Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1590/11

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2024/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F.T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o cofnięciu F.T. pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w dniu 14 stycznia 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia F.T. pozwolenia na broń palną bojową z uwagi na powzięcie informacji o toczącym się postępowaniu karnym o czyny z art. 286 § 1 k.k., art. 296 § 1 k.k. oraz art. 270 § 1 k.k. W toku postępowania wskazany organ uzyskał sporządzony w dniu 26 listopada 2009 r. przez Prokuraturę Rejonową w Łodzi Wydział VI do Spraw Przestępczości Gospodarczej akt oskarżenia (sygn. akt VI Ds. 33/08) przeciwko F.T. o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., z art. 270 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a także dwukrotnie z art. 270 § 2 k.k. oraz art. 296 § 1 i 3 k.k. Komendant Główny Policji wskazał również, że organ I instancji uzyskał także dwa wyroki zapadłe wobec F.T., tj. prawomocny od dnia 11 lipca 2009 r. wyrok nakazowy Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt VIII W 1260/09 uznający F.T. winnym popełnienia wykroczenia z art. 97 kodeksu wykroczeń (dalej jako k.w.) w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, polegającego na tym, że kierując samochodem nie zastosował się do przepisu ograniczającego prędkość w obszarze zabudowanym do 50 km/h, jadąc z prędkością 75 km/h, za co wymierzono mu grzywnę w wysokości 250 zł oraz prawomocny od dnia 6 września 2006 r. wyrok Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 29 sierpnia 2006 r. o sygn. akt II W 399/06 uznający go winnym popełnienia wykroczenia z art. 97 k.w., polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości o 35 km/h.

Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna bowiem z materiału dowodowego wynika bezspornie, że przeciwko F.T. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa m.in. przeciwko mieniu. Bezsporne jest, iż dwa z zarzucanych stronie czynów, tj. z art. 286 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k. znajdują się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu. Organ podał, że ustalenie faktu, iż wobec strony toczy się postępowanie karne o popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. (przestępstwa przeciwko mieniu), z art. 270 § 2 k.k. w zbiegu z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a także dwukrotnie z art. 270 § 2 k.k. (przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów) oraz art. 296 § 1 i 3 k.k. (przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu), jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję złożył F.T., reprezentowany przez pełnomocnika żądając jej uchylenia wniósł również o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zostały podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:

1. 1. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, że cofnięcie F.T. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej przyznanej na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 1999 r. było prawidłowe, w sytuacji braku przesłanek do wydania decyzji o takiej treści, tj. przesłanki istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
2. 2. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
3. 3. art. 77 k.p.a., poprzez niewykorzystanie w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału zebranego.

Skarżący wniósł również o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przytoczył stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienie zarzutów o przestępstwo lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał też, że cieszy się bardzo dobrą opinią w pracy. Stanowisko jakie zajmuje wymaga nieposzlakowanej opinii, a także odpowiednich cech charakteru. Pozytywną opinią cieszy się również w miejscu zamieszkania. Podał też, że postępowanie przygotowawcze przeciwko skarżącemu toczy się od 2003 r., kiedy to zostały mu postawione po raz pierwszy zarzuty. Wskazał też, że za niezrozumiałe należy uznać przyjęcie stanowiska przez organ, zgodnie z którym popełnienie wykroczeń w ruchu drogowym, polegającym na przekroczeniu dozwolonej prędkości jazdy oznacza popełnienie czynów, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, odmawiając im zasadności i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę wskazując, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i przyjętej oceny prawnej. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sad I instancji przypomniał, że organy Policji cofając skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową uznały, że w stosunku do F.T. z racji skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k., a zatem przestępstwa przeciwko mieniu, istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Sąd I instancji wskazał, iż kwestią interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny, który podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 i wskazał, że "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji".

