Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za sprowadzanie odpadów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. Decyzjami tymi nałożono administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na H.N., jako na odbiorcę przywiezionych nielegalnie z zagranicy bez dokonania zgłoszenia odpadów w postaci czterech motocykli (marki Kawasaki, Yamaha i dwóch marki Honda).
Podstawą do wymierzenia kary był przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.).
W ocenie organu przedmiotowe pojazdy stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251), gdyż wola ich wyzbycia się została wyrażona przez ich poprzednich właścicieli i udokumentowana certyfikatem zniszczenia pojazdu, a ponadto uszkodzenia pojazdów bezsprzecznie wskazują na wypełnienie przesłanki odpadu zgodnie z załącznikiem nr 1 do wyżej wymienionej ustawy o odpadach. Ponadto organ stwierdził, że skarżącego zobowiązano decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu z dnia [...] grudnia 2008 r. W skardze podniesiono, iż sprowadzone pojazdy nie są odpadami. W jego ocenie nie nastąpiło bowiem pozbywanie się pojazdów, były one nabywane w kolejnych etapach obrotu. Również certyfikat zniszczenia pojazdu nie stanowi, że jest on odpadem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązująca skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, która uznaje je za nielegalnie wwiezione do Polski odpady, stała się ostateczna.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w związku z tym, iż niesporna jest okoliczność niedokonania zgłoszenia przedmiotowych pojazdów, decydujące znaczenie w sprawie ma okoliczność, czy pojazdy te są odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
Kwestia powyższa została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, kwalifikując je jako nielegalnie wwiezione do Polski odpady. Ponadto, chociaż w świetle obowiązujących regulacji brak jest konieczności, żeby wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie obowiązku przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów poprzedzało wydanie decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, jednak w konkretnych uwarunkowaniach formalnych danej sprawy prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej organy są związane ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., którą dane pojazdy zostały zakwalifikowane jako odpady.
Nie mają bowiem kompetencji do powtórnego orzekania, czy dany pojazd jest, czy też nie jest odpadem. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważania odnośnie kwestii, czy przedmiotowe motocykle są odpadami są bezprzedmiotowe. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie decyzje odmiennie kwalifikujące dany pojazd (odpad lub nie-odpad). Bez ewentualnego wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nie jest dopuszczalna odmienna kwalifikacja przedmiotu w innym orzeczeniu, gdyż decyzja taka dotknięta byłaby wadą nieważności.
W ocenie Sądu I instancji, powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji także orzekł, że rozstrzyga w granicach danej sprawy. Oznacza to, że jeżeli przedmiotem sprawy administracyjnej było nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadu, a nie kwalifikacja przedmiotowych motocykli jako odpadów, to kwestia tej kwalifikacji dokonana w zaskarżonej decyzji nie mogła być przedmiotem kontroli Sądu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tej przyczyny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew ustaleniom Sądu I instancji, organ administracji prowadził w niniejszym postępowaniu administracyjnym postępowanie zmierzające do wykazania, że pojazdy były odpadem. W ocenie skargi kasacyjnej, organ ten w ogóle nie rozpoznał kwestii, która powinna być jej jedynym przedmiotem, a mianowicie nałożenia kary administracyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji powinien był stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreslić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniajac we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Po pierwsze wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie nastąpiło w tej sprawie naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy p.p.s.a. w zakresie dotyczącym braku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Rozpatrując w tym zakresie zarzut kasacyjny w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że pełnomocnik fachowy strony skarżącej nie określił, która z przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji, miała wystąpić w tej sprawie, biorąc pod uwagę, że art. 156 § 1 k.p.a. wymienia ich siedem. Natomiast formułowanie podstaw kasacyjnych nie należy oczywiście do kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, który musi rozpatrywać skargę kasacyjną w jej granicach, zaś treść skargi kasacyjnej powinna spełniać ustawowe wymagania określone w art. 176 cyt. ustawy p.p.s.a.
Po drugie, należy stwierdzić, że zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859) właściwy miejscowo Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada w formie decyzji na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, czyli bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W tej sprawie co jednoznacznie wynika z akt sprawy, nie było wymaganego zgłoszenia. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż czy przedmiotowe cztery motocykle są odpadami rozstrzygnął już w innym postępowaniu administracyjnym Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Nastąpiło to w formie ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], w której osnowie zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub ich unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, kwalifikując przywiezione z zagranicy cztery powyższe motocykle jako nielegalnie przywiezione do Polski odpady w rozumieniu dyspozycji unormowania z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.).
Oznacza to, co słusznie podkreślił Sąd I instancji, że właściwe organy orzekające w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w tej sprawie, są związane ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., w której rozstrzygnięto, iż cztery przedmiotowe motocykle są odpadami, czyli w tym postępowaniu nie mogą ponownie orzekać w tym zakresie. Dlatego też bez wyeliminowania i to tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nie jest możliwa odmienna w tej sprawie kwalifikacja tych czterech motocykli jako odpadów, ponieważ taka decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., biorąc pod uwagę przesłanki dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (zasada res iudicatae).
Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku usprawiedliwionych podstaw oddalił skargę kasacyjną.