Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...] nałożył na D. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 19.434,60 zł wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z [...] listopada 2004 r. nr [...], nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, położonego na działce nr ew. [...], przy ul. O. [...] (P. [...]) w P. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzono zgodnie z art. 122 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.
Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Wysokość grzywny została wyliczona zgodnie z art. 125 § 5 tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ – powołując się na treść art. 29 ust. 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wymiary objętej nakazem rozbiórki rozbudowanej części ww. budynku zostały ustalone w toku postępowania poprzedzającego wydanie egzekwowanej decyzji, która została utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 52/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał na ustalenia stan faktycznego. Decyzją z [...] listopada 2004 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nałożony został na D. G. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. O. [...] w P. W związku z powyższym organ egzekucyjny stosownie do przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji w dniu 11 maja 2007 r. skierował do skarżącej upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania ww. nakazu, a następnie w dniu 16 kwietnia 2008 r. wydał tytuł wykonawczy, który został doręczony skarżącej w dniu 18 maja 2008 r. wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w sprawie.
Wobec dalszego uchylania się zobowiązanej do wykonania nakazu rozbiórki, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ obowiązany był zastosować środki egzekucyjne. Organ prawidłowo uczynił, wybierając łagodniejszy środek, bo przymuszający przed środkiem realizującym.
Postanowienie o nałożeniu grzywny odpowiada warunkom wymienionym w art. 122 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadnie organ zastosował art. 121 § 4 i 5 tej ustawy, a nie jak domagała się skarżąca § 1, 2, 3 tego przepisu. Sąd wskazał, że art. 121 § 4 stanowi podstawę do ustalenia grzywny w celu wykonania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, który ustanawia zasadę, że grzywna ta jest jednorazowa. Przepisem szczególnym w stosunku do § 4 jest § 5 tego artykułu, który odnosi się do sposobu obliczania jednorazowej grzywny i znajduje zastosowanie jedynie do "obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części", jak to słusznie podniesiono w skardze. W sprawie decyzją z [...] listopada 2004 r. nakazano rozbiórkę rozbudowanej samowolnie części budynku mieszkalnego skarżącej, nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek ten dotyczy rozbiórki budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie innych obiektów budowlanych.
Obowiązek nałożono na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a zatem w odmiennej sytuacji, niż ta, której dotyczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 1999 r. W związku z tym zarzut naruszenia art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest zasadny. Nie jest tez zasadny zarzut naruszenia art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadą jest, że organ egzekucyjny bada wniosek o wszczęciu egzekucji tylko pod względem formalnym, gdyż nie jest uprawniony do badania zasadności, wymagalności wniosku. Organ egzekucyjny nie mógł zatem dokonywać ustaleń w zakresie prawidłowości podstaw prawnych i zakresu nałożonego ww. decyzją obowiązku.
W konsekwencji poczynionych ustaleń Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 8, 11 i 77 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W świetle przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
D. G. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzutach:
- 1) naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 121 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do egzekucji wszystkich nakazów rozbiórki budynków, podczas gdy jego stosowanie powinno być ograniczone do nakazów rozbiórki wydanych na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane,
- 2) naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, pomimo że w postępowaniu przed organami administracji doszło do naruszenia przepisów art. 29 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7, 8, 11 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i uwzględnienia interesu skarżącej, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na tych podstawach wnosiła o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 121 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nie jest zasadny. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że na D. G. decyzją z [...] listopada 2004 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nałożony został obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. O. [...] w P. Tego ustalenia nie podważono, powołując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego niemającego odniesienia do sprawy.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 § 1 i art. 18 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w powiązaniu z art. 7, 8, 11 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak w skardze kasacyjnej wyprowadzenia uzasadnienia tych naruszeń poza ogólnikowym powołaniem się na wszechstronne wyjaśnienie sprawy i uwzględnienie interesu skarżącego nie pozwala na uznanie zasadności tego zarzutu. Nie zakwestionowano ustaleń ani co do rodzaju obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ani co do rodzaju tego, że obowiązek dotyczy rozbiórki budynku mieszkalnego, ani co do wysokości grzywny w celu przymuszenia.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.