Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. uchylił zaskarżoną przez L. B. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane i nakazującą A. i W. D. wykonanie w terminie do dnia 30 marca 2004 r. określonych czynności i robót niezbędnych do doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W uzasadnieniu tego wyroku wyrażony został pogląd, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016) w sprawach dotyczących samowolnej budowy obiektów budowlanych o tym, jakie przepisy mają zastosowanie, decyduje data wszczęcia tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej obiektu samowolnie wzniesionego w 1990 r. przez małż. D., postępowanie wszczęte zostało w dniu 24 lutego 2003 r., zatem w tej sprawie organy orzekające powinny stosować przepisy prawa budowlanego z 1994 r.
Skargi kasacyjne od tego wyroku wniesione zostały przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez A. i W. D., reprezentowanych przez radcę prawnego A. C. W obydwu skargach jako podstawę kasacji wskazano naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przez błędną jego wykładnię i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego. W uzasadnieniu tych skarg zarzucono, że skoro w okolicznościach sprawy niniejszej bezsporne jest, że budowa obiektu, którego dotyczy sprawa została zakończona w 1990 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, to zgodnie z art. 103 § 2 tej ustawy, do obiektu tego stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pow. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust.
2. Zastrzeżenie zawarte w ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy (nakładającego na właściwy organ obowiązek orzeczenia rozbiórki w każdym przypadku wykonania obiektu lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. kształtują więc sytuację prawną inwestorów, którzy przed dniem 1 stycznia 1995 r. rozpoczęli samowolnie budowę obiektów budowlanych. Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania – datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy.
Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. – inwestor ponosi konsekwencję wg stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r., jeżeli zaś do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona, inwestor ponosi konsekwencje samowoli na podstawie nowych przepisów, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącą, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie (a tym bardziej do spraw wszczętych po tym dniu), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95).
Skoro zatem w sprawie niniejszej niesporne jest, że budowa obiektu samowolnie zrealizowanego przez małż. D. została zakończona w 1990 r., to organy administracji prawidłowo uznały, że w sprawie dotyczącej tej samowoli mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).