Sąd I instancji przypomniał, że Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wniosku kierowanym do NSA wskazał jako przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podjęta uchwała dotyczyła wyjaśnienia przepisów z uwzględnieniem tej przesłanki. Rozważania w uzasadnieniu wniosku dotyczyły jednak także odrębnej przesłanki, która stanowi okoliczność, iż wobec osoby, której wydano pozwolenie na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. o sygnaturze akt I OSK 1564/09).

Sąd I instancji stwierdził, iż przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stanowisko znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, zarówno ze względu na jej przedmiot, jak i powołane w uzasadnieniu decyzji zarzuty. Sąd I instancji zaznaczył, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż niezależnie od tego, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Ten przepis nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu NSA (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Komentarz, Warszawa 2006, s. 441). Sąd I instancji podzielił pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znalazł podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Sąd i instancji wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołana regulacja – na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, znajdująca również zastosowanie w sprawach o cofnięcie pozwolenia na broń – przewiduje, że odmowa przyznania prawa do posiadania broni, jak i cofnięcie już przyznanego prawa następuje wobec osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Sąd I instancji podkreślił, iż uzasadniając stanowisko zaprezentowane w wyżej wymienionej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie wskazał, iż użycie słów "w szczególności" poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Sąd I instancji stwierdził, iż organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować.

Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji za uprawnioną uznał ocenę organów Policji, zaliczającą Ferdynanda F.T. do kategorii osób, którym obligatoryjnie należy cofnąć pozwolenie na broń. Sąd I instancji wskazał, iż jak wynika z akt sprawy niewątpliwym jest fakt, że Prokuratura Rejonowa w Łodzi Wydział VI do Spraw Przestępczości Gospodarczej sporządziła w dniu 26 listopada 2009 r. akt oskarżenia (sygn. akt VI Ds. 33/08) przeciwko F.T. o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., z art. 270 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a także dwukrotnie z art. 270 § 2 k.k. oraz art. 296 § 1 i 3 k.k. Sąd I instancji wskazał, iż niewątpliwie zatem wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W ocenie Sądu I instancji słusznie zatem organy Policji doszły do wniosku, że zachowanie skarżącego naruszające porządek prawny może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Sądu I instancji materiały dowodowe, na które skarżący się powołuje, świadczące o fakcie, iż jest on osobą praworządną oraz posiadającą nieposzlakowaną opinię nie są w stanie przesłonić faktu, że skarżącemu zarzucono popełnienie przestępstwa umyślnego, polegającego na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o znacznej wartości, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Skoro zatem organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować.

Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Nadto Sąd I instancji uznał, iż ukaranie skarżącego w przeszłości za naruszenia prawa o ruchu drogowym, dodatkowo wzmacnia, w okolicznościach faktycznoprawnych prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego, argumentację za cofnięciem skarżącemu pozwolenia na broń. W tym też sensie Sąd I instancji podzielił stanowisko organu Policji, który posiadanie pozwolenia na broń uzależnił od nieposzlakowanej opinii i nieskazitelnej postawy posiadacza broni, co przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu prawa. Sąd I instancji uznał, iż dokonane przez organy obydwu instancji ustalenia znajdują oparcie w materiałach sprawy, zaś uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył F.T. reprezentowany przez adwokata. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj.:

1. - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ wydający decyzję w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni bojowej przyznanej na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 1999 r. naruszył prawo materialne wydając takie rozstrzygnięcie w sytuacji braku przesłanek do zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji tj. przesłanki istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, oraz naruszenie przepisów postępowania tj.:
2. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tj.:
3. - art. 7 k.p.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ wydający decyzję nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. czy zachodzą obawy, że broń może zostać użyta w celu niezgodnym z jej przeznaczeniem,
4. - art. 77 k.p.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ wydający decyzję nie wykorzystał w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. poprzez nieuwzględnienie opinii o skarżącym, badań lekarskich oraz dotychczasowego postępowania F.T. w zakresie korzystania z udzielonego mu pozwolenia na broń, w sytuacji gdy powyższe okoliczności przemawiały na korzyść skarżącego,
5. - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a w tym naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wbrew twierdzeniu Sądu I instancji świadczy o fakultatywności decyzji organu w zakresie nim objętym, a popełnienie przestępstw przez skarżącego nie stwarza automatycznie istnienia uzasadnionej obawy, że podmiot, który je popełnił może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania, bądź też przedstawienie zarzutów o przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego(tak: wyrok NSA W-wa z dnia 2 lutego 2009 roku, II OSK 76/08, LEX nr 522457). Zdaniem skarżącego organy winny dokonać oceny, czy obawa zagrożenia użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa rzeczywiście istnieje.

