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając stanowisko organu I instancji, podniósł, że ustawodawca obawę niezgodnego z prawem użycia broni związał wprost ze skazaniem lub podejrzeniem (oskarżeniem) popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zamykając jednak poprzez użycie w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy wyrazu "w szczególności" możliwości brania pod uwagę także innego rodzaju okoliczności, które tę obawę mogą wzbudzić, w tym także innego rodzaju przestępstw. Zauważył, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona wprost w przykładowym katalogu ustalonym tym przepisem, gdyż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu z art. 160 § 2 kk i art. 155 kk w związku z art. 11 § 2 kk.
W ocenie organu odwoławczego, oskarżenie skarżącego w postępowaniu o naruszenie obowiązku opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo i zarzut nieumyślnego spowodowania śmierci, może uzasadniać obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Okoliczność, iż wskazane wyżej postępowanie karne nie zostało rozstrzygnięte, nie stanowi przeszkody do ustalenia skutku administracyjnoprawnego w postaci cofnięcia prawa do posiadania broni palnej. Zasada domniemania niewinności w postępowaniu w sprawach administracyjnych dotyczących pozwoleń na broń nie ma bowiem zastosowania. Okoliczność, że skarżący nie przyznaje się do zarzucanego mu przestępstwa w postępowaniu karnym, nie ma również wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organy Policji nie mogą bowiem weryfikować czynności procesowych w toczącym się postępowaniu karnym, tj. nie badają m.in., czy zarzut popełnienia przestępstwa jest zasadny, natomiast są związane niepodważalnym ustaleniem, iż wobec posiadacza broni toczy się postępowanie sądowe.
W skardze na przedmiotową decyzję, skarżący zarzucił organom orzekającym w sprawie naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja nie zawiera ponadto uzasadnienia wymaganego przez przepisy kpa, gdyż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, opierając się wyłącznie na stanowisku organu I instancji. Zauważył, że nieuwzględnienie treści opinii uzyskanych w wyniku wywiadu środowiskowego oraz koła łowieckiego dowodzi pominięcia w sprawie faktów świadczących na korzyść skarżącego, a mogących stanowić zaprzeczenie przyjętej "a priori" koncepcji uznającej, iż posiadanie przez niego broni myśliwskiej mogłoby zagrażać porządkowi publicznemu. Inaczej przedstawiałaby się, zdaniem skarżącego, sytuacja, gdyby toczące się postępowanie karne dotyczyło czynu popełnionego z winy umyślnej i nie związanego z tzw. ewentualnym błędem w sztuce lekarskiej.
Czyny objęte dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni muszą być bowiem czynami w pełni świadomymi i popełnionymi z winy umyślnej. Skarżący wskazał ponadto, że warunkiem bezwzględnym do cofnięcia pozwolenia na broń jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rodzajem zarzucanego czynu, a ewentualnym zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni. W niniejszej sprawie warunek taki nie zaistniał.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko.
Wyrokiem z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1351/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku wniesionej przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 76/08, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że organy Policji prawidłowo zastosowały art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni przyjmując, iż sam fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu powoduje konieczność zaliczenia strony do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał, iż wskutek błędnej wykładni prawa materialnego pominięto okoliczności istotne dla sprawy, zarówno na etapie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji. Doszło tym samym do naruszenia prawa procesowego będącego konsekwencją błędnej wykładni prawa materialnego.
W wyniku ponownego rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż stosownie do 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Kierując się zatem oceną prawną, zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 76/08, Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, będącego konsekwencją błędnej wykładni prawa materialnego, dokonanej przez organy Policji, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zauważył, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.tej ustawy. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W warunkach niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sam fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu nie powoduje konieczności zaliczenia skarżącego do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdził, iż w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy przykładowo zostały wymienione okoliczności, których zaistnienie najczęściej powoduje zaliczenie do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Uznał, iż skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak też oskarżenie o popełnienie takich przestępstw nie stanowi samodzielnej przesłanki do odmowy wydania, czy też cofnięcia pozwolenia na broń. Zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy nastąpić może wyłącznie w przypadku stwierdzenia kumulatywnego spełnienia przewidzianych w tym przepisie warunków.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienie zarzutów o przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ ma więc obowiązek wykazać dowodami, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny, istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W każdym przypadku wymaga to wnikliwego rozpatrzenia całokształtu okoliczności wskazujących na cechy osobowościowe strony.
