Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 344/12, odrzucił skargę T. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1188/11.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że odpis wyroku z dnia 18 listopada 2011 r., wraz z uzasadnieniem został przesłany adw. M. W., pełnomocnikowi z urzędu skarżącej T. L. Od powyższego wyroku skarga kasacyjna nie została złożona i jest on prawomocny.
W dniu 30 stycznia 2012 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, w której wskazała, że była pozbawiona możliwości działania w toku rozprawy w dniu 18 listopada 2011 r. O treści wyroku dowiedziała się z pisma pełnomocnika z urzędu o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku.
Sąd Wojewódzki podniósł dalej, że zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Zdaniem Sądu niezasadne są twierdzenia skarżącej, iż została ona pozbawiona możliwości działania i należytego reprezentowania swoich praw i interesów. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu sądowym, zgodnie z jej wnioskiem został dla niej ustanowiony adwokat z urzędu, a przede wszystkim adwokatowi skarżącej został przesłany odpis wyroku wraz z uzasadnieniem.
Z tego też względu Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka niezbędna do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i skargę odrzucił na podstawie art. 280 p.p.s.a.
T. L. w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniosła o jego uchylenie w całości.
Sądowi I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 271 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku, podczas gdy w rzeczywistości podstawy wznowieniowe wskazane przez skarżącą mieszczą się w katalogu określonym w art. 271 § 2 p.p.s.a.;
- - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi.
W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że Sąd winien merytorycznie rozpoznać sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale dotyczącym wznowienia postępowania - Dział VII ustawy - można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie skarżąca w skardze o wznowienie postępowania podniosła, że była pozbawiona możliwości działania w toku rozprawy w dniu 18 listopada 2011 r. W uzasadnieniu wskazała, że o treści wyroku dowiedziała się z pisma pełnomocnika o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Skarżąca wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wobec takiej treści skargi należało przyjąć, że skarga oparta została na ustawowej podstawie wznowieniowej przewidzianej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd Wojewódzki nie miał podstaw aby na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 280 p.p.s.a. odrzucić skargę o wznowienie.
Należy zauważyć, że na posiedzeniu niejawnym sąd wstępnie bada skargę o wznowienie postępowania pod względem formalnym. W badaniu tym sprawdza się, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Celem badania, o którym mowa w art. 280 p.p.s.a., jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Z tego powodu badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym. Na tym etapie postępowania bada się zatem dopuszczalność skargi. Rozpoznanie zasadności podstaw skargi o wznowienie postępowania następuje wyłącznie na rozprawie. W zakresie badania podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym mieści się jedynie stwierdzenie, czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia, nie zaś to, czy podstawa ta rzeczywiście istnieje.
Tymczasem, jak wynika z uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, Sąd Wojewódzki w istocie dokonał oceny zasadności wskazanej w skardze podstawy wznowienia. Mianowicie Sąd stwierdził, że "niezasadne są twierdzenia skarżącej, iż została ona pozbawiona możliwości działania i należytego reprezentowania swoich praw i interesów".
Podkreślenia wymaga to, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania.
Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 905-907 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych).
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że formalne badanie skargi o wznowienie było przedwczesne w sytuacji, gdy w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zależności od wyniku postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd podejmie dalsze czynności co do skargi o wznowienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.