Okoliczność, iż określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub też osobą wobec, której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw nie przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Podniesiono, iż organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ naruszył także art. 77 k.p.a. poprzez to, iż nie wykorzystał w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego organ nie udowodnił, a taki stan rzeczy zaakceptował Sąd, że w tym konkretnym przypadku zachodzą obawy, że broń może zostać użyta w celu niezgodnym z jej przeznaczeniem. Uzasadnienie tych obaw stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie udowodnił obaw, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Taka postawa organu stanowi naruszenie treści art. 7 k.p.a., ponieważ organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wziął pod uwagę okoliczności mogących mieć wpływ na wydaną decyzję, tj. charakteru popełnionego czynu, zachowania skarżącego w czasie od kiedy otrzymał pozwolenie na broń oraz pozytywnej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania. Podniesiono również, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę naruszenia przez organy postępowania art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie opinii o skarżącym, badań lekarskich oraz dotychczasowego postępowania skarżącego w zakresie korzystania z udzielonego mu pozwolenia na broń. Podkreślono, iż skarżący cieszy się bardzo dobrą opinią w pracy.

Stanowisko, jakie zajmuje wymaga nieposzlakowanej opinii, a także odpowiednich cech charakteru. Pozytywną opinią cieszy się również w miejscu zamieszkania. Zdaniem skarżącego za chybione należy uznać przyjęcie stanowiska przez organ, a za nim Sąd I instancji zgodnie z którym popełnienie wykroczeń w ruchu drogowym, polegających na przekroczeniu dozwolonej prędkości jazdy oznacza popełnienie czynów, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesami porządku publicznego. Podniesiono, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, tj. naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważnościowych, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty koncentrują się wokół błędnego – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uznania przez organy Policji, zaakceptowanego następnie przez Sąd I instancji, iż sam fakt oskarżenia skarżącego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu tj. z art. 286 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k., z art. 270 § 2 k.k. w zbiegu z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a także dwukrotnie z art. 270 § 2 k.k. (przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów), oraz art. 296 § 1 i 3 k.k. (przeciwko obrotowi gospodarczemu) powoduje konieczność zaliczenia skarżącego do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty sformułowane w tej skardze kasacyjnej zasługują na pełną akceptację.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołana regulacja – stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma zastosowanie w sprawach cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.

Wskazać należy, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010 Nr 1, poz. 5). Z uzasadnienia tej uchwały wprost wynika, iż jej przedmiotem była tylko i wyłącznie przesłanka skazania za określone przestępstwa: "Z uwagi na to, że we wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał jako przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podjęta uchwała dotyczy wyjaśnienia przepisów z uwzględnieniem tej przesłanki, mimo że rozważania w uzasadnieniu wniosku dotyczą także odrębnej przesłanki, którą stanowi okoliczność, iż wobec osoby, której wydano pozwolenie na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

Zakres rozpoznawanej sprawy wyznacza bowiem wniosek a nie jego uzasadnienie". Błędnie wiec Sąd I instancji przyjął, iż uchwała będzie wiążąca w niniejszej sprawie, ponieważ nie mamy tutaj do czynienia z wystąpieniem przesłanki skazania za przestępstwo o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w wyroku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. II OSK 559/10, iż odwołując się do zaprezentowanych w uzasadnieniu tej uchwały wywodów stwierdzić trzeba, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Jednak przedstawiona wyżej analiza omawianej normy prawnej ograniczona została w powyższej uchwale do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ nie musi, wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.