Wobec powyższej wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd I instancji rozpoznający tę sprawę ponownie, uznał za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji jako wydane z naruszeniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 7 i 77 § 1 kpa. Organy Policji nie rozważyły bowiem całokształtu materiału dowodowego i nie wzięły pod uwagę pozytywnych opinii środowiskowych na temat postawy skarżącego w 5-letnim okresie posiadania broni. Pominęły również okoliczność, że zarzucono mu popełnienie przestępstwa w postaci nieumyślnej, polegającego na błędzie w sztuce lekarskiej. Czyn skarżącego nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością, czy atakiem na kogokolwiek. Stąd też, jako zbyt pochopne i sprzeczne z art. 80 kpa, Sąd uznał ustalenie, że w tym konkretnym przypadku samo oskarżenie o popełnienie przestępstwa podważa wszelką wiarygodność uprawnionego i powoduje przekonanie, iż stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył organ odwoławczy. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał:
1/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 160 § 2 kk w związku z art. 155 kk, nie powoduje konieczności zaliczenia skarżącego do grona osób, co do których istnieje obawa, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, podczas, gdy obawa ta występuje z mocy prawa z uwagi na obligatoryjny charakter naruszonych przepisów tej ustawy, 2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, polegające na przyjęciu, że organy Policji pominęły okoliczność, że skarżącemu zarzucono popełnienie przestępstwa w postaci nieumyślnej, podczas, gdy ustawa o broni, przewidując obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobom w związku z przestępstwami przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu nie czyni ich rozróżnienia na przestępstwa w postaci nieumyślnej bądź umyślnej.
W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne organ odwoławczy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu, podkreślił, iż przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 160 § 2 kk w związku z art. 155 kk w związku z art. 11 § 2 kk, czyli o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Zauważył, iż ustawa o broni nie czyni rozróżnienia przestępstw, których popełnienie lub podejrzenie popełnienia warunkuje cofnięcie pozwolenia na broń, na przestępstwa w postaci umyślnej bądź nieumyślnej. Istotną przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest bowiem zarzut popełnienia przestępstwa, a nie przestępstwa w postaci umyślnej. Gdyby zatem wolą ustawodawcy było ograniczenie cofnięcia pozwolenia na broń tylko w odniesieniu do osób, które popełniły przestępstwo w postaci umyślnej wyraźnie i wprost określiłby to w ustawie o broni.
Brak wyraźnego zastrzeżenia w tym zakresie oznacza, że w sytuacji gdy organ Policji ustali fakt oskarżenia posiadacza broni, jest obowiązany cofnąć pozwolenie na broń. Sformułowanie art. 18 ust. 1 tej ustawy "cofa pozwolenie na broń" jest bowiem kategoryczne, wobec czego organ Policji miał podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń bez badania okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu w postępowaniu karnym, gdyż do dokonywania tych ustaleń nie był upoważniony. W sprawie administracyjnej liczy się wyłącznie fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, bez wnikania w problematykę jego umyślności i zależności między tym przestępstwem, a zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni. Ocena umyślności bądź nieumyślności popełnienia określonego czynu jest domeną postępowania karnego, a nie administracyjnego, i ma wpływ jedynie na orzeczenie sądu karnego, a nie decyzję administracyjną.
Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, iż przestępstwo z art. 160 kk jest przestępstwem polegającym na konkretnym zagrożeniu dobra indywidualnego. W art. 160 § 2 kk przewidziano przestępstwo kwalifikowane przez to, że na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo. Obejmuje on też zachowanie polegające na tym, że sprawca pozostawia osobę względem, której ma obowiązek troszczenia się, w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Podkreślił, iż przestępstwa nieumyślne są, co do zasady zagrożone niższymi karami. Czyny popełnione nieumyślnie tylko wtedy są karane, gdy ustawa tak stanowi. W przypadku czynu z art. 160 § 2 kk w zw. z art. 155 kk mamy do czynienia z zagrożeniem karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Nie jest to, zatem najniższy wymiar kary, co nie powinno pozostawać bez znaczenia przy ocenie przedmiotowej sprawy.
