Uzasadnienie
- 1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2011 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r., wpisującej do rejestru zabytków domy mieszkalne przy ul. K. [...],[...] i [...] w G. W uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a twierdzenie strony, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r., której dotyczyło kontrolowane postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, nie zawiera uzasadnienia prawnego oraz posiada wadliwe uzasadnienie faktyczne, jest bezpodstawne. Sąd uznał, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., zatem nie można mówić o naruszeniu tego przepisu w sposób rażący. W ocenie Sądu nie można ponadto uznać, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków rażąco narusza art. 107 § 3 k.p.a., aczkolwiek jej uzasadnienie Sąd ocenił jako lakoniczne. Podkreślił jednak, że kwestionowana decyzja zawiera opis budynków objętych wpisem do rejestru zabytków z wyszczególnieniem elementów zabytkowych oraz wskazanie wartości z uwagi na które organ uznał za konieczne zastosowanie ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48 i z 1983 r. Nr 38, poz. 173). Treść uzasadnienia decyzji wskazuje na motywy jakimi kierował się organ wpisując wskazane w decyzji obiekty zabytkowe do rejestru zabytków. Przedstawienie w uzasadnieniu decyzji elementów, o jakich stanowi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. powoduje, że decyzja ta nie narusza powołanych przepisów k.p.a. w sposób rażący w rozumieniu w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
- 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca Spółka, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2011 r. w sytuacji, gdy Sąd I instancji stwierdził, że decyzja kontrolowana w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego była obarczona wadą nienależytego uzasadnienia,
- b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r. w sytuacji wystąpienia przesłanek nieważności aktu administracyjnego określonych ww. przepisami.
Skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r. jest rażąco wadliwa z uwagi na brak uzasadnienia prawnego oraz wadliwe uzasadnienie faktyczne. Zdaniem skarżącej Spółki, ustalenia Sądu I instancji co do elementów składowych decyzji z [...] października 1989 r. nie są zatem prawidłowe, co skutkować powinno uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze skarżąca Spółka wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
- 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
4. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może na posiedzeniu niejawnym rozpoznać skargę kasacyjną, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, a strona wnosząca tę skargę zrzeka się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Przepisy, których naruszenie strona zarzuca w skardze kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami postępowania administracyjnego – są przepisami procesowymi, gdyż stanowią normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (zob. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005 r., OSK 1735/04, Lex nr 165775). Powyższe, wobec równoczesnego braku sprzeciwu strony przeciwnej co do rozpoznania środka odwoławczego na posiedzeniu niejawnym, wskazuje na dopuszczalność rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej we wnioskowanym przez stronę trybie.
5. Zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej, poprzez które strona zmierza do podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji poprzez kwestionowanie ustaleń tego Sądu odnoszących się do elementów składowych decyzji z [...] października 1989 r., nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa w związku z uznaniem, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r. o wpisie do rejestru zabytków nie jest obaczona wadą uzasadniającą jej uchylenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Oceniając zasadność skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że w ramach kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1989 r. dokonywana była wyłącznie ocena tej decyzji pod kątem jej kwalifikowanej niezgodności z prawem (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W rozważanym przypadku kontrola ta ogranicza się – ze względu na treść zarzutów kasacyjnych - jedynie do oceny, czy decyzja ta rażąco narusza art. 107 k.p.a. z uwagi na podnoszone przez stronę: brak uzasadnienia prawnego oraz wadliwe uzasadnienie faktyczne.
6. Za nieskuteczny należało uznać zarzut nieprawidłowego ustalenia przez Sąd I instancji, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 1989 r. zawiera wszystkie elementy składowe wymieniane w art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności, że zawiera uzasadnienie prawne. Przyjęta w zaskarżonym wyroku ocena, że treść uzasadnienia decyzji koresponduje z treścią osnowy decyzji wiązała się bowiem ze stwierdzeniem, że kwestionowana decyzja zawiera opis budynków objętych wpisem do rejestru zabytków z wyszczególnieniem elementów zabytkowych oraz wskazanie wartości z uwagi na które organ uznał za konieczne zastosowanie przepisów, obowiązującej w dacie wydania decyzji ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48 i z 1983 r. Nr 38, poz. 173), a powołanych w osnowie, do udzielenia ochrony konserwatorskiej. Pisemne motywy decyzji pozwalają odczytać racje stojące za podjęciem rozstrzygnięcia o wpisaniu nieruchomości stanowiących przedmiot postępowania do rejestru zabytków, zaś stwierdzona przez Sąd lakoniczność tych wywodów nie może być postrzegana w kategorii wady mającej istotny wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej kwalifikowanej wady naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe nakazuje odeprzeć argumenty strony o naruszeniu wskazanego przepisu w sposób rażący.
7. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego wadliwego uzasadnienia faktycznego decyzji z [...] października 1989 r. należy wskazać, że ewentualne uchybienia w tym zakresie nie podlegają weryfikacji dokonywanej w trybie art. 156 k.p.a. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym Minister nie miał bowiem uprawnienia do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej dotyczącej wpisu domów mieszkalnych przy ul. K. [...],[...] i [...] w G. do rejestru zabytków, a do tego sprowadzałoby się uwzględnienie żądania strony dotyczącego skorygowania uzasadnienia decyzji, które wymagałoby ponownej merytorycznej oceny sprawy.
Z powyższych względów zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
- 8. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
- 9. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Przepis § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.) przewiduje jedynie stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powołany przepis rozporządzenia nie przewiduje wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie prawnym brak jest więc podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz organu kosztów sporządzenia tej odpowiedzi przez reprezentującego go radcę prawnego. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 22 grudnia 2010 r., II OSK 2198/10 oraz postanowieniu z 29 października 2009 r., II OSK 1189/08 (powołane orzeczenia publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).