Jednakże od osób skazanych, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, odróżnić trzeba osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie określonych przestępstw. Nie jest niczym uprawnione stawianie znaku równości pomiędzy faktem skazania za określony czyn, a tym, że postępowanie karne jest w toku. Stwierdzić trzeba, iż sam tylko fakt wszczęcia i prowadzenia postępowania przeciwko osobie o popełnienie przestępstw wymienionych w omawianej normie nie jest przesłanką wystarczającą, do cofnięcia pozwolenia na broń. Nie każde zarzucane osobie w postępowaniu karnym naruszenie wartości wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wywołuje realne niebezpieczeństwo dla dóbr określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Stąd też od organów wymaga się przekonującego wykazania w postępowaniu dowodowym, że cechy osobiste podejrzanego na tle konkretnego przypadku w taki sposób łączą się z możliwościami, jakie daje władztwo nad bronią, że dalsze dysponowanie bronią przez stronę w prosty sposób może powiększyć rozmiar strat w dobrach chronionych przez powyższe regulacje.

Kierując się konstytucyjnymi zasadami domniemania niewinności oraz proporcjonalności należy uznać, iż w stosunku do osób wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie w przypadku, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, że w stosunku do osób tych istnieje uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Takie też stanowisko zaprezentowano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 318/09. Jak wskazano w powyższym wyroku obowiązująca obecnie ustawa o broni i amunicji dokonała implementacji Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni /91/477/EWG/, Dz.Urz.UE L 2008, Nr 179, s.

5. Na potrzeby niniejszego postępowania przytoczyć należy art. 5 lit. b Dyrektywy, zgodnie z którym bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego; wyrok skazujący za popełnione umyślne przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie. Art. 3 Dyrektywy upoważnia, przy tym państwa członkowskie do uchwalenia w swym ustawodawstwie przepisów surowszych, niż przewidziane w niniejszej Dyrektywie. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w części wskazującej na osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu Dyrektywy Rady nie narusza, a jest przykładem, stosownie do art. 3 Dyrektywy, skorzystania przez krajowego ustawodawcę z możliwości uchwalenia surowszych przepisów, niż przewidziano w Dyrektywie. Surowsze przepisy ustawodawstwa krajowego nakazują jednak dokonania wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przy uwzględnieniu zasad konstytucyjnych. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi stanowić podstawową wskazówkę interpretacyjną powołanego wyżej przepisu ustawy o broni i amunicji.

Za taką interpretacją omawianego przepisu przemawia także okoliczność, iż z dniem 10 marca 2011 r. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji został zmieniony przez art. 1 pkt 10 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), gdzie ustawodawca nadając nowe brzmienie zrezygnował z przesłanki pozostawania w toku postępowania karnego o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

Mając na uwadze powyższe rozważania zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy nie rozważyły w wystarczającym stopniu całokształtu materiału dowodowego i niejako w sposób automatyczny orzekły o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń pomijając charakter przestępstwa zarzuconego skarżącemu, które nie pozostaje w związku z użyciem przemocy a przede wszystkim fakt długoletniego trwania procesu przed sadem powszechnym w zarzucanej mu aktem oskarżenia sprawie. Nieuprawnione w związku z tym jest uznanie, że w przedmiotowej sprawie samo sporządzenie aktu oskarżenia powoduje, iż stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym, wobec czego stanowisko tak Sądu I instancji, jak i orzekających w sprawie organów Policji uznać należy za co najmniej przedwczesne. Organy ponownie rozpoznając sprawę mają ocenić zebrany materiał dowodowy zgodnie z zasadami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego, przyjmując, iż sam fakt sporządzenia aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu kasacyjnie jest nie wystarczający do spełnienia się przesłanki określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W tym stanie rzeczy, podzielając w całej rozciągłości argumentację dotyczącą naruszenia prawa materialnego przedstawioną w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.