W zachowaniu się sprawcy powodującego nieumyślnie śmierć człowieka (art. 160 § 2 kk) dominuje nieostrożność polegająca na "niezachowaniu ostrożności wymaganej w danych okolicznościach" (art. 9 § 2 kk). W ocenie organu odwoławczego, w warunkach niniejszej sprawy, wydaje się, że skarżący nie zachował reguł ostrożności, chociaż zwłaszcza jako [...] Szpitala Powiatowego, powinien w danych okolicznościach przewidzieć możliwość wystąpienia negatywnych skutków swego działania. W konsekwencji, brak również podstaw do przyjęcia tezy, iż podczas dysponowania bronią palną, która jest szczególnie niebezpiecznym narzędziem, zachowa należytą ostrożność.
Organ odwoławczy dodał, iż ustawodawca wprost i bezpośrednio określił rodzaje przestępstw, których popełnienie lub zarzut popełnienia stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i cofnięcia pozwolenia na broń. Chodzi tu o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" oznacza jednak, że cofnięcie pozwolenia na broń może nastąpić również w przypadku popełnienia innych przestępstw, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 usta. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Powyższe oznacza, że oprócz przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które z woli ustawodawcy wprost świadczą o jej istnieniu, także inne okoliczności mogą ją uzasadniać, w tym skazanie lub podejrzenie, czy też oskarżenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw lub negatywne cechy charakteru osoby zainteresowanej posiadaniem lub posiadającej pozwolenie na broń.
W świetle powyższego, przyjęcie przez Sąd I instancji oceny, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienia zarzutów o przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacza broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie jest zasadne. Dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni wystarczające jest ustalenie, że posiadacz pozwolenia na broń został oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem oceny, że obawa istnieje dokonał już sam ustawodawca. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził zatem, że osoby, wobec których toczy się postępowania karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, w każdym przypadku uznać należy za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz w złożonym dodatkowo piśmie, skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że organ odwoławczy pominął całkowicie fundamentalną w niniejszej sprawie kwestię związania Sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważył, iż w świetle art. 190 § 2 ppsa, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z tą wykładnią. Nie można, zatem powtórnie składając skargę kasacyjną podważać, jak to uczynił organ odwoławczy, wykładni zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wielokrotne kwestionowanie, zajętego przez ten Sąd, stanowiska w sprawie jest niedopuszczalne, także z tego powodu, że Sąd ten, wydając prawomocne orzeczenie jest nim związany na mocy art. 170 ppsa. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 ppsa w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
Reasumując, skarżący stwierdził, iż organ odwoławczy mógłby podważać ocenę prawną wyrażoną w kwestionowanym rozstrzygnięciu tylko poprzez zarzut naruszenia art. 190 ppsa, powiązany ewentualnie z odpowiednimi materialnoprawnymi podstawami zaskarżenia, przy jednoczesnym wykazaniu, że wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny przestała być dla Sądu I instancji wiążąca z uwagi na zasadniczą zmianę stanu faktycznego lub prawnego sprawy, czego jednak nie uczynił. Przedłożył także kolejną opinię lekarską, która została wykonana w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem karnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 ppsa, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach ustawowych. Jednak żadna z powołanych podstaw kasacyjnych nie może być uznana za usprawiedliwioną.
Na wstępie, podkreślić należy, gdyż ma to istotne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji w niniejszej sprawie i zasadności powołanych przez organ odwoławczy podstaw kasacyjnych, iż zaskarżony wyrok zapadł w następstwie ponownego jej rozpoznania w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 76/08, uchylającym poprzedni wyroku Sądu I instancji i przekazującym sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Mając to na uwadze, wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 zd. 1 ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Istotne jest również, że stosownie do art. 190 zd. 2 ppsa, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji, rozpoznając sprawę ponownie, nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prawidłowości tego rozstrzygnięcia nie może kwestionować również wnoszący skargę kasacyjną, opierając ją na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a do której zastosował się Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08 i powołane w nim orzecznictwo, Lex nr 550070) przyjmuje się, iż odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 ppsa dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, tj. z sytuacją, gdy Sąd I instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od poprzednio przyjętego. Druga sytuacja związana jest natomiast z podjęciem, po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji, uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim bowiem przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały.
W niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 2 lutego 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń następuje wobec osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Dokonując wykładni wskazanych przepisów stwierdził, iż ustawodawca, stosując zwrot "w szczególności" wymienił przykładowo w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy okoliczności, których zaistnienie najczęściej powoduje zaliczenie do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Powołane w ramach omawianej regulacji, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak też oskarżenie o popełnienie takich przestępstw nie stanowi zatem samodzielnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń.
Stąd, zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nastąpić może wyłącznie w przypadku stwierdzenia kumulatywnego spełnienia przewidzianych w tym przepisie warunków. Innymi słowy, cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienie zarzutów o przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, iż wskutek błędnej wykładni prawa materialnego pominięto okoliczności istotne dla sprawy zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, nie rozważył bowiem całokształtu materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę pozytywnych opinii środowiskowych na temat postawy skarżącego w 5-letnim okresie posiadania broni.
Organ pominął również okoliczność, że uprawnionemu zarzucono popełnienie przestępstwa w postaci nieumyślnej, polegającego w istocie na błędzie w sztuce lekarskiej. Czyn uprawnionego nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością, czy atakiem na kogokolwiek. Stąd, jako zbyt pochopne i sprzeczne z art. 80 kpa uznał ustalenie, że w tym konkretnym przypadku samo oskarżenie o popełnienie przestępstwa podważa wszelką wiarygodność uprawnionego i powoduje przekonanie, iż stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Sąd I instancji powołanych uchybień natomiast nie dostrzegł i skargę oddalił, naruszając w ten sposób art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
W toku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, Sąd I instancji, uwzględniając zaprezentowany wyżej sposób interpretacji omówionych przepisów, uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie może bowiem budzić wątpliwości, że oceniając zgodność z prawem przedmiotowych decyzji, Sąd I instancji bardzo dokładnie zastosował się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaprezentowanej w jego uzasadnieniu wykładni prawa. Stwierdzić jednocześnie należy, iż w warunkach niniejszej sprawy nie zaszły okoliczności, uzasadniające odstąpienie przez ten Sąd od zastosowania art. 190 ppsa.
Stwierdzić zatem należy, iż podstawy wniesionej przez organ odwoławczy skargi kasacyjnej negujące wykładnię prawa ustaloną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2009 r. uznać należy za nieusprawiedliwione. Organ odwoławczy zarzucił bowiem Sądowi I instancji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sam fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu nie powoduje zaliczenia skarżącego do grona osób, co do których istnieje obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz w efekcie tego naruszenia błędne przyjęcie, że organy Policji powinny uwzględnić również okoliczność, że skarżącemu zarzucono popełnienie przestępstwa w postaci nieumyślnej, co stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Organ odwoławczy, opierając skargę kasacyjna na przytoczonych podstawach, pominął tym samym całkowicie fakt podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 2 lutego 2009 r., w którym Sąd ten zawarł wiążącą w niniejszej sprawie wykładnię zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż podstawy kasacyjne, w ramach których organ odwoławczy podważa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię prawa, którą uwzględnił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, nie mogą być uznane za skuteczne. W wyroku z dnia 2 lutego 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny przesądził bowiem, iż oskarżenie posiadacza broni o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu nie stanowi samodzielnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Konsekwentnie zatem, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd I instancji uznał również, że ustalenie, czy wobec tej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń i uwzględnienia m.in. postaci popełnionego przestępstwa. W okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie Sądu I instancji uznać należy zatem za zgodne z prawem.
Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, iż po wydaniu przez Sąd I instancji zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w składzie siedmiu sędziów uchwałę z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (Lex nr 527545). Z uwagi na to, że przedmiotowa uchwała odnosi się do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a nie jak skarżący – osób, wobec których toczy się dopiero postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, jej wydanie nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest, w związku z art. 269 § 1 ppsa, odstąpić od zastosowania art. 190 ppsa, z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, ale tylko takiej, której stanowisko zawarte w sentencji, dotyczyło bezpośrednio wykładni prawa wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odstąpić od zastosowania art. 190 ppsa.
W świetle powyższego, na podstawie art. 184 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.