Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 152/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Białymstoku oddalił skargę D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Od powyższego wyroku D. P. wywiódł skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 27 lutego 2020 r. uczestniczka postępowania M. P. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 4 marca 2020 r. skarżący, w związku z toczącym się postępowaniem zainicjowanym skargą kasacyjną, wniósł o:
- 1. na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., Ppsa) wstrzymanie wykonania w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzje Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. M. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...],[...], piętnastu miejsc postojowych nr [...],[...] oraz [...] położonych w B.,
- 2. zwolnienie skarżącego z obowiązku wniesienia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,
- 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnosi się, że wzniesienie budynku objętego pozwoleniem na budowę doprowadzi do obniżenia standardu ochrony przeciwpożarowej w kontekście budynku, w którym skarżący zamieszkuje wraz ze swoją rodziną.
Skarżący zwraca uwagę, że dokładnie po granicy pomiędzy działkami [...] oraz [...] na całej długości rośnie gęsty szpaler tuj o wysokości ok. 4 m (będący własnością skarżącego), którego usytuowanie uniemożliwia wykonanie należytej wyprawy BSO, nadającej ścianie charakter ściany oddzielenia pożarowego.
Jak skarżący wskazywał wcześniej w piśmie z dnia 29 października 2018 r. podczas prac budowlanych doszło do uszkodzenia jego nieruchomości, na okoliczność której przedstawił stosowne dowody w postaci fotografii oraz protokołów, a koszt naprawy zniszczeń wyceniony został na kilkanaście tysięcy złotych. Podnosi, że inwestor od strony działki skarżącego nadal nie wykonał ogrodzenia zabezpieczającego teren budowy przed dostępem osób nieupoważnionych, pomimo nakazu wydanego przez Państwową Inspekcję Pracy. W ocenie D. P. nadal istnieją okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie zaskarżonej decyzji, a podjęte przez WSA w Białymstoku postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania tej decyzji zostać miało podjęte bez dogłębnej analizy argumentacji strony skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez Sąd, na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do przepisu art. 193 tej ustawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007r., sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007r. Nr 4, poz. 77).
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o wstrzymanie nie jest jednak zasadny.
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla rozpoznania złożonego przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie wniosku kluczowe znaczenie ma postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 października 2019 r., którym na podstawie art. 61 § 4 Ppsa, zmienił postanowienie tegoż sądu z 11 kwietnia 2019 r. w ten sposób, że odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnie 6 lutego 2020 r., II OZ 75/20, oddalił wniesione od powyższego postanowienia zażalenie. WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 21 października 2019 r. stwierdził, że o ile na datę wydania postanowienia z [...] kwietnia 2019 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji wątpliwości mogło budzić bezpieczeństwo pożarowe budynku mieszkalnego położonego na działce skarżącego. o tyle na chwilę obecną zagrożenie to ze strony planowanej inwestycji zostało wykluczone. Nadmienił także, że z przedłożonej do akt sprawy sądowej dokumentacji wynika, że to budynki skarżącego są nieprawidłowo zlokalizowane w stosunku do granicy nieruchomości.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny już na tamtym etapie wskazał m.in., że skoro po rozpoznaniu skargi oceniono, że na podstawie akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowa inwestycja powodowała zagrożenia w zakresie, na który wskazywał skarżący, zaistniały podstawy do stwierdzenia, że aktualnie ujawniły się nowe okoliczności, które dotychczas nie stanowiły podstawy rozpoznania przez sąd administracyjny na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie.
Okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożonym w postępowaniu kasacyjnym, nie są natomiast takimi okolicznościami, które uprawdopodobniałyby twierdzenia skarżącego co do opisanych we wniosku zagrożeń. Skarżący powołując się ponownie na zagrożenia ochrony przeciwpożarowej zapomina, że już na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji ustalono, na podstawie dodatkowych opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej projektowany budynek spełnia wymóg ognioodporności zarówno w stosunku do budynków murowanych jak i drewnianych (wymóg ten to REI 60 a ściana wykonana w technologii zaprojektowanej spełnia wymogi REI 240), o czym była już mowa w uzasadnieniu postanowienia sądu wojewódzkiego z dnia 21 października 2019 r. Pozostałe okoliczności podniesione we wniosku o wstrzymanie z dnia 4 marca 2020 r. sprowadzają się do merytorycznej oceny decyzji organu, która na tym etapie sprawy jest niedopuszczalna. Kwestia prowadzenia w sposób nieprawidłowy robót budowlanych może być z kolei przedmiotem uwagi właściwego organu nadzoru budowlanego.
Sąd Naczelny zauważa również, że nawet w sytuacji wykonywania pewnych czynności zmierzających do realizacji przedmiotowej inwestycji, nie stanowi to przesłanki, z której wynika zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę stanowiska sądu w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji. Strona też nie ma podstaw domagania się od inwestora niewykonywania działań zmierzających do realizacji inwestycji objętej pozwoleniem.
Kwestia zasadności wstrzymania zaskarżonej decyzji była przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd wojewódzki, stanowisko to – w wyniku oddalenia zażalenia skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 lutego 2020 r. – stało się prawomocne. Zgodnie z art. 61 § 4 Ppsa postanowienie w przedmiocie wstrzymania aktu sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić w razie zmiany okoliczności. Argumentacja pełnomocnika skarżącego w istotnym zakresie sprowadza się do polemiki i kwestionowania trafności postanowienia II OZ 75/20. To, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z wydanymi w tym aspekcie postanowieniami, nie może jednakowoż oznaczać, że Naczelny Sąd Administracyjny zignoruje treść art. 170 Ppsa, z którego wynika nakaz związania prawomocnym orzeczeniem.
Nie sposób zatem przyjąć, że skarżący wykazał istnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia.
Sąd Naczelny obowiązany był natomiast odrzucić wniosek M. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jako niedopuszczalny. Wnioskodawczyni występuje w niniejszej sprawie jako uczestnik postępowania. Natomiast w treści art. 61 § 3 Ppsa, przytoczonym powyżej, ustawodawca wyraźnie wskazał osobę skarżącego jako uprawnioną do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą uczestnik postępowania nie jest uprawniony do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (LEX nr 672721 - postanowienie z dnia 27 kwietnia 2010 r. II SA/Gd 226/10). Tylko na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania (Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX nr 498515). Uczestnik postępowania sądowego nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym postępowanie sądowe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r., OZ 910/05, ONSAiwsa 2006/2/44).
W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa orzekł, jak w pkt 2. sentencji postanowienia.