Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1622/13 oddalił skargi W. G. i Z. G. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Od tego wyroku skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Wnieśli także o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji MWINB w Krakowie z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci rozbiórki budynku. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że rozbiórka budynku przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności spowoduje wymierną szkodę finansową (koszt rozbiórki, strata finansowa w postaci czterokondygnacyjnego budynku, koszt odbudowy budynku w obecnych rozmiarach) oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki (koszt, czasochłonność odbudowy wynikająca ze zniszczenia budynku).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Zgodnie natomiast z art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14).
Z taką sytuacją mamy miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nakazem rozbiórki objęty jest czterokondygnacyjny budynek i już ze względu na jego rozmiary rozbiórka spowodowałaby zagrożenie wystąpienia znacznej szkody materialnej, co wiązałoby się – w przypadku uchylenia decyzji – nie tylko z ewentualną koniecznością jego odbudowania, ale też poniesienia bez potrzeby kosztów jego rozbiórki. Rozbiórka spowodowałaby również trudne do odwrócenia skutki ze względu na koszt i czasochłonność ewentualnej odbudowy budynku.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.