Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1350/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną przez Z. M. oraz małoletnią K. M. skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. O. w Warszawie.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Z. M., reprezentowany przez adwokata M. K., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wymeldowania skarżącego oraz jego małoletniej córki K. z lokalu nr [...] przy ul. O. w Warszawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w ocenie skarżącego w dalszym ciągu istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które zostały wskazane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, iż dotychczasowa ochrona tymczasowa udzielona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1350/11, utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1278/11 wygasła stosownie do dyspozycji art. 61 § 6 p.p.s.a. Podkreślił, że nadal istnieją niezmienne przesłanki uzasadniające wstrzymanie powyższych decyzji, tj.: skarżący Z. M. nadal prowadzi działalność gospodarczą, która zarejestrowana jest w Urzędzie m. st. Warszawy pod adresem ul. O. w Warszawie. Natomiast po stronie K. M., w związku z uzyskaniem przez nią pełnoletniości brak będzie możliwości wystąpienia do właściwego organu o wydanie dokumentu tożsamości.
Wnioskodawca podniósł, iż od chwili oddalenia wniesionej skargi nie ma możliwości korzystania z lokalu. Właściciel budynku w dalszym ciągu uniemożliwia skarżącemu dostęp do lokalu, co powoduje, że Z. M. nie może prowadzić działalności gospodarczej, jak również w dalszym ciągu nie jest w stanie w sposób ciągły odbierać korespondencji. Powyższy stan może powodować znaczne szkody, w szczególności gdy jest to korespondencja urzędowa lub sądowa. Z. M. podniósł, iż w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie właściciel budynku twierdził, iż w ciągu dnia budynek nie jest zamykany, co jest niezgodne z prawdą. Ponadto skarżącemu nie wydano klucza do drzwi wejściowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu.
Należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem postępowania jest wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem akt sprawy (akt sądowych i akt administracyjnych).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1278/11. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Podkreślenia wymaga, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięciem tymczasowym tylko na czas trwania postępowania sądowego. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przypomnieć też należy, iż w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
Powszechnie wiadomo, z zameldowaniem – aktem rejestracji danych - w określonym lokalu wiąże się dla osoby zameldowanej wiele spraw życiowych, załatwianie wielu spraw w urzędach, w instytucjach np. na poczcie, banku, w pracy, w przychodni czy szpitalu itp. Pozbawienie możliwości załatwienia tych spraw, może spowodować dla osoby bez stałego meldunku zarówno znaczną szkodę, jak i trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego już powyższa argumentacja przemawia na korzyść Z. M. i K. M., aby przekonać Sąd o konieczności zastosowania w stosunku do skarżącego i jego córki ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto w niniejszej sprawie nie zmieniły się okoliczności, które przemawiały za wstrzymaniem wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2011 r. przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnił wniosek i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Nadmienić należy, iż wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oznacza, iż nie podlega wykonaniu decyzja orzekająca o wymeldowaniu Z. M. i K. M.